ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
«Δεν είναι αντίπαλός μου ο Ανδρουλάκης, αντίπαλός μου είναι ο Μητσοτάκης». Με αυτή την ξεκάθαρη θέση, ο Αλέξης Τσίπρας στέλνει από την Κρήτη ένα μήνυμα που υπερβαίνει την καθημερινή κομματική αντιπαράθεση: ο προοδευτικός χώρος δεν μπορεί να αναλώνεται σε έναν αλληλοσπαραγμό που απομακρύνει την προοπτική πολιτικής αλλαγής.
Την ώρα που η σύγκρουση της ΕΛ.ΑΣ. με το ΠΑΣΟΚ κλιμακώνεται, ο πρώην πρωθυπουργός επιμένει ότι οι πολιτικές δυνάμεις μπορεί να είναι ανταγωνιστικές, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν η μία την άλλη ως τον βασικό εχθρό τους.
Η παρέμβασή του έρχεται στον απόηχο της σφοδρής αντίδρασης της Χαριλάου Τρικούπη στο άρθρο του Θανάση Καρτερού στην «Εφημερίδα των Συντακτών – Σαββατοκύριακο», το οποίο περιείχε ιδιαίτερα αιχμηρούς χαρακτηρισμούς για τον Νίκο Ανδρουλάκη. Το ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε τον Τσίπρα ότι βρίσκεται πίσω από την προσωπική επίθεση στον πρόεδρό του, μεταφέροντας τη διαμάχη από το επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης σε εκείνο των εκατέρωθεν καταγγελιών.
Ο Τσίπρας, ωστόσο, επιλέγει να αναδείξει το πολιτικό διακύβευμα: την ανάγκη να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για μια προοδευτική κυβέρνηση, χωρίς να ακυρώνεται εκ των προτέρων η δυνατότητα συνεννόησης μεταξύ των κομμάτων που θα μπορούσαν να τη στηρίξουν.
«Αντίπαλός μου είναι ο Μητσοτάκης»
Ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε με σαφήνεια τη στρατηγική του, συνδέοντας την προοπτική μιας προοδευτικής κυβέρνησης με δύο προϋποθέσεις: την πρωτιά της ΕΛ.ΑΣ. με βάση τον ισχύοντα εκλογικό νόμο και τη διαμόρφωση ενός πεδίου προγραμματικής συνεννόησης με τις υπόλοιπες προοδευτικές δυνάμεις.
Στην τηλεοπτική του συνέντευξη στην ΚΡΗΤΗ TV και στον δημοσιογράφο Γιώργο Σαχίνη, ο Αλέξης Τσίπρας είπε:
«Εμείς λοιπόν λέμε με πολύ μεγάλη σαφήνεια και για αυτό και εγώ με βλέπετε ότι δεν απαντάω στις προκλήσεις, δεν επιτίθεμαι στους άλλους, τις προοδευτικές δυνάμεις, τις πολιτικές δυνάμεις που ανήκουν στον προοδευτικό χώρο. Δεν απαντάω σε αυτές τις προκλήσεις γιατί καταλαβαίνω ότι για να κυβερνηθεί η χώρα, για να έχουμε μία προοδευτική κυβέρνηση, υπάρχουν δύο προϋποθέσεις. Η πρώτη προϋπόθεση είναι με αυτόν τον εκλογικό νόμο, η ΕΛ.ΑΣ. να έρθει πρώτη. Είναι σήμερα δεύτερη. Η δεύτερη πολιτική δύναμη με βάση τις μετρήσεις. Πρέπει να γίνει πρώτη. Και η δεύτερη προϋπόθεση είναι να υπάρξει ένα πεδίο συνεννόησης, προγραμματικής συνεννόησης με τις άλλες προοδευτικές δυνάμεις που σήμερα βεβαίως θα είμαστε σε αντιπαλότητα. Σήμερα βεβαίως θα είμαστε σε τζαρτζαρίσματα. Γιατί να το πω έτσι; Είμαστε ανταγωνιστές, αλλά δεν πρέπει να αναπαράγουμε μία λογική ότι είμαστε οι βασικοί αντίπαλοι. Πάντως αντίπαλος δικός μου δεν είναι ο Ανδρουλάκης. Αντίπαλος δικός μου είναι ο Μητσοτάκης».
Η τοποθέτηση αυτή αποτελεί την κεντρική πολιτική απάντηση του Τσίπρα στη συζήτηση που έχει ανοίξει για τη σχέση του με το ΠΑΣΟΚ και τον Νίκο Ανδρουλάκη. Δεν αρνείται τον ανταγωνισμό μεταξύ των προοδευτικών κομμάτων ούτε παραγνωρίζει τις πολιτικές διαφορές τους. Επιχειρεί, όμως, να διαχωρίσει την αναγκαία πολιτική αντιπαράθεση από μια διαρκή σύγκρουση που θα μπορούσε να υπονομεύσει κάθε δυνατότητα συνεργασίας μετά τις εκλογές.
Το μήνυμα είναι συγκεκριμένο: η πολιτική πρωτοβουλία που προωθεί ο ίδιος πρέπει να κατακτήσει την πρώτη θέση, αλλά η προοπτική διακυβέρνησης δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην εκλογική επίδοση ενός κόμματος. Χρειάζεται και συνεννόηση πάνω σε πρόγραμμα, με τις υπόλοιπες προοδευτικές δυνάμεις να διατηρούν την αυτονομία τους.
Η απάντηση Τσίπρα στις αιχμές του ΠΑΣΟΚ
Ο δημοσιογράφος Γιώργος Σαχίνης έθεσε στον Αλέξη Τσίπρα το ζήτημα της εικόνας που διαμορφώνεται στην κοινή γνώμη, με την ΕΛ.ΑΣ. και το ΠΑΣΟΚ να εμφανίζονται σε διαρκή αντιπαράθεση. Η ερώτηση συνέδεσε αυτή τη σύγκρουση με την προσωπική σχέση Τσίπρα – Ανδρουλάκη και με τον κίνδυνο η πολιτική συζήτηση να περιοριστεί στο ποιος θα καταλάβει τη δεύτερη θέση, αφήνοντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη χωρίς ουσιαστικό αντίπαλο.
Ο διάλογος εξελίχθηκε ως εξής:
Γιώργος Σαχίνης: Η αίσθηση του κόσμου είναι ότι τσακώνεται η ΕΛ.ΑΣ. με το ΠΑΣΟΚ, το ΠΑΣΟΚ με την ΕΛ.ΑΣ. Άρα κατά προέκταση ο Ανδρουλάκης με τον Τσίπρα, ο Τσίπρας με τον Ανδρουλάκη. Ποιος θα είναι ο δεύτερος; Και αυτός που τρίβει τα χέρια του…
Αλέξης Τσίπρας: Είναι ο Μητσοτάκης…
Γιώργος Σαχίνης: Ναι, βεβαίως είναι ο Μητσοτάκης, ο οποίος λέει παιδιά τσακωθείτε για τη δεύτερη θέση, αποδέχεστε ότι είμαι πρώτος.
Αλέξης Τσίπρας: Προσέξτε όμως τώρα, εσείς λέτε τσακώνεται… εγώ δεν τσακώνομαι με κανέναν, κύριε Σαχίνη, έχετε δει; Με έχετε δει να επιτίθεμαι στον Ανδρουλάκη; Δεν έχω επιτεθεί. Δεν με έχετε δει να βγαίνω και να καταγγέλλω ή να κάνω επιθέσεις ή να βγάζω ανακοινώσεις καθημερινά. Οι 7 στις 10 τοποθετήσεις στελεχών του ΠΑΣΟΚ είναι εναντίον της ΕΛ.ΑΣ.
Η απάντηση του Τσίπρα ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία η αντιπαράθεση με το ΠΑΣΟΚ είχε οξυνθεί, με αφορμή δημοσίευμα του Θανάση Καρτερού στην «Εφημερίδα των Συντακτών – Σαββατοκύριακο». Το άρθρο περιείχε τον ιδιαίτερα αιχμηρό χαρακτηρισμό «τελικά ο Ανδρουλάκης είναι βλάκας;», προκαλώντας έντονη αντίδραση από τη Χαριλάου Τρικούπη.
Το ΠΑΣΟΚ απέδωσε πολιτική ευθύνη στον Τσίπρα για την επίθεση στον πρόεδρό του και έκανε λόγο για ένα περιβάλλον τοξικότητας και οργανωμένων επιθέσεων. Η αντιπαράθεση τροφοδοτήθηκε και από εκατέρωθεν αιχμές και καταγγελίες γύρω από πρόσωπα που συνδέονται με τον ευρύτερο πολιτικό χώρο, μετατοπίζοντας τη συζήτηση από τις πολιτικές διαφορές στις προσωπικές επιθέσεις.
Ο Τσίπρας, από την πλευρά του, απορρίπτει την εικόνα ότι ο ίδιος βρίσκεται σε προσωπικό πόλεμο με τον Ανδρουλάκη. Επικαλείται την απουσία δικών του επιθέσεων και ανακοινώσεων εναντίον του προέδρου του ΠΑΣΟΚ και αντιστρέφει την κριτική, υποστηρίζοντας ότι η πλειονότητα των δημόσιων τοποθετήσεων στελεχών του ΠΑΣΟΚ στρέφεται κατά της ΕΛ.ΑΣ.
Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρεί να εμφανιστεί ως εκείνος που δεν επιδιώκει να συντηρήσει την ένταση, χωρίς να υποχωρεί από τον στόχο της πολιτικής πρωτοκαθεδρίας. Η γραμμή του είναι ότι η αντιπαράθεση είναι θεμιτή, αλλά δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μόνιμη σύγκρουση που καθιστά αδύνατη κάθε συζήτηση για την επόμενη ημέρα.
Σεβασμός στην αυτονομία των προοδευτικών δυνάμεων
Η συζήτηση συνεχίστηκε με το ερώτημα εάν ο Αλέξης Τσίπρας υπολογίζει τον Νίκο Ανδρουλάκη ως πιθανό συνομιλητή σε μια μελλοντική προοπτική διακυβέρνησης. Ο πρώην πρωθυπουργός απάντησε επικαλούμενος τον σεβασμό του προς το ΠΑΣΟΚ, το ΚΚΕ και τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και την ανάγκη να μην αντιμετωπίζονται τα προοδευτικά κόμματα ως αντίπαλοι που πρέπει να εξαφανιστούν πολιτικά.
Γιώργος Σαχίνης: Άρα τον θέλετε τον Ανδρουλάκη σε μια προοπτική διακυβέρνησης της χώρας;
Αλέξης Τσίπρας: Εγώ σέβομαι. Ακούστε με εγώ σέβομαι το ΠΑΣΟΚ, όπως σέβομαι και το ΚΚΕ, όπως σέβομαι και τον ΣΥΡΙΖΑ που θέλει να διατηρήσει την παρουσία του. Δεν επιτέθηκα εγώ να τους ξεκληρίσω, να τους διαλύσω. Ποτέ σε κανέναν. Εγώ σέβομαι όλες τις προοδευτικές δυνάμεις, την αυτονομία τους, τη δυνατότητα να υπάρχουν. Είναι χρήσιμες. Προφανώς είμαστε ανταγωνιστές, αλλά ο ανταγωνισμός μας πρέπει να είναι στο πως θα παράγουμε καλύτερη πολιτική για να πείσουμε τους πολίτες, πως θα αντιπολιτευτούμε καλύτερα τη Ν.Δ. Όχι πως θα ασχολούμαστε καθημερινά, πως θα βγάζει ο ένας τα μάτια του άλλου.
Η συγκεκριμένη απάντηση συμπληρώνει το πολιτικό μήνυμα που επιχείρησε να στείλει από την Κρήτη. Ο Τσίπρας δεν ζητά από τα υπόλοιπα κόμματα να εγκαταλείψουν την αυτονομία τους ούτε παρουσιάζει τη συνεργασία ως δεδομένη. Θέτει, ωστόσο, ως αναγκαία προϋπόθεση για μια προοδευτική κυβέρνηση τη δυνατότητα συνεννόησης, αντί για μια αδιάκοπη μάχη για την εκλογική επιβίωση και την κατάταξη των κομμάτων.
Η αναφορά του στον ΣΥΡΙΖΑ, στο ΠΑΣΟΚ και στο ΚΚΕ έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς υπογραμμίζει ότι η πολιτική αντιπαράθεση δεν πρέπει να καταλήγει στην προσπάθεια διάλυσης των άλλων δυνάμεων. Η επιδίωξη, όπως την περιγράφει, είναι να ανταγωνιστούν μεταξύ τους με βάση τις προτάσεις τους, την αποτελεσματικότητα της αντιπολίτευσης στη Νέα Δημοκρατία και τη δυνατότητά τους να πείσουν τους πολίτες.
Προγραμματική συνεννόηση ή διαρκής πόλεμος για τη δεύτερη θέση;
Η παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα αναδεικνύει το βασικό δίλημμα για τον προοδευτικό χώρο: εάν ο ανταγωνισμός μεταξύ των κομμάτων θα παραμείνει μια μάχη για την πολιτική κυριαρχία ή εάν θα υπάρξει έδαφος για προγραμματικές συγκλίσεις που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Ο πρώην πρωθυπουργός δεν κρύβει ότι επιδιώκει την πρωτιά της ΕΛ.ΑΣ. με βάση τον ισχύοντα εκλογικό νόμο. Ταυτόχρονα, όμως, αναγνωρίζει ότι η πρωτιά από μόνη της δεν αρκεί για να υπάρξει προοδευτική κυβέρνηση, εφόσον δεν διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις συνεννόησης με τις υπόλοιπες δυνάμεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, η φράση «αντίπαλος δικός μου δεν είναι ο Ανδρουλάκης» δεν αποτελεί απλώς μια προσωπική αναφορά στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Επιχειρεί να ορίσει διαφορετικά το πεδίο της πολιτικής σύγκρουσης, μεταφέροντας το βάρος από την εσωτερική αντιπαράθεση του προοδευτικού χώρου στην αντιπαράθεση με την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Το εάν αυτή η θέση θα οδηγήσει σε πραγματικές δυνατότητες συνεργασίας μένει να αποδειχθεί στην πράξη. Η ένταση ανάμεσα στην ΕΛ.ΑΣ. και το ΠΑΣΟΚ, οι εκατέρωθεν αιχμές και η διεκδίκηση της πολιτικής πρωτοκαθεδρίας εξακολουθούν να δυσκολεύουν το εγχείρημα.
Ωστόσο, το μήνυμα που επιλέγει να εκπέμψει ο Τσίπρας είναι σαφές: οι προοδευτικές δυνάμεις μπορούν να είναι ανταγωνιστικές, χωρίς να μετατρέπουν η μία την άλλη στον βασικό εχθρό. Γιατί, όπως ο ίδιος υπογράμμισε, ο στόχος δεν μπορεί να είναι να «βγάζει ο ένας τα μάτια του άλλου», αλλά να παράγεται καλύτερη πολιτική, να πείθονται οι πολίτες και να διαμορφώνεται μια αξιόπιστη εναλλακτική απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.
