ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Ο Αχμαντινετζάντ φαίνεται να στερείται ένα από τα πιο κρίσιμα χαρακτηριστικά ενός ηγέτη που θα μπορούσε να οδηγήσει το Ιράν σε μια νέα κατεύθυνση: τον πραγματισμό
Του Γιόσι Κούπερβασσερ
Ως συνταξιούχος ανώτερος αξιωματικός των στρατιωτικών πληροφοριών του Ισραήλ, κατανοώ ορισμένους από τους υπολογισμούς που πιθανότατα κρύβονταν πίσω από το φερόμενο σχέδιο της Μοσάντ για την ανατροπή του σημερινού ιρανικού καθεστώτος και την εγκαθίδρυση του πρώην Προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ.
Ταυτόχρονα, εάν οι αναφορές αληθεύουν, είμαι πεπεισμένος ότι οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών έκαναν λάθος ποντάροντας στην ικανότητα του Αχμαντινετζάντ να επιφέρει πραγματική αλλαγή.
Δεν μπορώ να λάβω υπόψη παρασκήνιους παράγοντες στους οποίους δεν έχω πρόσβαση, αλλά με βάση τις δημόσιες αναφορές για τη συνωμοσία Μοσάντ-Αχμαντινετζάντ, παραθέτω τι θεωρώ ότι πέτυχε η ισραηλινή κοινότητα πληροφοριών, πού διακρίνω μια μεγάλη αποτυχία, καθώς και πού ενδέχεται να βρίσκονται οι μελλοντικές ευκαιρίες για τις υπηρεσίες πληροφοριών που επιδιώκουν να πυροδοτήσουν αλλαγή καθεστώτος στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Ένα από τα στοιχεία της περιπέτειας του Αχμαντινετζάντ που ξεχωρίζει περισσότερο είναι το πόσο παράλογο ακούγεται, μοιάζει περισσότερο με κατασκοπευτικό θρίλερ ή ταινία παρά με την πραγματική ζωή.
Άλλωστε, ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ είναι ο Ιρανός ηγέτης που ζήτησε περίφημα την εξαφάνιση του Ισραήλ από τον χάρτη.
Η ιδέα ότι θα μπορούσε να είναι δεκτικός σε συνεργασία με το Ισραήλ φαίνεται σχεδόν τόσο παράλογη όσο και η ιδέα ότι το Ισραήλ θα τον ήθελε ξανά στην εξουσία.
Το ζήτημα με τις ίντριγκες των υπηρεσιών πληροφοριών, ωστόσο, είναι ότι ο αιφνιδιασμός αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία στη φαρέτρα μιας υπηρεσίας κατασκοπείας.
Πάρτε για παράδειγμα την ισραηλινή επιχείρηση με τους βομβητές το 2024, κατά την οποία εκρηκτικά που είχε τοποθετήσει η Μοσάντ σε χιλιάδες συσκευές τηλεειδοποίησης της τρομοκρατικής οργάνωσης Χεζμπολάχ εξερράγησαν σε ολόκληρο τον Λίβανο, τραυματίζοντας σχεδόν 3.000 μέλη της Χεζμπολάχ και σκοτώνοντας αρκετούς.
Το σχέδιο πέτυχε όχι επειδή ήταν προφανές, αλλά επειδή ήταν τόσο τολμηρό που ξεπερνούσε τη φαντασία των περισσότερων ανθρώπων.
Η αντισυμβατική σκέψη και στις δύο περιπτώσεις αναδεικνύει τη δημιουργικότητα που απαιτείται για επιτυχημένους ελιγμούς των υπηρεσιών πληροφοριών.
Η πρόσβαση στα πρόσωπα που πρέπει να προσεγγίσεις αποτελεί ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο των επιχειρήσεων πληροφοριών.
Στην περίπτωση του Αχμαντινετζάντ, Ισραηλινοί πράκτορες πληροφοριών φέρονται να ήταν σε θέση να δημιουργήσουν ευκαιρίες για να τον συναντήσουν σε τρίτες χώρες, όπως η Γουατεμάλα και η Ουγγαρία.
Το σχέδιο φαίνεται να περιλάμβανε τα συστατικά της δημιουργικότητας και της πρόσβασης, αλλά αυτά δεν επαρκούν.
Ένα τρίτο κρίσιμο στοιχείο -το οποίο φαίνεται να έλειπε εδώ- είναι το κατά πόσον οι πόροι στους οποίους έχεις πρόσβαση είναι εκείνοι που είναι πιο πιθανό να σε βοηθήσουν να επιτύχεις τους τελικούς σου στόχους.
Και εκεί ήταν που σκόνταψε το σχέδιο.
Οι Ισραηλινοί πράκτορες πληροφοριών ήρθαν αντιμέτωποι με μια σημαντική πρόκληση όταν αναζητούσαν έναν σύμμαχο στο εσωτερικό του Ιράν: δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη ιρανική αντιπολιτευτική κίνηση που να είναι σε θέση να ηγηθεί μιας επανάστασης και, τελικά, να κυβερνήσει τη χώρα.
Ακόμη και πριν από τη δολοφονία δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών από τους Φρουρούς της Επανάστασης τον Ιανουάριο, η ιρανική αντιπολίτευση ήταν κατακερματισμένη, ενώ αντικαθεστωτικοί όπως ο Ρεζά Παχλαβί =ο γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν που ζει εξόριστος στις ΗΠΑ- θεωρούνταν ανίκανοι να ανατρέψουν το καθεστώς από την εξουσία.
Αυτή η έλλειψη ηγετών της αντιπολίτευσης είναι πιθανότατα ο κύριος λόγος για τον οποίο η Μοσάντ φέρεται να επικεντρώθηκε στον Αχμαντινετζάντ.
Η θητεία του για δύο θητείες ως προέδρου του Ιράν, από το 2005 έως το 2013, μπορεί να τον κάνει να φαίνεται γνώριμος του ιρανικού καθεστώτος.
Ωστόσο, ενδέχεται να αποτελούσε ελκυστικό υποψήφιο για τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών επειδή με άλλους τρόπους ήταν ένας πολιτικός αουτσάιντερ: ένας πολιτικός μηχανικός και όχι κληρικός ή ηγέτης των Φρουρών της Επανάστασης.
Επιπλέον, ακόμη και οι πολλοί που επιθυμούν αλλαγή καθεστώτος έχουν λόγους να φοβούνται το χάος ενός κενού εξουσίας που θα μπορούσε να προκύψει από την προσπάθεια εγκαθίδρυσης ενός ηγέτη χωρίς δεσμούς με το καθεστώς.
Υπήρχε λοιπόν ασφαλώς μια λογική στην επιλογή ενός προσώπου που ήταν εν μέρει παράγοντας του καθεστώτος και εν μέρει αουτσάιντερ, ο οποίος είχε προηγουμένως ηγηθεί της χώρας αλλά παράλληλα κρατιόταν σε απόσταση από το καθεστώς, με το Συμβούλιο των Φρουρών του Ιράν να αποκλείει δύο φορές τον Αχμαντινετζάντ από το να θέσει υποψηφιότητα για επανεκλογή.
Παρ’ όλα αυτά, ο Αχμαντινετζάντ φαίνεται να στερείται ένα από τα πιο κρίσιμα χαρακτηριστικά ενός ηγέτη που θα μπορούσε να οδηγήσει το Ιράν σε μια νέα κατεύθυνση: τον πραγματισμό.
Ο Αχμαντινετζάντ μπορεί να ήταν ο πρώτος μη κληρικός πρόεδρος του Ιράν μετά από 24 χρόνια, αλλά κέρδισε την προεδρία επικρατώντας ενός πιο μετριοπαθούς αντάρτη το 2005 χάρη στην υποστήριξη των σκληροπυρηνικών συντηρητικών.
Ένας αγιατολάχ που έγινε ένας από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του Αχμαντινετζάντ εκείνη την περίοδο δήλωσε στους Ιρανούς ότι κάθε ψήφος που έδιναν γι’ αυτόν θα ήταν μια σφαίρα στην καρδιά των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν -ένας από τους κύριους λόγους που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν επικαλεστεί για να επιτεθούν στο Ιράν- προωθήθηκε επί Αχμαντινετζάντ.
Το Ιράν επανέλαβε τον εμπλουτισμό ουρανίου μόλις λίγες ημέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του και απέρριψε απόφαση του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας για τη διακοπή του πυρηνικού του προγράμματος.
Ο Αχμαντινετζάντ υπερασπίστηκε δημοσίως τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης, ανακοινώνοντας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2005 ότι το Ιράν έχει «αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα» να παράγει πυρηνικό καύσιμο.
Το κατάλληλο πρόσωπο για να οδηγήσει το Ιράν σε ένα λαμπρότερο μέλλον δεν είναι μία από τις κεντρικές φιγούρες πίσω από τους μεσσιανικούς του στόχους και την πυρηνική του προώθηση.
Οι προσπάθειες για την υποκίνηση αλλαγής καθεστώτος θα πρέπει να επικεντρωθούν σε ηγέτες, είτε εντός είτε εκτός του καθεστώτος, οι οποίοι διαθέτουν λαϊκή υποστήριξη, είναι έτοιμοι να σταματήσουν την εξαγωγή της ισλαμικής επανάστασης και την καταστολή του ιρανικού λαού, και είναι αρκούντως πραγματιστές ώστε να υποχωρήσουν στο πυρηνικό πρόγραμμα, να σταματήσουν την κατασκευή περισσότερων βαλλιστικών πυραύλων και να αναγνωρίσουν ότι το μέλλον του Ιράν διασφαλίζεται όχι με βόμβες ή πυραύλους, αλλά με τη λειτουργία μιας χώρας που δεν διαλύεται από μια πληγωμένη οικονομία, μαστιζόμενη από διεθνείς κυρώσεις, καλπάζοντα πληθωρισμό, νόμισμα σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και εκτεταμένη ανεργία.
Εν τέλει, ακόμη και τα καλύτερα σχεδιασμένα πλάνα χρειάζονται τύχη και καλό συγχρονισμό, στοιχεία που δεν βρίσκονται πάντα στον έλεγχο των πρακτόρων πληροφοριών.
Στην προκειμένη περίπτωση, φαίνεται ότι η προετοιμασία δεν ήταν η δέουσα και ότι οι συνεννοήσεις με τον Αχμαντινετζάντ ήταν αρκετά εύθραυστες ώστε ο ίδιος να διστάσει και να υποχωρήσει την τελευταία στιγμή.
Το βασικό στοιχείο που έλειπε εδώ δεν ήταν η επιτυχία, ήταν η απουσία ενός πραγματικού πραγματιστή.
Οι ηγέτες που χρειάζονται πραγματικά οι Ιρανοί πολίτες και ο κόσμος είναι εκείνοι που θέλουν να μεταρρυθμίσουν το καθεστώς και να σηκώσουν τη χώρα από τα γόνατα και είναι αρκούντως πραγματιστές ώστε να προβούν στις πυρηνικές και άλλες υποχωρήσεις που απαιτούνται απεγνωσμένα για να φτάσουν εκεί.
