ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα «Χ», με αφορμή τη συμπλήρωση 85 ετών από τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, αναφέρθηκε στο βαρύ τίμημα που κατέβαλε η χώρα σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι η Ελλάδα απέρριψε τη στάση του «επιτήδειου ουδέτερου» και συνέχισε να αγωνίζεται, διαμορφώνοντας το έπος της Εθνικής Αντίστασης και της Μέσης Ανατολής.
Κατέληξε επισημαίνοντας ότι αυτή η ιστορική στάση εξακολουθεί να αποτελεί την «πυξίδα» της χώρας έως και σήμερα.
Η γερμανική εισβολή στην Ελλάδα, γνωστή με την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Μαρίτα» (Unternehmen Marita), ξεκίνησε τα ξημερώματα της 6ης Απριλίου 1941.
Είναι η στιγμή που η ναζιστική Γερμανία επεμβαίνει για να βοηθήσει τη σύμμαχό της, Ιταλία, η οποία είχε ηττηθεί στο αλβανικό μέτωπο από τον ελληνικό στρατό.
Ο Νίκος Δένδιας έγραψε:
«85 χρόνια από τη ναζιστική εισβολή στην Ελλάδα. Την ακολούθησε η “μακρά νύχτα” της Κατοχής, με βαρύ τίμημα για τη χώρα, σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές.
»Η Ελλάδα δεν επέλεξε τη στάση του “επιτήδειου ουδέτερου”.
»Δεν έπαψε να αγωνίζεται, γράφοντας το έπος της Εθνικής Αντίστασης και της Μέσης Ανατολής.
»Η στάση αυτή παραμένει και σήμερα η πυξίδα μας».
Σημειώνεται ότι στη φωτογραφία που ανάρτησε ο Νίκος Δένδιας διαμηνύει:
«Η Ελλάς δεν θα παύσει να διεκδικεί την καταβολή των γερμανικών πολεμικών αποζημιώσεων ως ελάχιστη επανόρθωση για τα δεινά που υπέστη η πατρίδα μας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».
Οι ανθρώπινες απώλειες της Ελλάδας κατά τη δεκαετία του 1940 (Έπος του ’40, Κατοχή) υπήρξαν αναλογικά από τις βαρύτερες παγκοσμίως. Οι εκτιμήσεις ποικίλλουν ανάλογα με την πηγή και τη μεθοδολογία, ωστόσο το συνολικό νούμερο των θυμάτων της περιόδου 1940-1944 υπολογίζεται συνήθως μεταξύ 500.000 και 800.000 ανθρώπων, δηλαδή περίπου το 7% έως 10% του τότε πληθυσμού.
Πέρα από τις ανθρώπινες ζωές, η χώρα ισοπεδώθηκε οικονομικά:
Καταστροφή χωριών: Πάνω από 1.700 χωριά κάηκαν ή καταστράφηκαν ολοσχερώς.
Ναυτιλία: Το 75% του εμπορικού στόλου βυθίστηκε.
Δίκτυα: Καταστράφηκε το σύνολο σχεδόν του σιδηροδρομικού δικτύου, των λιμανιών και των γεφυρών.
Νόμισμα: Ο υπερπληθωρισμός εκμηδένισε την αξία της δραχμής.
Τα κύρια σημεία της εισβολής
Η επίθεση εκδηλώθηκε στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Οι γερμανικές δυνάμεις συνάντησαν τη σθεναρή αντίσταση των Ελλήνων στα οχυρά της Γραμμής Μεταξά (όπως το θρυλικό Ρούπελ), όπου ακούστηκε το περίφημο «τα οχυρά δεν παραδίδονται, καταλαμβάνονται».
Παρά την ηρωική άμυνα, η ταχεία κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας επέτρεψε στις γερμανικές μεραρχίες πάντσερ να παρακάμψουν τα οχυρά μέσω της κοιλάδας του Αξιού και να εισέλθουν στη Θεσσαλονίκη στις 9 Απριλίου.
Στις 27 Απριλίου 1941, τα γερμανικά στρατεύματα εισήλθαν στην Αθήνα και ύψωσαν τη σβάστικα στην Ακρόπολη. Η ελληνική κυβέρνηση και ο βασιλιάς διέφυγαν στην Κρήτη και αργότερα στη Μέση Ανατολή.
Η εισβολή ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 1941 με την αεραποβατική επιχείρηση στην Κρήτη, η οποία, παρά τις τρομακτικές απώλειες των Γερμανών αλεξιπτωτιστών, οδήγησε στην πλήρη κατάληψη της χώρας.
Γιατί η ημερομηνία είναι σημαντική σήμερα;
Όπως είδαμε στην ανάρτηση του κ. Δένδια (6 Απριλίου 2026), η επέτειος των 85 ετών χρησιμοποιείται για να τονιστεί η ιστορική συνέπεια της Ελλάδας:
Ηθικό ανάστημα: Η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα που ανάγκασε τον Άξονα σε αλλαγή σχεδίων, καθυστερώντας την επίθεση του Χίτλερ στη Σοβιετική Ένωση (Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα).
Διπλωματικό μήνυμα: Η υπενθύμιση ότι η Ελλάδα επέλεξε τον δύσκολο δρόμο της αντίστασης αντί της ασφάλειας του «επιτήδειου ουδέτερου», αποτελεί διαχρονικό επιχείρημα για τη θέση της χώρας στον σκληρό πυρήνα των δυτικών συμμαχιών.
Ήταν μια αναμέτρηση «Δαυίδ εναντίον Γολιάθ», που παρά την τελική στρατιωτική ήττα, χάρισε στην Ελλάδα την παγκόσμια αναγνώριση για την αυτοθυσία της.
Η αναφορά στον «επιτήδειο ουδέτερο»
Η αναφορά στον «επιτήδειο ουδέτερο» (the artful neutral) είναι μια κλασική και σαφής «μπηχτή» της ελληνικής διπλωματίας προς την Τουρκία.
Ο όρος δεν είναι τυχαίος· έχει βαθιές ιστορικές και πολιτικές ρίζες:
Ιστορικό πλαίσιο: Ο όρος καθιερώθηκε από τον καθηγητή Frank Weber στο ομώνυμο βιβλίο του (The Evasive Neutral), περιγράφοντας τη στάση της Τουρκίας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ενώ η Ελλάδα πολεμούσε και βρισκόταν υπό Κατοχή, η Τουρκία παρέμεινε ουδέτερη μέχρι σχεδόν το τέλος του πολέμου (Φεβρουάριος 1945), προσπαθώντας να αποκομίσει οφέλη και από τις δύο πλευρές.
Σύγχρονη σημειολογία: Ο Νίκος Δένδιας χρησιμοποιεί συστηματικά αυτή την έκφραση για να αντιδιαστείλει την ελληνική εξωτερική πολιτική (που παρουσιάζεται ως πολιτική αρχών και σταθερών συμμαχιών) με την τουρκική στρατηγική.
Η «μπηχτή» αφορά την τάση της Άγκυρας να πατά σε «δύο βάρκες» (π.χ. μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας στην Ουκρανία) ή να επιδιώκει τον ρόλο του διαμεσολαβητή για να ενισχύσει τη δική της γεωπολιτική θέση.
Με την ανάρτησή του, ο υπουργός ουσιαστικά λέει ότι η Ελλάδα, ιστορικά και σήμερα, επιλέγει τη συμμετοχή και το δίκαιο αντί για τον καιροσκοπισμό της ουδετερότητας, «φωτογραφίζοντας» έτσι τη στάση της γειτονικής χώρας.
Αρχαία ελληνική παράδοση
Η στάση της «ουδετερότητας» σε περιόδους κρίσης δεν ήταν απλώς αντικοινωνική για την αρχαία Αθήνα, αλλά συνιστούσε αδίκημα.
Ο Σόλων, στις αρχές του 6ου αι. π.Χ., θέσπισε έναν νόμο που προκαλεί εντύπωση μέχρι σήμερα: τον νόμο περί «ατιμίας» για όποιον παρέμενε ουδέτερος σε καιρό εμφύλιας διαμάχης (στάσης).
Αν η πόλη διχαζόταν, όποιος πολίτης δεν έπαιρνε τα όπλα με το μέρος της μίας ή της άλλης πλευράς, έχανε τα πολιτικά του δικαιώματα (άτιμος) και εκδιωκόταν από την πόλη.
Ο Σόλων πίστευε ότι ο «καλός πολίτης» δεν είναι αυτός που κοιτάζει την ησυχία του περιμένοντας να δει ποιος θα νικήσει, αλλά εκείνος που συμμετέχει ενεργά στα κοινά, διακινδυνεύοντας για το δίκαιο. Η αδιαφορία θεωρούνταν μορφή πολιτικής αναπηρίας και δειλίας.
Η αναφορά του Υπουργού Εθνικής Άμυνας στον «επιτήδειο ουδέτερο» συνδέεται άρρηκτα με αυτή την κλασική ελληνική αντίληψη μέσω δύο βασικών αξόνων:
Η ηθική της συμμετοχής vs καιροσκοπισμός
Όπως ο Σόλων τιμωρούσε όσους απείχαν για να γλιτώσουν τις συνέπειες, έτσι και η κριτική προς τον «επιτήδειο ουδέτερο» (την Τουρκία) εστιάζει στον καιροσκοπισμό.
Η Ελλάδα προβάλλει τον εαυτό της ως τον «Σολώνειο πολίτη» της διεθνούς κοινότητας: παίρνει θέση, δεσμεύεται σε συμμαχίες και υφίσταται το κόστος των επιλογών της (όπως το 1940-44), αντί να ελίσσεται για να κερδίσει και από τους δύο αντιμαχόμενους.
Η ουδετερότητα ως απειλή για τη δημοκρατία/σταθερότητα
Για τον Σόλωνα, η ουδετερότητα επέτρεπε στους τυράννους να επικρατήσουν, αφού οι μετριοπαθείς πολίτες έμεναν σπίτι τους.
Στη σύγχρονη διπλωματική ρητορική, η στάση του «επιτήδειου ουδέτερου» παρουσιάζεται ως αποσταθεροποιητική για το ΝΑΤΟ και τη Δύση, καθώς υπονομεύει την κοινή γραμμή απέναντι σε αναθεωρητικές δυνάμεις.
Η ανάρτηση του κ. Δένδια, αν και αφορά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη σημερινή γεωπολιτική, εγγράφεται σε μια μακρά παράδοση που ξεκινά από τον Σόλωνα: την πεποίθηση ότι η αποφυγή της ευθύνης στο όνομα της ασφάλειας είναι, τελικά, μια πράξη ανέντιμη και επικίνδυνη.
85 χρόνια από τη ναζιστική εισβολή στην Ελλάδα. Την ακολούθησε η «μακρά νύχτα» της Κατοχής, με βαρύ τίμημα για τη χώρα, σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές.
Η Ελλάδα δεν επέλεξε τη στάση του «επιτήδειου ουδέτερου». Δεν έπαψε να αγωνίζεται, γράφοντας το έπος της Εθνικής Αντίστασης… pic.twitter.com/Kl3NSk1y0c
— Nikos Dendias (@NikosDendias) April 6, 2026
