ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Η εφημερίδα The National αναλύει τα στρατηγικά αποθέματα και τις διαδρομές εισαγωγών της περιοχής εν μέσω απειλών για παρατεταμένη σύγκρουση.
Μετά από περισσότερο από έναν μήνα πολέμου με το Ιράν, οι οικονομίες του Κόλπου βρίσκονται αντιμέτωπες με μια ολοένα και πιο σύνθετη πίεση.
Αυτό που ξεκίνησε ως ένα αρχικό ενεργειακό σοκ, έχει πλέον μετακυλήσει στο εμπόριο, την εφοδιαστική αλυσίδα (logistics) και τις βιομηχανικές γραμμές παραγωγής, εγείροντας ερωτήματα για το πόσο μπορεί να αντέξει η περιοχή εν μέσω αυτών των διαταραχών.
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, ένας στενός αλλά κρίσιμος θαλάσσιος δίαυλος, από τον οποίο διέρχεται όχι μόνο ένα μεγάλο μέρος των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου, αλλά και το μεγαλύτερο ποσοστό των εισαγόμενων τροφίμων, καταναλωτικών αγαθών και βιομηχανικών πρώτων υλών του Κόλπου.
Από το ξέσπασμα των εχθροπραξιών τον Φεβρουάριο, το Ιράν απάντησε στις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ με έναν σχεδόν καθολικό αποκλεισμό των Στενών, επιτρέποντας τη διέλευση μόνο σε δικά του φορτία και σε ελάχιστα «φιλικά» πλοία.
Η εξέλιξη αυτή εκτίναξε τις τιμές του πετρελαίου, αναζωπύρωσε τους φόβους για τον πληθωρισμό και έθεσε σε δοκιμασία την ετοιμότητα της περιοχής.
Ενώ η Wall Street Journal ανέφερε τη Δευτέρα 30/03 ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται πρόθυμος να τερματίσει τη στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν, ενισχύοντας τις ελπίδες για αποκλιμάκωση, το καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ παραμένει αβέβαιο.
Ο ίδιος δήλωσε αργότερα ότι ενδέχεται να σταματήσει τον πόλεμο, αφήνοντας όμως το ζήτημα των Στενών προς επίλυση από άλλες χώρες.
Η διαταραχή έχει επηρεάσει ιδιαίτερα τον Κόλπο, αλλά ταυτόχρονα ώθησε τις χώρες της περιοχής σε μια στενότερη συνεργασία.
«Υπάρχει εκτεταμένη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα, με τακτικές συναντήσεις», δήλωσε στη The National η Μαρία Αλ Κασίμ, αναπληρώτρια υφυπουργός πολιτικών και οικονομικών μελετών στο Υπουργείο Οικονομίας και Τουρισμού των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ).
«Θέτουμε ο ένας τον άλλον σε προτεραιότητα, ακριβώς όπως θα κάναμε για τους πολίτες εντός των συνόρων μας».
Η δοκιμασία της επισιτιστικής ασφάλειας
Η κρίση έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της επισιτιστικής ασφάλειας.
Τα κράτη του Κόλπου βασίζονται στις εισαγωγές για το 90% των τροφίμων τους λόγω των άνυδρων κλιματικών συνθηκών, και η παρούσα διαταραχή αποτελεί τη σημαντικότερη δοκιμασία τους μετά την παγκόσμια επισιτιστική κρίση του 2008.
Μετά από εκείνη την κρίση, οι χώρες του Κόλπου εγκατέλειψαν το παθητικό μοντέλο εισαγωγών υιοθετώντας μια πιο στρατηγική προσέγγιση: επενδύσεις σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις στο εξωτερικό (κυρίως στο Σουδάν και την Αιθιοπία), δημιουργία αποθεμάτων σιτηρών, διαφοροποίηση προμηθευτών και επέκταση της εγχώριας παραγωγής μέσω τεχνολογιών όπως η υδροπονία.
Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ χρησιμοποίησαν επίσης τα κρατικά επενδυτικά τους κεφάλαια (sovereign wealth funds) για να θωρακίσουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, εντάσσοντας την επισιτιστική ασφάλεια στον ευρύτερο εθνικό αμυντικό σχεδιασμό.
Σχεδόν πέντε εβδομάδες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, τα ράφια των σούπερ μάρκετ στον Κόλπο παραμένουν σε μεγάλο βαθμό γεμάτα.
«Οι κυβερνήσεις του Κόλπου έχουν πραγματοποιήσει επενδύσεις σε στρατηγικές αποθήκες σιτηρών και στη διαφοροποίηση των λιμένων», σημείωσε ο Καρίμ Ελγκέντι, εκτελεστικός διευθυντής της δεξαμενής σκέψης Carboun Institute.
«Τα ΗΑΕ, για παράδειγμα, κατασκεύασαν σιλό σιτηρών στη Φουτζέιρα το 2016, εκτός των Στενών του Ορμούζ.
»Το Κατάρ κατασκεύασε σιλό ελεγχόμενου κλίματος στο λιμάνι Χαμάντ.
»Η Σαουδική Αραβία, η οποία δεν επηρεάζεται με τον ίδιο τρόπο, αγοράζει σιτάρι από τις διεθνείς αγορές.
»Ο λόγος που τα ράφια στο Ντουμπάι ή το Ριάντ φαίνονται ακόμα φυσιολογικά δεν είναι η απουσία προβλημάτων, αλλά το γεγονός ότι αυτές οι χώρες διαθέτουν αποθέματα βασικών αγαθών για αρκετούς μήνες και βασίζονται σε αυτά στην παρούσα φάση».
Τα κράτη του Κόλπου στηρίζονται επίσης σε ισχυρές υποδομές logistics και σε έναν σχεδιασμό ετών, ο οποίος ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.
Παρόλα αυτά, ορισμένοι κάτοικοι αναφέρουν συγκρατημένες αυξήσεις τιμών και περιστασιακές ελλείψεις.
«Χθες πήγα να πάρω το συνηθισμένο μου κοκτέιλ αβοκάντο, αλλά ο καταστηματάρχης μου είπε ότι δεν είχαν λόγω προβλημάτων στις μεταφορές», δήλωσε η Κάρλα, κάτοικος της Ντόχα, που ζήτησε να μην δημοσιοποιηθεί το επώνυμό της.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι οι αυξήσεις στις τιμές δεν είναι «τίποτα το δραματικό».
Η Τζέσι, κάτοικος του Κουβέιτ, ανέφερε ότι τα αγαθά παραμένουν διαθέσιμα, αν και οι τιμές έχουν ανέβει ελαφρώς.
Ο αντίκτυπος εκτείνεται και πέρα από την περιοχή. Ο Μάξιμο Τορέρο, επικεφαλής οικονομολόγος του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η κλιμάκωση της σύγκρουσης «προκάλεσε μια από τις πιο ραγδαίες και σοβαρές διαταραχές στις παγκόσμιες ροές εμπορευμάτων των τελευταίων ετών».
Μέτρα για τη συγκράτηση των τιμών
Οι κυβερνήσεις σε όλο τον Κόλπο κινήθηκαν γρήγορα για να περιορίσουν τη μεταβλητότητα των τιμών και να αποτρέψουν τον πανικό στις αγορές.
Το Κουβέιτ επέβαλε ελέγχους τιμών και εξαγωγικούς περιορισμούς για τη σταθεροποίηση της προσφοράς.
Το Μπαχρέιν συγκρότησε ομάδες επιθεωρητών για την παρακολούθηση των τιμών λιανικής, κλείνοντας τουλάχιστον ένα κατάστημα λόγω αδικαιολόγητων ανατιμήσεων.
Στα ΗΑΕ, οι Αρχές εστιάζουν στην προληπτική παρέμβαση.
«Εκδόθηκαν πολλαπλές υπουργικές αποφάσεις για να διασφαλιστεί ότι αντιμετωπίζουμε τις ρίζες οποιασδήποτε αύξησης τιμών που θα μπορούσε να μετακυλήσει στον καταναλωτή, αντιμετωπίζοντάς τις πριν καν φτάσουν σε αυτόν», δήλωσε η κ. Αλ Κασίμ.
Πρόσθεσε ότι το υπουργείο θα εγκαινιάσει σύντομα μια πλατφόρμα που θα δημοσιεύει καθημερινά τις τιμές για εκατομμύρια προϊόντα σε σημεία λιανικής, επιτρέποντας στους καταναλωτές να συγκρίνουν το κόστος σε πραγματικό χρόνο.
Εναλλακτικές διαδρομές εφοδιασμού
Τα κράτη του Κόλπου εντείνουν τις προσπάθειες για την ανακατεύθυνση των εισαγωγών και την ενεργοποίηση εναλλακτικών δικτύων μεταφοράς.
Τα περισσότερα διατηρούν στρατηγικά αποθέματα που καλύπτουν τέσσερις έως έξι μήνες κατανάλωσης, ανάλογα με το προϊόν.
Τα ΗΑΕ χρησιμοποιούν λιμάνια στην ανατολική τους ακτή, εκτός των Στενών, καθώς και το αεροπορικό τους δίκτυο για αγαθά υψηλής αξίας και ευπαθή προϊόντα.
«Πάντα προβλέπαμε την πιθανότητα διαταραχών στις εφοδιαστικές μας διαδρομές και τις ναυτιλιακές γραμμές», υπογράμμισε η κ. Αλ Κασίμ.
«Έχουμε εναλλακτικές διαδρομές, καθώς και εναλλακτικές πηγές για τη συντριπτική πλειονότητα των βασικών μας εμπορευμάτων και, ειδικότερα, για τα βασικά είδη διατροφής που εισάγουμε.
»Έχουμε ήδη δει την ενεργοποίηση άλλων λιμένων στην ανατολική ακτή».
Συμπλήρωσε ότι ο ρόλος των ΗΑΕ ως παγκόσμιου κέντρου επανεξαγωγών έχει ενισχύσει την περιφερειακή ανθεκτικότητα.
«Επιπλέον, διαθέτουμε ένα πολύ σταθερό και αξιόπιστο αεροπορικό δίκτυο.
»Αυτό μας εξυπηρετεί ιδιαίτερα με είδη που είναι ευπαθή ή στρατηγικής σημασίας, όπως τα φάρμακα, ενώ υπάρχει και η οδική μεταφορά», ανέφερε η κ. Αλ Κασίμ.
Αντίστοιχα, η Qatar Airways ανακοίνωσε τη μεταφορά ειδών πρώτης ανάγκης -συμπεριλαμβανομένων φαρμάκων, φρέσκων τροφίμων και ιατρικού εξοπλισμού- στο Κατάρ.
Την περασμένη εβδομάδα, η κουβεϊτιανή εταιρεία χαμηλού κόστους Jazeera Airways δημιούργησε έναν διάδρομο εφοδιαστικής αλυσίδας προς το Κουβέιτ μέσω του αεροδρομίου Καϊσούμα στη Σαουδική Αραβία, μεταφέροντας το πρώτο φορτίο 4,5 τόνων φρέσκων φρούτων και λαχανικών από την Ινδία.
Ο κ. Ελγκέντι προειδοποίησε ότι, ενώ τα αποθέματα μπορούν να απορροφήσουν τα βραχυπρόθεσμα σοκ, τα φρέσκα προϊόντα δεν μπορούν να αποθηκευτούν και οι εναλλακτικές διαδρομές είναι περιορισμένες.
«Τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα είναι η καλύτερη επιλογή αυτή τη στιγμή, αλλά οι οδικές μεταφορές θα πρέπει να επεκταθούν», σημείωσε.
«Αν τα Στενά ανοίξουν μέσα σε λίγες εβδομάδες, η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη. Πέραν των τριών μηνών, τα αποθέματα θα αρχίσουν να εξαντλούνται».
