ΙράνΙσραήλ
Αίθουσα Σύνταξης
Τμήμα ειδήσεων tribune.gr

Οργανισμός του ΟΗΕ εκφράζει φόβους ότι το Ιράν ενδέχεται να εξέτρεψε πυρηνικό υλικό από ειρηνικές δραστηριότητες

Οργανισμός του ΟΗΕ εκφράζει φόβους ότι το Ιράν ενδέχεται να εξέτρεψε πυρηνικό υλικό από ειρηνικές δραστηριότητες
ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Διαβάστε σχετικά για Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας, Ιράν, Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), Ουράνιο, Πυρηνικά Όπλα, Πυρηνική Ενέργεια,

Σε εμπιστευτική έκθεση, ο ΔΟΑΕ αναφέρει ότι η κωλυσιεργία της Τεχεράνης εγείρει επείγουσες ανησυχίες για τη διάδοση των πυρηνικών όπλων, καλεί τους επιθεωρητές να επιστρέψουν αμέσως σε εγκαταστάσεις-κλειδιά και δηλώνει ότι αγνοεί την τοποθεσία κρίσιμης μονάδας που ενδέχεται να περιέχει πυρηνικό υλικό.

Ο πυρηνικός εποπτικός φορέας του ΟΗΕ δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι το Ιράν δεν έχει εκτρέψει πυρηνικό υλικό από ειρηνικούς σκοπούς, ανέφερε σε εμπιστευτική έκθεση για το Ιράν που περιήλθε σε γνώση Μέσων Ενημέρωσης την Παρασκευή 13/11.

Λόγω της έλλειψης συνεργασίας εκ μέρους του Ιράν, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) «δεν είναι σε θέση να συμπεράνει ότι δεν υπήρξε εκτροπή δηλωθέντος πυρηνικού υλικού από ειρηνικές πυρηνικές δραστηριότητες στο Ιράν», επισημαίνεται στην έκθεση.

Ο ΔΟΑΕ δήλωσε ότι «ανησυχεί ολοένα και περισσότερο» για μια μονάδα εμπλουτισμού ουρανίου στο Ισφαχάν, την οποία το Ιράν δήλωσε στον οργανισμό πέρυσι, αλλά εξακολουθεί να μην επιτρέπει στον εποπτικό φορέα να την επιθεωρήσει.

Το Ιράν δεν έχει επιτρέψει στους επιθεωρητές του ΔΟΑΕ να επιστρέψουν σε καμία από τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια εκστρατεία 12 ημερών τον Ιούνιο του 2025, η οποία κατέστρεψε ή προκάλεσε σοβαρές ζημιές στις υπόλοιπες μονάδες εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν, τον πυρήνα του πυρηνικού του προγράμματος.

Πυρηνικές εγκαταστάσεις επλήγησαν επίσης στον πιο πρόσφατο πόλεμο, ο οποίος ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, και ο ΔΟΑΕ έχει επανειλημμένα ζητήσει πρόσβαση.

Στην έκθεσή του, ο οργανισμός ανέφερε ότι είναι «κρίσιμο» να διεξαγάγει «δραστηριότητες επαλήθευσης στο Ιράν χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση».

«Ο γενικός διευθυντής ενθαρρύνει το Ιράν να εξετάσει τεχνικά και σταδιακά μέτρα μέσω των οποίων θα επιτευχθούν συνθήκες που θα επιτρέψουν την επιστροφή των επιθεωρητών του οργανισμού στο Ιράν», αναφέρεται στην έκθεση.

Ο ΔΟΑΕ «αναγνώρισε ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και τοποθεσίες του Ιράν δημιούργησαν μια πρωτοφανή κατάσταση».

Ο πυρηνικός εποπτικός φορέας του ΟΗΕ δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι το Ιράν δεν έχει εκτρέψει πυρηνικό υλικό από ειρηνικούς σκοπούς, ανέφερε σε εμπιστευτική έκθεση για το Ιράν που περιήλθε σε γνώση μέσων ενημέρωσης την Παρασκευή 13/11.

Λόγω της έλλειψης συνεργασίας εκ μέρους του Ιράν, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) «δεν είναι σε θέση να συμπεράνει ότι δεν υπήρξε εκτροπή δηλωθέντος πυρηνικού υλικού από ειρηνικές πυρηνικές δραστηριότητες στο Ιράν», επισημαίνεται στην έκθεση.

Ο ΔΟΑΕ δήλωσε ότι «ανησυχεί ολοένα και περισσότερο» για μια μονάδα εμπλουτισμού ουρανίου στο Ισφαχάν, την οποία το Ιράν δήλωσε στον οργανισμό πέρυσι, αλλά εξακολουθεί να μην επιτρέπει στον εποπτικό φορέα να την επιθεωρήσει.

Το Ιράν δεν έχει επιτρέψει στους επιθεωρητές του ΔΟΑΕ να επιστρέψουν σε καμία από τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια εκστρατεία 12 ημερών τον Ιούνιο του 2025, η οποία κατέστρεψε ή προκάλεσε σοβαρές ζημιές στις υπόλοιπες μονάδες εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν, τον πυρήνα του πυρηνικού του προγράμματος.

Πυρηνικές εγκαταστάσεις επλήγησαν επίσης στον πιο πρόσφατο πόλεμο, ο οποίος ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, και ο ΔΟΑΕ έχει επανειλημμένα ζητήσει πρόσβαση.

Στην έκθεσή του, ο οργανισμός ανέφερε ότι είναι «κρίσιμο» να διεξαγάγει «δραστηριότητες επαλήθευσης στο Ιράν χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση».

«Ο γενικός διευθυντής ενθαρρύνει το Ιράν να εξετάσει τεχνικά και σταδιακά μέτρα μέσω των οποίων θα επιτευχθούν συνθήκες που θα επιτρέψουν την επιστροφή των επιθεωρητών του οργανισμού στο Ιράν», αναφέρεται στην έκθεση.

Ο ΔΟΑΕ «αναγνώρισε ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και τοποθεσίες του Ιράν δημιούργησαν μια πρωτοφανή κατάσταση».

Παρ’ όλα αυτά, ο οργανισμός ανέφερε ότι η έλλειψη συνεργασίας εγείρει «σοβαρή ανησυχία για τη διάδοση των πυρηνικών όπλων» η οποία «πρέπει να αποκατασταθεί με τη μέγιστη δυνατή επείγουσα προτεραιότητα».

Το συμβούλιο του ΔΟΑΕ παρέπεμψε τον Σεπτέμβριο το Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που το Ιράν παραπέμπεται στο ανώτατο όργανο του ΟΗΕ εδώ και 20 χρόνια, επειδή δεν συμμορφώθηκε με τις υποχρεώσεις του για την υποβολή πυρηνικών εκθέσεων.

Πριν από τα πλήγματα του Ιουνίου 2025, ο ΔΟΑΕ υπολόγιζε ότι το Ιράν διέθετε περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, πλησιάζοντας το 90% που απαιτείται για την κατασκευή βόμβας και πολύ πάνω από το όριο του 3,67% που είχε τεθεί από μια πλέον ανενεργή συμφωνία του 2015 με το Ιράν.

Από τον Ιούνιο του 2025, η τύχη των πυρηνικών αποθεμάτων του Ιράν παραμένει αβέβαιη.

Το Ιράν αρνείται εδώ και καιρό ότι επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικής βόμβας.

Ωστόσο, το ουράνιο τόσο υψηλού εμπλουτισμού δεν εξυπηρετεί κανέναν ειρηνικό σκοπό.

Άγνωστη η τοποθεσία και το περιεχόμενο της μονάδας στο Ισφαχάν

Ο επικεφαλής του ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε τον Ιούνιο ότι η «ευρέως διαδεδομένη εντύπωση» ήταν πως τα αποθέματα παραμένουν εκεί όπου βρίσκονταν πριν από τον Ιούνιο του 2025, κοντά στη Μονάδα Εμπλουτισμού Καυσίμων του Ισφαχάν (IFEP).

Ο ΔΟΑΕ είχε προγραμματίσει να επιθεωρήσει τη μονάδα στις 13 Ιουνίου 2025, αλλά η εκστρατεία βομβαρδισμών ξεκίνησε εκείνη την ημέρα, καθιστώντας το αδύνατο.

«Ο οργανισμός δεν γνωρίζει την ακριβή τοποθεσία της IFEP, το καθεστώς της για σκοπούς διασφαλίσεων, ή εάν περιέχει πυρηνικό υλικό», ανέφερε ο οργανισμός στη νέα του έκθεση, εκφράζοντας ανησυχία για την έλλειψη πληροφοριών και πρόσβασης στη μονάδα.

Ενώ η έκθεση ξεχωρίζει την IFEP, επαναλαμβάνει επίσης ότι το Ιράν θα πρέπει να ενημερώσει τον ΔΟΑΕ για την κατάσταση των μονάδων εμπλουτισμού του καθώς και για τα αποθέματά του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού, τα οποία περιλαμβάνουν υλικό που προσεγγίζει επίπεδο κατάλληλο για πυρηνικά όπλα, και να επιτρέψει στους επιθεωρητές να επιστρέψουν στις βομβαρδισμένες τοποθεσίες και να λογοδοτήσουν για το εμπλουτισμένο ουράνιο.

Οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ μπόρεσαν να επισκεφθούν τον πυρηνικό σταθμό Μπουσέρ του Ιράν τον Σεπτέμβριο, αλλά δεν είχαν πρόσβαση σε άλλες εγκαταστάσεις-κλειδιά.

Η έκθεση παρουσίασε λεπτομερώς την αλληλογραφία των τελευταίων εβδομάδων μεταξύ του ΔΟΑΕ και του Ιράν.

Σύμφωνα με την έκθεση, το Ιράν δήλωσε στον ΔΟΑΕ ότι οι συζητήσεις για την επανέναρξη των επιθεωρήσεων στη χώρα δεν μπορούν να συνεχιστούν εν μέσω «μιας σειράς επίμονων, ρητών και δημόσιων απειλών από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής… για τη διάπραξη περαιτέρω πράξεων ένοπλης επίθεσης» κατά του Ιράν «στοχεύοντας ιδιαίτερα τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις».

Το Ιράν ανέφερε ότι η κατάσταση δεν θα επιλυθεί «μέχρι να αντιμετωπιστούν τα βαθύτερα αίτια της παρούσας κατάστασης και να αποκατασταθούν οι βασικές προϋποθέσεις για την κανονική εφαρμογή των διασφαλίσεων», πρόσθεσε η έκθεση.

Παρ’ όλα αυτά, επιβεβαίωσε εκ νέου την «ακλόνητη δέσμευσή του να επαναλάβει την πλήρη εφαρμογή των υποχρεώσεών του περί διασφαλίσεων μόλις το επιτρέψουν οι σχετικές νομικές και πραγματικές συνθήκες».

Το Ιράν εξέφρασε επίσης ανησυχία σε επιστολή του προς τον ΔΟΑΕ σχετικά με μια πρόσφατη προσφορά των ΗΠΑ για αμοιβή ύψους έως και 20 εκατομμυρίων δολαρίων με αντάλλαγμα πληροφορίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Η Τεχεράνη τόνισε τη σημασία της διατήρησης της «εμπιστευτικότητας» των δραστηριοτήτων του ΔΟΑΕ και την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν «αποκαλύπτονται, τυγχάνουν κακής χρήσης ή εκμετάλλευσης».

Ο ΔΟΑΕ δήλωσε στο Ιράν σε επιστολή του την Πέμπτη ότι θα «προστατεύσει… όλες τις εμπιστευτικές πληροφορίες», αφότου η Τεχεράνη ενημέρωσε τον οργανισμό για την αμοιβή των 20 εκατομμυρίων δολαρίων των Ηνωμένων Πολιτειών για πληροφορίες σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Το Ιράν επιτέθηκε φραστικά την Τετάρτη στην αμοιβή που ανακοίνωσε ο αμερικανικός στρατός την περασμένη εβδομάδα και κάλεσε τον ΔΟΑΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να την καταδικάσουν.

Σχετικά άρθρα