ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Σύμφωνα με ανάρτηση του αντιστράτηγου ε.α. Λάζαρου Καμπουρίδη στις 14 Οκτωβρίου, ιδιαίτερες αναταράξεις προκαλεί στην Τουρκία η έντονη αντίδραση του Προέδρου του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ, απέναντι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Όπως επισημαίνει ο κ. Καμπουρίδης -ο οποίος είχε αναδείξει το ζήτημα ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα- ο Αζέρος Πρόεδρος απαίτησε από την Άγκυρα να τερματίσει τις παρεμβάσεις στα εσωτερικά της χώρας του, υπογραμμίζοντας την ανεξάρτητη πολιτική που ασκεί το Μπακού.
Το αίτιο της αντιπαράθεσης
Η τουρκική πίεση επικεντρώθηκε στην απαίτηση για εφαρμογή της υποχρεωτικής χρήσης μαντήλας στις μαθήτριες των σχολείων του Αζερμπαϊτζάν.
Το μέτρο αυτό είχε απαγορευθεί ρητά με Προεδρικό Διάταγμα του Αλίγιεφ έναν μήνα νωρίτερα.
Η άρνηση του Μπακού οδήγησε στη στοχοποίηση του Αζέρου Ηγέτη από:
◾Τον αρχισύμβουλο του Ερντογάν, Οκτάι Σαράλ,
◾Βουλευτές του κυβερνώντος τουρκικού ισλαμιστικού κόμματος,
◾Φιλοκυβερνητικά τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης.
Η αυστηρή απάντηση του Μπακού
Σε οργισμένη ανακοίνωση που εκδόθηκε κατά του περιβάλλοντος και του κόμματος του Τούρκου Προέδρου, η πλευρά του Αλίγιεφ καταδίκασε την τουρκική στάση κάνοντας λόγο για «νεο-ιμπεριαλισμό» και παρέμβαση στην εσωτερική κυριαρχία.
Παράλληλα, τονίστηκε ο αυστηρά κοσμικός χαρακτήρας του κράτους του Αζερμπαϊτζάν, ενώ έγινε ειδική αναφορά στο πλαίσιο των σχέσεων της χώρας με το Ισραήλ.
Ο Αζέρος Πρόεδρος ζήτησε να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση, ώστε να διαφυλαχθούν οι «αδελφικές σχέσεις» των δύο κρατών.
Η επίσκεψη Χέρτζογκ και οι γεωπολιτικές επιπτώσεις
Το σκηνικό της έντασης ενισχύεται από την προγραμματισμένη για την Τετάρτη 14/10 επίσκεψη του Προέδρου του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, στο Μπακού -τη δεύτερη κατά σειρά μετά το 2023.
Σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Καμπουρίδη, οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν σοβαρό ρήγμα στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών, ενόψει μάλιστα της Διάσκεψης Κορυφής που είναι προγραμματισμένη να διεξαχθεί στην Άγκυρα στα τέλη του μήνα.
Μέσω του συγκεκριμένου Οργανισμού, η Τουρκία επιδιώκει σταθερά την αναγνώριση του ψευδοκράτους στην Κύπρο, καθώς και την προώθηση του μεγαλεπήβολου σχεδιασμού της για τον «Αιώνα της Τουρκίας».
Εθνική και θρησκευτική ταυτότητα του Αζερμπαϊτζάν
Τουρκική Εθνότητα (Παντουρκισμός): Οι Αζέροι είναι τουρκικό φύλο, γλωσσικά και πολιτισμικά συγγενικό με τους Τούρκους της Ανατολίας.
Η γνωστή φράση που περιγράφει τις σχέσεις Μπακού-Άγκυρας είναι «Ένα έθνος, δύο κράτη» (Tek millet, iki devlet).
Θρησκευτικό Δόγμα (Σιιτισμός): Παρά την τουρκική καταγωγή τους, η συντριπτική πλειονότητα των Αζέρων (περίπου 65%-75%) ασπάζεται τον Σιιτικό Ισλαμισμό, εξαιτίας της μακραίωνης ιστορικής και εδαφικής εξάρτησης της περιοχής από την Περσική (Σαφαβιδική) Αυτοκρατορία.
Αντίθετα, η Τουρκία είναι στη συντριπτική της πλειονότητα Σουνιτική.
Αυστηρά Κοσμικό Κράτος: Η πολιτική ηγεσία του Αζερμπαϊτζάν (υπό την οικογένεια Αλίγιεφ) διατηρεί ένα αυστηρά κοσμικό (secular) μοντέλο διακυβέρνησης, καταστέλλοντας κάθε προσπάθεια πολιτικοποίησης του Ισλάμ, είτε αυτή προέρχεται από σουνιτικούς είτε από σιιτικούς κύκλους.
Η Τουρκία και η προσπάθεια επιρροής
Η Τουρκία επιχειρεί να εδραιώσει την επιρροή της στο Μπακού κυρίως μέσω:
«Ήπιας Ισχύος» (Soft Power) και Εθνικισμού: Εκμεταλλεύεται την κοινή γλωσσική και πολιτισμική κληρονομιά, την εμπορική/ενεργειακή συνεργασία (αγωγγοί πετρελαίου/αερίου) και τη στρατιωτική υποστήριξη (ειδικά στον πόλεμο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ).
Θρησκευτικής/Ιδεολογικής Διείσδυσης: Υπό την κυβέρνηση Ερντογάν, η Άγκυρα προσπαθεί συχνά να εξαγάγει το δικό της μοντέλο «συντηρητικού/σουνιτικού Ισλάμ» (π.χ. πιέσεις για θρησκευτική εκπαίδευση, μαντήλα σε σχολεία, κατασκευή τζαμιών).
Το «αγκάθι»: Αυτή η θρησκευτική πίεση προσκρούει στην επιθυμία της ηγεσίας του Αζερμπαϊτζάν να διατηρήσει τον κοσμικό χαρακτήρα της χώρας και την ανεξαρτησία της από τις εσωτερικές πολιτικές ατζέντες της Άγκυρας.
Το Ιράν και ο ανταγωνισμός για επιρροή
Αν και το Ιράν μοιράζεται το ίδιο θρησκευτικό δόγμα (Σιιτισμός) με το Αζερμπαϊτζάν, οι σχέσεις τους είναι παραδοσιακά καχύποπτες έως εχθρικές:
Θεοκρατία vs Κοσμικό Κράτος: Η Τεχεράνη επιχειρεί κατά καιρούς να εξαγάγει τη θρησκευτική-ισλαμική της επανάσταση, υποστηρίζοντας παράνομες σιιτικές οργανώσεις στο Αζερμπαϊτζάν, πράγμα που το Μπακού θεωρεί άμεση απειλή για την εθνική του ασφάλεια.
Ο Φόβος του Αζέρικου Εθνικισμού στο Ιράν: Στο βόρειο Ιράν ζουν εκατομμύρια εθνοτικά Αζέροι (περισσότεροι από ό,τι στο ίδιο το Αζερμπαϊτζάν). Η Τεχεράνη φοβάται ότι ένα ισχυρό, εθνικιστικό Αζερμπαϊτζάν θα μπορούσε να πυροδοτήσει αποσχιστικές τάσεις στην επικράτειά της.
Η συμμαχία Μπακού-Ισραήλ: Το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί στενότατες στρατιωτικές και οικονομικές σχέσεις με το Ισραήλ (το οποίο του προμηθεύει όπλα έναντι πετρελαίου), γεγονός που εξοργίζει την Τεχεράνη και την οδηγεί συχνά σε ευθεία αντιπαράθεση με το Μπακού.
Το Αζερμπαϊτζάν βρίσκεται στο διασταυρούμενο πυρ δύο περιφερειακών δυνάμεων:
Η Τουρκία αξιοποιεί την εθνική συγγένεια, αλλά συναντά αντίσταση όταν προσπαθεί να επιβάλει θρησκευτική ατζέντα.
Το Ιράν αξιοποιεί τη θρησκευτική συγγένεια, αλλά αντιμετωπίζεται με μεγάλη υποψία λόγω του θεοκρατικού του μοντέλου και των γεωπολιτικών του φόβων.
Το Μπακού εκμεταλλεύεται τη θέση του για να διατηρεί την αυτονομία του, στηριζόμενο στον κοσμικό εθνικισμό και σε ισχυρές συμμαχίες (όπως με το Ισραήλ).
Ο Λάζαρος Καμπουρίδης έγραψε:
«Σοκ στην Τουρκία από την οργισμένη αντίδραση του Προέδρου του Αζερμπαϊτζάν εναντίον του Ερντογάν!!!!
»Σήμερα ο Πρόεδρος του Ισραήλ μεταβαίνει στο Αζερμπαϊτζάν!!!
»14/10/26
»Το θέμα το είχα αναδείξει πριν μια εβδομάδα.
»Ο Αλίγιεφ ζήτησε από τον Ερντογάν να σταματήσει η παρέμβαση στα εσωτερικά της χώρας του τονίζοντας την ανεξάρτητη πολιτική του Αζερμπαϊτζάν.
»Το θέμα της τουρκικής παρέμβασης αφορά πίεση του Ερντογάν για την εφαρμογή του μέτρου της μαντήλας ως κάλυμμα κεφαλής στις μαθήτριες των σχολείων του Αζερμπαϊτζάν.
»Αυτό απαγορεύθηκε με Προεδρικό Διάταγμα του Αλίγιεφ πριν από ένα μήνα.
»Για το λόγο αυτό, στοχοποιηθηκε ο Αλίγιεφ από τον αρχισύμβουλο του Ερντογάν, Σαραλ, βουλευτές του κόμματος του και φιλοερντογανικα ΜΜΕ.
»Χθες ο Αλίγιεφ εξέδωσε οργισμένη ανακοίνωση – αντίδραση προς το κόμμα του Ερντογάν, τον αρχισύμβουλο του κλπ., αναφέροντας παρέμβαση στα εσωτερικά του Αζερμπαϊτζάν.!!!
»Στην ανακοίνωση γίνεται λόγος για νεο-ιμπεριαλισμο, αναφέρεται το θέμα των σχέσεων με το Ισραήλ, τονίζεται ο κοσμικός χαρακτήρας του κράτους και ζητά αποφυγή της κλιμάκωσης για να μην πληγούν οι αδελφικές σχέσεις Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν.
»Επίσκεψη όλο νόημα στο Μπακού!!!
»Το θέμα γίνεται πιο ενδιαφέρον καθώς σήμερα μεταβαίνει στο Μπακού ο Πρόεδρος του Ισραήλ Ι. Χέρτζογκ.
»Πρόκειται για την δεύτερη επίσκεψη του Προέδρου του Ισραήλ στο Μπακού, καθώς η πρώτη ήταν το 2023.
»Οι εξελίξεις αυτές έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς έτσι δημιουργείται ρήγμα στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών, η επόμενη Διάσκεψη Κορυφής του οποίου πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στο τέλος του μήνα.
»Θυμίζω ότι η Τουρκία μέσω αυτού του Οργανισμού επιχειρεί να πετύχει την αναγνώριση του ψευδοκράτους και κυρίως την υλοποίηση του Σχεδίου “Αιώνας της Τουρκίας”!!!».






