ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Μετά την υποβάθμιση της στρατιωτικής υποδομής της οργάνωσης στη Γάζα, η εξωτερική της ηγεσία έχει εδραιωθεί στην Κωνσταντινούπολη, εγείροντας νέα ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο της Τουρκίας και τη στρατηγική της Δύσης κατά της τρομοκρατίας.
(Ιερουσαλημικό Κέντρο Ασφάλειας και Εξωτερικών Υποθέσεων): Η Χαμάς έχει μετατοπίσει το οργανωτικό της κέντρο βάρους στην Τουρκία, ανατρέποντας μια τάση ετών μείωσης της παρουσίας της εκεί, σύμφωνα με δημοσίευμα της 9ης Ιουλίου της εφημερίδας Asharq Al-Awsat με έδρα το Λονδίνο, η οποία επικαλείται πηγές της Χαμάς.
Οι πρόσφατες συναντήσεις, οι οργανωτικές επιχειρήσεις και οι δημόσιες δηλώσεις της Χαμάς δείχνουν όλες ότι η Τουρκία διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στις δραστηριότητές της.
Τααυτόχρονα, η Χαμάς εξέδωσε δηλώσεις με τις οποίες καταδικάζει δύο τρομοκρατικές επιθέσεις στη Συρία και εκφράζει την αλληλεγγύη της προς τα θύματα, μια κίνηση που ερμηνεύτηκε ευρέως ως μέρος της προσπάθειάς της να δημιουργήσει στενότερους δεσμούς με τη νέα ηγεσία της χώρας υπό τον Πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σαράα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η σαφέστερη ένδειξη της αυξανόμενης εξάρτησης της Χαμάς από την Τουρκία ήταν η απόφασή της να πραγματοποιήσει τις εσωτερικές εκλογές του κινήματος για τον επικεφαλής του Πολιτικού της Γραφείου στην Κωνσταντινούπολη τον περασμένο Μάιο.
Η ψηφοφορία έληξε χωρίς καθαρό νικητή, και στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε επαναληπτικός γύρος μεταξύ του Χαλέντ Μασάαλ και του Χαλίλ αλ-Χάγια, με τον αλ-Χάγια να γίνεται ο νέος ηγέτης της Χαμάς.
Ανώτερα στελέχη της Χαμάς δήλωσαν στην Asharq Al-Awsat ότι οι συναντήσεις της ηγεσίας και οι εσωτερικές εκλογές, που προηγουμένως διεξάγονταν στη Ντόχα του Κατάρ, διεξάγονται τώρα στην Τουρκία.
Τα τελευταία αρκετά χρόνια, οι τουρκικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν επανειλημμένα ανακοινώσει την εξάρθρωση αυτού που περιέγραψαν ως δίκτυα κατασκοπείας της Μοσάντ που δρούσαν εντός της Τουρκίας.
Τα τουρκικά Μέσα Ενημέρωσης ανέφεραν ότι μέρος των δραστηριοτήτων αυτών των δικτύων επικεντρωνόταν στην παρακολούθηση επιχειρησιακών στελεχών της Χαμάς και των δραστηριοτήτων της οργάνωσης στη χώρα.
Για χρόνια, το Ισραήλ απαιτούσε από την Τουρκία να απελάσει ανώτερα στελέχη της Χαμάς, συμπεριλαμβανομένων τρομοκρατών που απελευθερώθηκαν στην ανταλλαγή κρατουμένων του Γκιλάντ Σαλίτ το 2011.
Ο πλέον εξέχων μεταξύ αυτών ήταν ο Σαλέχ αλ-Αρούρι, αναπληρωτής επικεφαλής του Πολιτικού Γραφείου της Χαμάς, ο οποίος διέμενε στην Τουρκία μεταξύ 2011 και 2015 πριν μετακομίσει στη συνοικία Νταχιέ της Βηρυτού, όπου φονεύτηκε από το Ισραήλ τον Ιανουάριο του 2024.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι πιο πρόσφατες εκλογές για το Πολιτικό Γραφείο του κινήματος, οι οποίες έληξαν χωρίς αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα, διεξήχθησαν στην Κωνσταντινούπολη και περιλάμβαναν μέλη τόσο του Πολιτικού Γραφείου όσο και του Συμβουλίου Σούρα της Χαμάς.
Ρήξη με το Κατάρ;
Πηγές της Χαμάς ανέφεραν ότι τα περισσότερα ανώτερα ηγετικά στελέχη περνούν τώρα παρατεταμένες περιόδους στην Τουρκία, ακόμη και αν οι οικογένειές τους παραμένουν στο Κατάρ.
Οι τρέχουσες συναντήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για τις διαπραγματεύσεις κατάπαυσης του πυρός και τα εσωτερικά ζητήματα, πραγματοποιούνται τώρα στην Τουρκία.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, το Ισραήλ πραγματοποίησε αεροπορική επιδρομή εναντίον συγκέντρωσης ανώτερων αξιωματούχων της Χαμάς στη Ντόχα.
Ενώ η Χαμάς ανακοίνωσε ότι οι ηγέτες της επιβίωσαν από την επίθεση, πέντε από τα στελέχη της και ένας Καταριανός αξιωματικός ασφαλείας φέρεται να σκοτώθηκαν.
Ένα ανώτερο στέλεχος της Χαμάς δήλωσε στην εφημερίδα ότι «αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κρίσης με το Κατάρ.
»Η κίνηση αποσκοπεί στη μείωση της πίεσης στη Ντόχα που προέρχεται από τις αμερικανικές απαιτήσεις, υποκινούμενες από το Ισραήλ, να απελάσει το Κατάρ την ηγεσία της Χαμάς».
Μια άλλη πηγή της Χαμάς τόνισε ότι το κίνημα διατηρεί ισχυρές και σταθερές σχέσεις με την ηγεσία του Κατάρ, η οποία συνεχίζει να υποδέχεται ανώτερους αξιωματούχους της Χαμάς.
Σύμφωνα με αξιωματούχους της Χαμάς, η Τουρκία έχει γίνει ασφαλέστερος προορισμός μετά το ισραηλινό πλήγμα εναντίον των ηγετών της Χαμάς στη Ντόχα.
«Τουλάχιστον προς το παρόν», υποστήριξαν, «το Ισραήλ δεν μπορεί να πλήξει στόχους στην Τουρκία χρησιμοποιώντας την πολεμική του αεροπορία.
»Ακόμη και αν επιχειρήσει στοχευμένες δολοφονίες με άλλα μέσα, οι επιχειρησιακές του επιλογές είναι σημαντικά πιο περιορισμένες».
Πρόσθεσαν ότι οι συνεχιζόμενες εντάσεις μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν δημιουργήσει ένα πιο ευάλωτο περιβάλλον ασφαλείας στο Κατάρ, το οποίο το Ισραήλ θα μπορούσε ενδεχομένως να εκμεταλλευτεί για να στοχεύσει ηγέτες της Χαμάς, όπως έχει κάνει στο παρελθόν.
Αν και το Ισραήλ φέρεται να διαβεβαίωσε τη διοίκηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι θα απέχει από την επανάληψη τέτοιων επιχειρήσεων, αξιωματούχοι της Χαμάς αναφέρουν ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι δεν θα το πράξει ξανά.
Παράλληλα, η Χαμάς επιχειρεί να ανοικοδομήσει τη σχέση της με τη συριακή ηγεσία.
Ανώτερο στέλεχος της Χαμάς δήλωσε ότι το άνοιγμα διαύλων επικοινωνίας με τη συριακή κυβέρνηση, καθώς και με αραβικούς, ισλαμικούς και διεθνείς δρώντες, αποτελεί φυσικό βήμα για ένα εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα που επιζητεί ομαλές σχέσεις με όλες τις χώρες βάσει του αμοιβαίου σεβασμού, της προστασίας των αμοιβαίων συμφερόντων και της μη ανάμειξης στις εσωτερικές υποθέσεις.
Η Κωνσταντινούπολη γίνεται το στρατηγικό κέντρο της Χαμάς
Ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας αναφέρουν ότι ο πόλεμος «Σιδερένια Σπαθιά» που ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου 2023, μετασχημάτισε θεμελιωδώς όχι μόνο τις στρατιωτικές δυνατότητες της Χαμάς εντός της Γάζας, αλλά και τη δομή της ηγεσίας της.
Ενώ το Ισραήλ πέτυχε να εξοντώσει πολλούς διοικητές της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς και να πλήξει σοβαρά τις υποδομές διοίκησης και ελέγχου της οργάνωσης εντός της Λωρίδας, μια πιο αθόρυβη αλλά στρατηγικά σημαντική διαδικασία εξελισσόταν ταυτόχρονα: το κέντρο βάρους της Χαμάς μετατοπίστηκε σταδιακά εκτός Γάζας, με την Τουρκία να αναδύεται ως ο κύριος κόμβος της.
Ενώ η εξωτερική ηγεσία της Χαμάς ήταν προηγουμένως διασπαρμένη σε διάφορα κέντρα -συμπεριλαμβανομένης της Δαμασκού, της Ντόχα και της Βηρυτού- από τις 7 Οκτωβρίου 2023, η Κωνσταντινούπολη έχει γίνει σταθερά το πιο σημαντικό επιχειρησιακό κέντρο της οργάνωσης εκτός του πεδίου της μάχης.
Η Κωνσταντινούπολη δεν είναι πλέον απλώς ένας τόπος καταφυγίου για ανώτερα στελέχη της Χαμάς· είναι τώρα το μέρος όπου το κίνημα διεξάγει εξωτερικές σχέσεις, στρατηγικές διαβουλεύσεις, συγκέντρωση πόρων και περιφερειακές επαφές.
Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους ασφαλείας, κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου, το Ισραήλ διέθεσε πρωτοφανείς πόρους για την εξάρθρωση της διοικητικής δομής της Χαμάς.
Η συστηματική εξόντωση ανώτερων ηγετών και η συνεχιζόμενη καταστροφή των υποδομών της Χαμάς εντός της Γάζας έχουν εξασθενήσει σοβαρά την εσωτερική της ηγεσία.
Εν τω μεταξύ, η προβολή της εξωτερικής ηγεσίας της Χαμάς αυξήθηκε, επιτρέποντας τη συνεχή λειτουργία της οργάνωσης παρά τις εσωτερικές απώλειες στη Γάζα.
Γιατί η Τουρκία;
Η Τουρκία δεν έγινε η κύρια εξωτερική βάση της Χαμάς τυχαία.
Για χρόνια, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απεικονίζει σταθερά τη Χαμάς ως νόμιμο παλαιστινιακό κίνημα αντίστασης και όχι ως τρομοκρατική οργάνωση.
Ακόμη και μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, ο Ερντογάν αρνήθηκε να αλλάξει τη θέση του.
Αντίθετα, ενέτεινε την κριτική του προς το Ισραήλ, συνέχισε να φιλοξενεί αντιπροσωπείες της Χαμάς και διατήρησε στενές επαφές με την ηγεσία του κινήματος.
Από την οπτική γωνία της Χαμάς, η Τουρκία παρέχει ένα εξαιρετικά ευνοϊκό πολιτικό περιβάλλον, επιτρέποντας στην οργάνωση να διεξάγει διπλωματικές και οργανωτικές δραστηριότητες με ελάχιστη παρεμβολή από τις τουρκικές Αρχές.
Σύμφωνα με πολυάριθμες αναφορές στα αραβικά Μέσα Ενημέρωσης, ανώτερα μέλη της εξωτερικής ηγεσίας της Χαμάς, ιδίως ο Ζαχέρ Τζαμπαρίν, αναπληρωτής επικεφαλής του Πολιτικού Γραφείου της Χαμάς και ανώτερος διοικητής του κινήματος υπεύθυνος για τις επιχειρήσεις στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια, συνεχίζουν να δρουν από την Τουρκία, διαχειριζόμενοι ένα σημαντικό μέρος των διπλωματικών και οικονομικών δικτύων της Χαμάς.
Καθώς η πίεση αυξανόταν στη Χαμάς σε χώρες όπως το Κατάρ, ο ρόλος της Κωνσταντινούπολης ως τόπου διεξαγωγής ηγετικών συναντήσεων και στρατηγικών διαβουλεύσεων έχει διογκωθεί.
Μια στρατηγική πρόκληση για το Ισραήλ και τη Δύση
Ανώτεροι Ισραηλινοί διπλωματικοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι αυτή η εξέλιξη απαιτεί μια θεμελιώδη επανεκτίμηση.
Ακόμη και αν οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις εξαρθρώσουν τελικά το μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής υποδομής της Χαμάς στη Γάζα, η οργάνωση θα παραμείνει ικανή να λειτουργεί όσο η ηγεσία της απολαμβάνει ένα ασφαλές επιχειρησιακό καταφύγιο στο εξωτερικό.
Η εξωτερική ηγεσία της Χαμάς χρησιμεύει ως κάτι πολύ περισσότερο από μια διπλωματική διεύθυνση.
Είναι υπεύθυνη για τη διατήρηση δεσμών με το Ιράν, το Κατάρ, άλλους περιφερειακούς δρώντες και το παγκόσμιο δίκτυο της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, εξασφαλίζοντας οικονομικούς πόρους και κατευθύνοντας τον μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό της οργάνωσης.
Σύμφωνα με ανώτερους Ισραηλινούς αξιωματούχους ασφαλείας, η Χαμάς διατηρεί επίσης μια σημαντική υποδομή στρατιωτικής πτέρυγας στην Κωνσταντινούπολη, η οποία διευθύνεται από τρομοκράτες που απελευθερώθηκαν στην ανταλλαγή κρατουμένων Σαλίτ.
Αυτό το δίκτυο φέρεται να εμπλέκεται στη στρατολόγηση στελεχών και την καθοδήγηση τρομοκρατικών επιθέσεων εντός του Ισραήλ και σε ολόκληρη την Ιουδαία και τη Σαμάρεια.
Επιπλέον, η Χαμάς φέρεται να λειτουργεί ένα ευρύ δίκτυο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες μέσω τουρκικών επιχειρήσεων ανταλλαγής συναλλάγματος, διοχετεύοντας κεφάλαια για τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών δραστηριοτήτων και την ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων.
Σύμφωνα με Ισραηλινούς διπλωματικούς αξιωματούχους, οι επιπτώσεις εκτείνονται πολύ πέρα από το Ισραήλ.
Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ με βαθιούς αμυντικούς, πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με την Ευρώπη.
Η συνεχιζόμενη παρουσία και δραστηριότητα της ανώτερης ηγεσίας της Χαμάς σε τουρκικό έδαφος φέρνει τις δυτικές κυβερνήσεις σε μια όλο και πιο δύσκολη θέση: Πώς μπορούν να απαιτούν την εξάρθρωση της Χαμάς ενώ ταυτόχρονα αποδέχονται ότι η εξωτερική της ηγεσία δρά μέσα από το έδαφος συμμάχου του ΝΑΤΟ;
Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας εκτιμούν ότι η μεγαλύτερη πρόκληση που ενδέχεται να αντιμετωπίσει το Ισραήλ μετά τον πόλεμο δεν θα είναι απαραίτητα η στρατιωτική ανάκαμψη της Χαμάς εντός της Γάζας, αλλά μάλλον η ικανότητά της να διατηρήσει μια αποτελεσματική ηγεσία στο εξωτερικό.
Η εμπειρία έχει δείξει ότι οι τρομοκρατικές οργανώσεις δεν χρειάζονται εδαφικό έλεγχο για να επιβιώσουν.
Η αποτελεσματική ηγεσία, τα αξιόπιστα οικονομικά δίκτυα, οι διεθνείς διασυνδέσεις και ένα ασφαλές επιχειρησιακό περιβάλλον ενδέχεται να είναι αρκούντως ικανά για να διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητά τους.
Όπως το έθεσε ένας ανώτερος Ισραηλινός διπλωματικός αξιωματούχος, η εκστρατεία κατά της Χαμάς δεν τελειώνει στα σύνορα της Λωρίδας της Γάζας.
Εκτείνεται πλέον στην Κωνσταντινούπολη.
Όσο η Τουρκία παραμένει το κύριο κέντρο της εξωτερικής ηγεσίας της Χαμάς, η οργάνωση ενδέχεται να δυσκολευτεί να ανασυγκροτήσει ταχέως τις στρατιωτικές της δυνατότητες, αλλά θα διατηρήσει την οργανωτική της συνοχή, τη διπλωματική της εμβέλεια και τη στρατηγική της ικανότητα.
Για το Ισραήλ και τη Δύση εξίσου, αυτό θα πρέπει να αποτελέσει ένα από τα καθοριστικά στρατηγικά ζητήματα της μεταπολεμικής εποχής.
