ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Το Ριάντ είναι έτοιμο να απαντήσει σε οποιεσδήποτε επιθέσεις στο έδαφός του, δηλώνει διπλωμάτης του Κόλπου στη National
Η εύθραυστη ηρεμία που χαρακτηρίζει τις σχέσεις μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των ανταρτών Χούτι της Υεμένης μετά την εκεχειρία του 2022 αντιμετωπίζει την πιο σοβαρή δοκιμασία της, καθώς μια πρόσφατη στρατιωτική ανταλλαγή πληγμάτων απειλεί να παρασύρει και τις δύο πλευρές πίσω στην ανοιχτή αντιπαράθεση.
Η κλιμάκωση αυτή αποκάλυψε την υποκείμενη ένταση κάτω από μια κατάπαυση του πυρός που ποτέ δεν εξελίχθηκε σε μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία.
Ενώ η Σαουδική Αραβία και οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούτι έχουν αποφύγει την απευθείας σύγκρουση από τότε που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία, απέτυχαν να καταλήξουν σε μια τελική πολιτική διευθέτηση, αφήνοντας ανεπίλυτες τις βασικές διαφωνίες σχετικά με το μέλλον της Υεμένης και τον καταμερισμό της εξουσίας.
Οι Χούτι έπληξαν το Διεθνές Αεροδρόμιο Άμπχα της Σαουδικής Αραβίας το βράδυ της Δευτέρας 13/07, στοχεύοντας την πρωτεύουσα της ορεινής περιοχής Ασίρ του βασιλείου, κοντά στα σύνορα με την Υεμένη, όπου πολλοί Σαουδάραβες καταφεύγουν για να γλιτώσουν από τη ζέστη του καλοκαιριού.
Η επίθεση σημειώθηκε μετά από αεροπορικά πλήγματα της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης που έπληξαν το Διεθνές Αεροδρόμιο της Σαναά, προκειμένου να εμποδίσουν την προσγείωση ιρανικού αεροσκάφους που μετέφερε αντιπροσωπεία των Χούτι.
Οι Χούτι κατηγόρησαν το Ριάντ, το οποίο υποστηρίζει την κυβέρνηση, για το πλήγμα στη Σαναά.
Το αεροσκάφος, που ανήκει στην ιρανική εταιρεία Mahan Air, μετέφερε την αντιπροσωπεία καθώς επέστρεφε από την κηδεία του πρώην ανώτατου ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Οι απευθείας πτήσεις μεταξύ Τεχεράνης και Σαναά δεν λειτουργούν για περισσότερο από μία δεκαετία.
Η Σαουδική Αραβία έχει αντιταχθεί στην επανέναρξή τους, φοβούμενη ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά όπλων, στρατιωτικής τεχνολογίας ή Ιρανών συμβούλων προς τους Χούτι.
Η Mahan Air χαρακτηρίστηκε ως οντότητα επιβολής κυρώσεων από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ το 2011 για την παροχή υποστήριξης στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν.
Η Ουάσιγκτον κατηγόρησε την αεροπορική εταιρεία για τη μεταφορά πρακτόρων, όπλων, εξοπλισμού και κεφαλαίων στους περιφερειακούς εντολοδόχους της Τεχεράνης.
«Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: Το Ιράν δοκίμαζε μια κόκκινη γραμμή, προκαλώντας τη Σαουδική Αραβία και την κυβέρνηση της Υεμένης, ενώ παράλληλα επιχειρούσε να επιβάλει μια νέα πραγματικότητα επί του εδάφους», δήλωσε η Νάντουα Αλ Νταουσάρι, ερευνητική συνεργάτιδα στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής.
Η βία απείλησε να αναζωπυρώσει τη σύγκρουση στα νότια σύνορα του βασιλείου, αφότου οι ιρανικές επιθέσεις με drones και πυραύλους που είχαν στόχο τις ανατολικές περιοχές του και το Ριάντ υποχώρησαν μετά από μια εκεχειρία τον Απρίλιο στον πόλεμο του Ιράν.
Την Τρίτη, οι Χούτι δήλωσαν ότι κατέρριψαν ένα αναγνωριστικό drone που επιχειρούσε η Σαουδική Αραβία «ενώ εκτελούσε εχθρικές αποστολές τα ξημερώματα» πάνω από το κυβερνείο Αλ Μπάιντα.
«Η εκεχειρία κρέμεται από μια κλωστή», δήλωσε η κ. Αλ Νταουσάρι.
«Δεν ήταν ποτέ πλήρως βιώσιμη επειδή τα μέρη διαφωνούσαν θεμελιωδώς ως προς τη φύση της».
Η ίδια πρόσθεσε ότι η Σαουδική Αραβία έβλεπε τη διευθέτηση ως μια κατάπαυση του πυρός μεταξύ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης και των Χούτι, με το Ριάντ να ενεργεί ως μεσολαβητής και εγγυητής.
Αντίθετα, οι Χούτι τη θεωρούσαν ως μια συμφωνία απευθείας με τη Σαουδική Αραβία και συνέχιζαν να απορρίπτουν τη νομιμότητα της κυβέρνησης της Υεμένης.
Υποστήριξη των ΗΠΑ
Μια ενημερωμένη πηγή από τις ΗΠΑ δήλωσε στη National ότι η Σαουδική Αραβία ενημέρωσε την Ουάσιγκτον πριν από τα πλήγματα στο αεροδρόμιο της Σαναά.
Απαντώντας σε αίτημα για σχολιασμό, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν αναφέρθηκε άμεσα στις επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Ριάντ, αλλά δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «στέκονται σταθερά στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας έναντι της ιρανικής επιθετικότητας, συμπεριλαμβανομένων των υποστηριζόμενων από το Ιράν επιθέσεων των Χούτι, και παραμένουν προσηλωμένες στην ασφάλεια του βασιλείου και την περιφερειακή σταθερότητα».
«Τα βασικά μας συμφέροντα στην περιοχή περιλαμβάνουν τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και την πρόληψη της εξαγωγής τρομοκρατίας.
»Είναι κρίσιμο να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την αντιμετώπιση των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούτι και άλλων τρομοκρατικών οργανώσεων στην Υεμένη που απειλούν αυτά τα συμφέροντα των ΗΠΑ», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Μια ευρύτερη σύγκρουση με τους Χούτι θα μπορούσε να βαθύνει την περιφερειακή ένταση και να κλιμακώσει περαιτέρω τις εχθροπραξίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Θα μπορούσε επίσης να διαταράξει τη ναυτιλία μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, μια ολοένα και πιο σημαντική διαδρομή για ορισμένες εξαγωγές ενέργειας του Κόλπου που επιδιώκουν να παρακάμψουν τα Στενά του Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, έχει αυξήσει τη χωρητικότητα του αγωγού Ανατολής-Δύσης (Petroline) στο μέγιστο όριο των 7 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, αναδρομολογώντας το αργό πετρέλαιο χερσαία από τα ανατολικά πετρελαιοφόρα πεδία της προς το λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας, ώστε να παρακάμψει εντελώς τα Στενά.
Από τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, η ναυτιλία μέσω του Ορμούζ έχει διαταραχθεί σοβαρά, επηρεάζοντας τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου.
«Αναπόφευκτη» η αντιπαράθεση
Η άτυπη εκεχειρία μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούτι τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο του 2022 μετά από επιθέσεις των Χούτι σε σαουδαραβικές υποδομές.
Η σχετική ηρεμία συνεχίστηκε καθώς το Ομάν ηγήθηκε των προσπαθειών διαμεσολάβησης και διαλόγου, παράλληλα με το έργο του Ειδικού Απεσταλμένου του ΟΗΕ για την Υεμένη, Χανς Γκρούντμπεργκ, για την προώθηση της ειρηνευτικής διαδικασίας.
Οι αναλυτές αναφέρουν ότι η τελευταία κλιμάκωση θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την αρχή της κατάρρευσης της εύθραυστης αυτής διευθέτησης.
Ένας διπλωμάτης του Κόλπου που ενημερώθηκε για τις εξελίξεις δήλωσε στη National ότι η Σαουδική Αραβία είναι έτοιμη να απαντήσει σε οποιεσδήποτε επιθέσεις στο έδαφός της.
Ο Μοχάμεντ Αλ Μπάσα, ιδρυτής της εταιρείας συμβούλων κινδύνου Basha Report με έδρα τις ΗΠΑ, δήλωσε ότι αναμένει πως το Ιράν και οι Χούτι πιθανότατα θα προσπαθήσουν ξανά την επόμενη εβδομάδα να πραγματοποιήσουν απευθείας πτήση από την Τεχεράνη προς τη Σαναά.
«Αν συμβεί αυτό, αναμένω την ίδια απάντηση από τον συνασπισμό υπό τη Σαουδική Αραβία», δήλωσε.
Ο κ. Αλ Μπάσα σημείωσε ότι και οι δύο πλευρές επέδειξαν κάποιο βαθμό αυτοσυγκράτησης.
«Ο συνασπισμός υπό τη Σαουδική Αραβία επέτρεψε τελικά στο αεροσκάφος των Χούτι να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο της Χοντέιντα», είπε.
«Ταυτόχρονα, οι ζημιές στο αεροδρόμιο της Σαναά περιορίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στον διάδρομο προσγείωσης, ενώ οι υποδομές και ο εξοπλισμός του αεροδρομίου παρέμειναν άθικτα, πράγμα που σημαίνει ότι οι επισκευές θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν σχετικά γρήγορα».
«Αντί να πλήξουν μεγάλα αεροδρόμια όπως της Τζέντα ή του Ριάντ, αυτοί [οι Χούτι] στόχευσαν το αεροδρόμιο της Άμπχα.
»Παρόλο που η επίθεση διέκοψε τις πτήσεις για περισσότερο από 24 ώρες, απέφυγε την πολύ μεγαλύτερη κλιμάκωση που θα προέκυπτε από ένα πλήγμα σε ένα από τα κύρια διεθνή αεροδρόμια της Σαουδικής Αραβίας», πρόσθεσε ο κ. Αλ Μπάσα.
Οι Χούτι πολεμούν την κυβέρνηση της Υεμένης από τότε που κατέλαβαν τον έλεγχο της Σαναά το 2014.
Η Σαουδική Αραβία παρενέβη το 2015, ηγούμενη ενός συνασπισμού περιφερειακών συμμάχων για την υποστήριξη της κυβέρνησης κατά των ανταρτών.
Η κ. Αλ Νταουσάρι δήλωσε ότι η εκεχειρία απλώς ανέβαλε, αντί να επιλύσει, τη σύγκρουση μεταξύ των πλευρών.
«Μια νέα αντιπαράθεση είναι αναπόφευκτη, δεδομένων των μακροπρόθεσμων φιλοδοξιών των Χούτι, της άρνησής τους να μοιραστούν την εξουσία και των συνεχιζόμενων ενεργειών τους για την αναδιαμόρφωση της εγχώριας και περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων υπέρ τους».






