ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Ένας νέος σιδηροδρομικός διάδρομος Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας μέσω Συρίας και Ιορδανίας θα παρακάμπτει πλήρως το Ισραήλ και ενδέχεται να ανακοινωθεί ανά πάσα στιγμή, αναφέρουν πηγές του Κόλπου.
Ένας σιδηροδρομικός διάδρομος που διαμορφώνεται μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας, Συρίας και Ιορδανίας είναι έτοιμος να δώσει ένα ενδεχομένως θανάσιμο πλήγμα σε ένα από τα πιο σημαντικά στρατηγικά οικονομικά έργα του Ισραήλ.
Πηγές κοντά στη σαουδική βασιλική αυλή αναφέρουν ότι η επίσημη ανακοίνωση μπορεί να είναι επικείμενη.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ μέσων του Κόλπου, τα μέρη έχουν καταλήξει σε βασικές συμφωνίες για τη σύνδεση των σιδηροδρομικών δικτύων Σαουδικής Αραβίας και Τουρκίας μέσω Συρίας και Ιορδανίας, δημιουργώντας έναν αραβο-τουρκικό-ευρωπαϊκό χερσαίο διάδρομο που θα μεταφέρει εμπορεύματα από τον Περσικό Κόλπο μέχρι τις ευρωπαϊκές αγορές, παρακάμπτοντας πλήρως το Ισραήλ.
Ο στόχος είναι ξεκάθαρος. Ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης, γνωστός ως IMEC, ανακοινώθηκε την εποχή Μπάιντεν ως ένας σύγχρονος Δρόμος του Μεταξιού: τα εμπορεύματα θα μεταφέρονταν από την Ινδία στα λιμάνια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στη συνέχεια με τρένο μέσω Σαουδικής Αραβίας και Ιορδανίας στα ισραηλινά λιμάνια και από εκεί προς την Ευρώπη.
Αυτός ο διάδρομος θεωρούνταν κεντρικός πυλώνας στην πορεία προς τη σαουδισραηλινή ομαλοποίηση. Ο νέος τουρκο-σαουδικός δρόμος θα τον καθιστούσε περιττό προτού καν υλοποιηθεί.
Νωρίτερα φέτος, Τουρκία, Συρία και Ιορδανία υπέγραψαν τριμερές μνημόνιο συνεργασίας για τις μεταφορές, με τον Τούρκο υπουργό Μεταφορών Αμπντουλκαντίρ Ουραλογλού να χαρακτηρίζει τη συμφωνία ως αποκατάσταση του ιστορικού Οθωμανικού Σιδηροδρόμου Χετζάζ [Σιδηροδρομική Γραμμή της Χετζάζης (Hejaz Railway)], που είχε κατασκευάσει ο σουλτάνος Αμπντουλχαμίτ Β΄ για να συνδέσει την Κωνσταντινούπολη με τη Μέκκα.
Το δίκτυο αναμένεται να ολοκληρωθεί σε τέσσερα έως πέντε χρόνια, οπότε θα συνδεθεί με το σαουδικό σιδηροδρομικό σύστημα.
Στις 2 Ιουνίου, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ανακοίνωσε ότι η Άγκυρα βρίσκεται σε ενεργές συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Κουβέιτ, του Ομάν και του Μπαχρέιν, για την αναβίωση του περιφερειακού διαδρόμου.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η διαδρομή θα μπορούσε να μειώσει το κόστος μεταφορών κατά 20-30% και να συντομεύσει το χρόνο αποστολής από 15 ημέρες σε μόλις 6.
Η γεωπολιτική λογική πίσω από το έργο είναι δύσκολο να περάσει απαρατήρητη.
Ο σύγχρονος αναζωογονημένος σιδηρόδρομος αναμένεται να συνδεθεί με τη Σαουδική Αραβία, επιτρέποντας τη χερσαία μεταφορά εμπορευμάτων από τον Περσικό Κόλπο προς την Ευρώπη, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ, που έχουν γίνει αμφισβητούμενος θαλάσσιος δρόμος μετά την έκρηξη του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου κατά του Ιράν.
Η επίσημη συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας θα έκλεινε ουσιαστικά την πόρτα στον IMEC.
Το σαουδικό σιδηροδρομικό δίκτυο φτάνει ήδη στα ιορδανικά σύνορα μέσω του περάσματος αλ-Χαντίθα, καθιστώντας το στρατηγικό σημείο αναφοράς για επέκταση σε περιφερειακή και διεθνή συνδεσιμότητα, ενώ σαουδάραβοι αξιωματούχοι περιγράφουν τα λιμάνια και τους διαδρόμους τους ως μέρη ενός ολοκληρωμένου συστήματος που διευκολύνει τη μετακίνηση εμπορευμάτων μεταξύ των χωρών.
Για το Ισραήλ, το διακύβευμα δεν θα μπορούσε να είναι υψηλότερο.
Ο IMEC δεν ήταν ποτέ απλώς ένα έργο υποδομών, αλλά το οικονομικό κεντρικό σημείο ενός πλαισίου ομαλοποίησης με το Ριάντ, η υπόσχεση ότι η ειρήνη με τη Σαουδική Αραβία θα συνοδευόταν από συγκεκριμένα εμπορικά οφέλη.
Ένας ανταγωνιστικός διάδρομος που διοχετεύει το εμπόριο του Κόλπου μέσω Δαμασκού και Άγκυρας αντί για τη Χάιφα καθιστά αυτή την υπόσχεση κενή περιεχομένου και αφαιρεί ένα από τα βασικά κίνητρα για τη Σαουδική Αραβία να προχωρήσει σε ομαλοποίηση με το Ισραήλ.
Το έγγραφο που τυποποιεί τη συμφωνία Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας είναι σύμφωνα με πληροφορίες έτοιμο, ενώ η κύρωσή του από Συρία και Ιορδανία θεωρείται τυπική διαδικασία, δεδομένου ότι η Συρία είναι τουρκικό προτεκτοράτο και η Ιορδανία στενά προσδεδεμένη στα σαουδικά συμφέροντα.
Προς το παρόν, ένα έργο που κάποτε χαρακτηρίστηκε ως το εισιτήριο του Ισραήλ για τη νέα περιφερειακή τάξη, βλέπει έναν άλλο τρένο να αναχωρεί από τον σταθμό.
Η αναβίωση του χερσαίου διαδρόμου που συνδέει την Τουρκία, τη Συρία, την Ιορδανία και τα κράτη του Κόλπου αποτελεί ένα από τα πλέον φιλόδοξα γεωπολιτικά εγχειρήματα στη Μέση Ανατολή της περιόδου μετά το 2026.
Η πρωτοβουλία αυτή προέκυψε ως αποτέλεσμα της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, η οποία απείλησε τη θαλάσσια ασφάλεια και επηρέασε τις τιμές της ενέργειας, αλλά και των πολιτικών μετασχηματισμών στη Συρία που επέτρεψαν την επαναλειτουργία οδικών αξόνων οι οποίοι παρέμεναν κλειστοί από το 2011.
Το τουρκικό όραμα προβλέπει την αποκατάσταση ενός δικτύου οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών, με κυριότερο έργο τον ιστορικό Σιδηρόδρομο του Χετζάζ, με στόχο τη δημιουργία ενός περιφερειακού διαδρόμου μεταφορών που θα συνδέει την Ευρώπη με τον Αραβικό Κόλπο μέσω συριακού και ιορδανικού εδάφους.
Υπολογίζεται ότι ο διάδρομος αυτός θα μπορούσε να μειώσει το κόστος μεταφοράς κατά 20% έως 30% και να περιορίσει τον χρόνο μεταφοράς από 15 ημέρες σε μόλις 6.
Ωστόσο, το σχέδιο αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, κυρίως λόγω της εύθραυστης κατάστασης ασφαλείας στη νότια και ανατολική Συρία, των κατεστραμμένων υποδομών που απαιτούν τεράστιες επενδύσεις, καθώς και του έντονου περιφερειακού ανταγωνισμού για τον έλεγχο των εμπορικών διαδρομών, ιδιαίτερα μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.
Στις 2 Ιουνίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, ανακοίνωσε ότι η χώρα του βρίσκεται σε συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη της περιοχής για την αναβίωση ενός περιφερειακού διαδρόμου μεταφορών που θα εκτείνεται από την Τουρκία, μέσω Συρίας και Ιορδανίας, προς τη Σαουδική Αραβία και τα κράτη του Κόλπου (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Κουβέιτ, Ομάν και Μπαχρέιν).
Ο Φιντάν εξήγησε ότι το έργο αποσκοπεί στην ενίσχυση του εμπορίου και της μεταφοράς ενέργειας και αγαθών, επισημαίνοντας ότι η βελτίωση των μεταφορικών υποδομών και της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας μπορεί να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας, ενώ παράλληλα θα στηρίξει τη σταθερότητα και την κοινή ανάπτυξη στην περιοχή.
Η ανακοίνωση αυτή προηγήθηκε από σειρά διπλωματικών και τεχνικών κινήσεων που επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα των εμπλεκόμενων πλευρών.
Τον Απρίλιο του 2026, Τουρκία, Ιορδανία και Συρία συμφώνησαν στην ανάπτυξη ενός διαδρόμου μεταφορών «Βορρά–Νότου», ο οποίος περιλαμβάνει ένα σύγχρονο δίκτυο αυτοκινητοδρόμων που σε μεταγενέστερη φάση θα συνδεθεί με το σιδηροδρομικό δίκτυο της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ριάντ ανακοίνωσε ότι η μελέτη σκοπιμότητας για το σιδηροδρομικό τμήμα του έργου θα έχει ολοκληρωθεί πριν από το τέλος του 2026.
Τον Μάιο του 2026, Συρία και Τουρκία συζήτησαν την επανεκκίνηση των σιδηροδρομικών μεταφορών, με τον Σύρο υπουργό Μεταφορών, Γιαρούμπ Μπαντρ, να επιβεβαιώνει ότι ο χερσαίος διάδρομος μεταξύ των τουρκικών και ιορδανικών συνόρων εξυπηρετούσε ετησίως από 100.000 έως 115.000 φορτηγά πριν από το 2011, γεγονός που καταδεικνύει το τεράστιο οικονομικό δυναμικό του έργου.
Ο ίδιος επισήμανε επίσης ότι ο Σιδηρόδρομος του Χετζάζ θα μπορούσε να επαναλειτουργήσει πριν από το τέλος του 2026, εφόσον εξασφαλιστεί η απαιτούμενη υποστήριξη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο υπουργός Εμπορίου της Τουρκίας, Ομέρ Μπολάτ, είχε δηλώσει ήδη από τον Οκτώβριο του 2025 ότι ο προτεινόμενος διάδρομος θα μετατραπεί έως το 2026 σε πλήρως λειτουργική χερσαία οδό για τα τουρκικά φορτηγά με προορισμό την Ιορδανία και τις χώρες του Κόλπου.
Οικονομικό και εμπορικό δυναμικό
Η πρωτοβουλία αυτή συνιστά έναν ζωτικής σημασίας εμπορικό διάδρομο.
Το υψηλό κόστος και οι κίνδυνοι ασφαλείας που συνδέονται με τη θαλάσσια μεταφορά μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου κάθε χρόνο, προσδίδουν ιδιαίτερη στρατηγική αξία στη συγκεκριμένη εναλλακτική διαδρομή, τόσο για τη διασφάλιση των εφοδιαστικών αλυσίδων όσο και για την επισιτιστική ασφάλεια.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ναυτιλιακού κλάδου, ο χερσαίος διάδρομος θα μπορούσε να μειώσει το κόστος μεταφοράς μεταξύ Τουρκίας, Ιορδανίας και κρατών του Κόλπου κατά 20% έως 30% σε σύγκριση με τις παραδοσιακές θαλάσσιες διαδρομές.
Ο Σύρος υπουργός Μεταφορών Γιαρούμπ Μπαντρ δήλωσε τον Μάιο του 2026 ότι η Συρία είχε συνάψει συμφωνίες με την Τουρκία και την Ιορδανία για την αποκατάσταση των κατεστραμμένων τμημάτων του σιδηροδρομικού της δικτύου, ενώ παράλληλα διεξήγαγε διαπραγματεύσεις με τη Σαουδική Αραβία για την απλοποίηση των τελωνειακών και συνοριακών διαδικασιών.
Οι συμφωνίες που έχουν υπογραφεί με την Τουρκία και την Ιορδανία αναμένεται να αρχίσουν να αποδίδουν αποτελέσματα πριν από το τέλος του 2026.
Γεωπολιτικές και πολιτικές προεκτάσεις
Για την Τουρκία:
Η Άγκυρα επιδιώκει μέσω του έργου να παγιώσει τον ρόλο της ως βασικού περιφερειακού κόμβου εφοδιαστικής και ενέργειας, ενισχύοντας παράλληλα την οικονομική της επιρροή στη νέα Συρία.
Για τη Σαουδική Αραβία και τα κράτη του Κόλπου:
Ο διάδρομος αποτελεί ζωτικής σημασίας εμπορική αρτηρία που τα συνδέει με τις ευρωπαϊκές και δυτικοασιατικές αγορές, ενώ παράλληλα προσφέρει έναν ασφαλέστερο τρόπο διασφάλισης των εφοδιαστικών αλυσίδων μακριά από τις υπερφορτωμένες θαλάσσιες οδούς.
Για την Ιορδανία:
Η πρωτοβουλία θεωρείται ευκαιρία ενίσχυσης του ρόλου της χώρας ως περιφερειακού κέντρου logistics μεταξύ Κόλπου και Ευρώπης, παρά τις προκλήσεις ασφαλείας που συνδέονται με την προστασία των συνόρων της.
Για τη Συρία:
Η επανενεργοποίηση του διαδρόμου σηματοδοτεί την επιστροφή της χώρας στον ιστορικό της ρόλο ως χερσαίας γέφυρας και διαμετακομιστικού κόμβου μεταξύ Ευρώπης και Αραβικού Κόλπου, με σημαντικά οικονομικά οφέλη από τα τέλη διέλευσης, τα οποία εκτιμώνται σε τουλάχιστον 500 εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Οι σιδηρόδρομοι ως ραχοκοκαλιά του διαδρόμου
Ιδιαίτερη σημασία έχει το σχέδιο αναβίωσης του Σιδηροδρόμου του Χετζάζ, το οποίο φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν περιφερειακό σιδηροδρομικό άξονα που θα συνδέει τη Σαουδική Αραβία με την Τουρκία μέσω Ιορδανίας και Συρίας και από εκεί με την Ευρώπη.
Η ιστορική γραμμή του Χετζάζ, μήκους περίπου 1.750 χιλιομέτρων από τη νότια Τουρκία έως τη Μεδίνα, προβλέπεται να αποκατασταθεί στο πλαίσιο αυτού του φιλόδοξου σχεδίου, ενώ τα τμήματα που διέρχονται από τη Συρία και την Ιορδανία θα ανακαινιστούν ώστε να επανασυνδέσουν το σιδηροδρομικό δίκτυο της Μέσης Ανατολής.
Η αναβίωση του χερσαίου διαδρόμου Τουρκίας–Συρίας–Ιορδανίας–Κόλπου αποτελεί ένα κρίσιμο γεωπολιτικό και οικονομικό εγχείρημα για το μέλλον της περιοχής.
Το σχέδιο αντικατοπτρίζει μια σπάνια σύγκλιση συμφερόντων μεταξύ σημαντικών περιφερειακών δυνάμεων: της Τουρκίας, που επιδιώκει ασφαλείς εναλλακτικές εμπορικές οδούς και ενίσχυση της επιρροής της στη Συρία· της Σαουδικής Αραβίας και των κρατών του Κόλπου, που επιδιώκουν διαφοροποίηση των διαδρομών εφοδιασμού πέρα από τα Στενά του Ορμούζ· της Ιορδανίας, που προσβλέπει σε έσοδα από τις μεταφορές· και της Συρίας, που μπορεί να ανακτήσει τον ιστορικό της ρόλο ως περιφερειακός διαμετακομιστικός κόμβος.
Η επιτυχία του διαδρόμου, ωστόσο, εξαρτάται από την επίλυση της σύνθετης εξίσωσης των περιφερειακών ισορροπιών ισχύος, εν μέσω του τουρκοϊσραηλινού ανταγωνισμού, από τη διασφάλιση χρηματοδότησης για τη μαζική ανοικοδόμηση της Συρίας και από την εγκαθίδρυση σταθερότητας και ασφάλειας στις ευαίσθητες περιοχές της νότιας και ανατολικής Συρίας.
🚨🇹🇷🇸🇦 BREAKING: Türkiye and Saudi Arabia sign historic mega-deal to revive the Hejaz Railway!
This massive network will run through Syria and Jordan to Saudi Arabia and Oman, linking Europe to the Middle East by routing far west to bypass the Strait of Hormuz and avoid Iranian… pic.twitter.com/88eLiwpJfH
— C14 News | EN (@c14english) June 9, 2026
