ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Ο Φαραντούρης δίπλα στους Έλληνες ομογενείς και Ελληνορθόδοξους στη Ζάμπια
Ο Έλληνας ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Νικόλας Φαραντούρης, βρίσκεται στη Ζάμπια, εκπροσωπώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενόψει των κρίσιμων εκλογών της 13ης Αυγούστου.
Η δημοκρατική ομαλότητα και η λειτουργία των θεσμών αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση της εταιρικής σχέσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ξεχωριστή στιγμή της παρουσίας του στην μακρινή αυτή χώρα της Αφρικής ήταν η συνάντηση με Έλληνες της Ζάμπια.
«Μία δυναμική ελληνική κοινότητα συνεχίζει να δημιουργεί, να εργάζεται, να προοδεύει, να στηρίζει και να εκπροσωπει την πατρίδα.
»Αυτή η μεγάλη ελληνική διασπορά μάς κάνει περήφανους σε κάθε γωνιά του κόσμου», σημειώνει στις αναρτήσεις του ο Νικόλας Φαραντούρης.
Την περασμένη Κυριακή ο Νικόλας Φαραντούρης επισκεύθηκε τον ελληνορθόδοξο Ναό Αγίου Αλεξάνδρου στην Λουσάκα, την πρωτεύουσα της Ζάμπιας, όπου έψαλε ελληνικά και αγγλικά προς μεγάλη έκπληξη των παρευρισκομένων.
Ο Νικόλας Φαραντούρης έχει επιλέξει να συνεχίζει απερίσπαστος τη δουλειά του και να αναδεικνύει με κάθε ευκαιρία τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του ελληνισμού και της ελληνικής διασποράς.
Η διαρθρωτική παρουσία του Ελληνισμού στη Ζάμπια -μέσω της οργανωμένης ομογένειας, της επιχειρηματικής κοινότητας και της Επισκοπής του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας– συνιστά ένα ουσιαστικό προγεφύρωμα ήπιας ισχύος (soft power) σε μια περιοχή αυξανόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού.
Γεωπολιτική Διάσταση και Ήπια Ισχύς
Πολιτισμικό και Ανθρωπιστικό Αποτύπωμα: Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας επιτελεί συστηματικό εκπαιδευτικό, υγειονομικό και φιλανθρωπικό έργο στη Ζάμπια.
Η ορθόδοξη ισαποστολική δραστηριότητα, απαλλαγμένη από το βάρος του δυτικοευρωπαϊκού αποικιοκρατικού παρελθόντος, οικοδομεί σχέσεις εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινωνίες, προβάλλοντας τις αξίες του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Θεσμικό Αντίβαρο στην Κινεζική Διείσδυση: Η Κίνα κατέχει δεσπόζουσα θέση στη Ζάμπια, ελέγχοντας υποδομές και τον τομέα των μεταλλευμάτων (ιδίως του χαλκού) μέσω της διπλωματίας του χρέους.
Η παρουσία μιας ιστορικής, οργανωμένης ευρωπαϊκής κοινότητας λειτουργεί ως εναλλακτικός δίαυλος οικονομικής και θεσμικής διασύνδεσης με τη Δύση.
Ανάσχεση της Τουρκικής «Στρατηγικής Αφρικής»: Η Άγκυρα διευρύνει συστηματικά την επιρροή της στην Υποσαχάρια Αφρική μέσω θρησκευτικής διπλωματίας (Diyanet), αμυντικών συμφωνιών και εμπορικών επιμελητηρίων.
Η ελληνορθόδοξη παρουσία στη Ζάμπια διατηρεί ζωντανή μια διακριτή πνευματική και πολιτισμική εστία, εμποδίζοντας τη μονοπώληση της θρησκευτικής και ανθρωπιστικής διπλωματίας από τουρκικούς φορείς.
Οικονομική Ενσωμάτωση και Διπλωματικά Ερείσματα: Οι Έλληνες της Ζάμπιας, δραστηριοποιούμενοι επί δεκαετίες στη γεωργία, τη βιομηχανία και το εμπόριο, χαίρουν διακομματικού σεβασμού. Αυτοί οι οργανικοί δεσμοί προσφέρουν στη δυτική διπλωματία άμεση πρόσβαση στα κέντρα λήψης αποφάσεων της Λουσάκα.
Η διατήρηση και ενίσχυση του ελληνικού στοιχείου στη Νότια Αφρική δεν αφορά μόνο την προστασία μιας παροικίας, αλλά αποτελεί στρατηγικό κεφάλαιο για τη διατήρηση των δυτικών ερεισμάτων σε μια ήπειρο όπου αναδιαμορφώνονται οι παγκόσμιοι συσχετισμοί ισχύος.
Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας
Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους θεσμούς της Χριστιανοσύνης και τον μοναδικό ιστορικό-κανονικό φορέα της Ανατολικής Ορθοδοξίας στην αφρικανική Ήπειρο, συνδυάζοντας την πνευματική καθοδήγηση με ένα εκτεταμένο δίκτυο ανθρωπιστικών, εκπαιδευτικών και υγειονομικών δομών.
Στο σύγχρονο γεωπολιτικό τοπίο, ο ρόλος του υπερβαίνει τα όρια της αμιγώς θρησκευτικής αποστολής, καθώς λειτουργεί ως βασικός πυλώνας ευρωπαϊκής και δυτικής ήπιας ισχύος στην Υποσαχάρια Αφρική.
Αντίθετα με τις δυτικές προτεσταντικές ή καθολικές αποστολές που συνδέθηκαν ιστορικά με την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, η ελληνορθόδοξη ιεραποστολή αναπτύχθηκε με σεβασμό στις τοπικές γλώσσες και παραδόσεις, επιτρέποντάς της να οικοδομεί μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινωνίες και τις πολιτικές ηγεσίες, ενώ παράλληλα προάγει τις αρχές της ανεξιθρησκείας, του διαθρησκειακού διαλόγου και της ειρηνικής συνύπαρξης.
Ωστόσο, η παρουσία αυτή δέχεται πλέον συντονισμένες πιέσεις στο πλαίσιο ενός οξυμένου γεωπολιτικού ανταγωνισμού.
Η σοβαρότερη πρόκληση προέρχεται από τη Μόσχα, η οποία, μετά την αναγνώριση της Αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Ουκρανίας από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρο Β΄ το 2019, προχώρησε τον Δεκέμβριο του 2021 στην ίδρυση της λεγόμενης «Πατριαρχικής Εξαρχίας Αφρικής».
Πρόκειται για μια ευθεία εκκλησιαστική εισβολή που συνοδεύεται από τη στρατολόγηση και εξαγορά ντόπιων ιερέων, με στόχο την ίδρυση παράλληλων δομών.
Η Ρωσία εργαλειοποιεί την πίστη σε πλήρη συντονισμό με την εξωτερική της πολιτική και την παρουσία ιδιωτικών στρατιωτικών εταιρειών, παρουσιαζόμενη ως προστάτης των παραδοσιακών τιμών ενάντια στη Δύση, με αντικειμενικό σκοπό την αποδυνάμωση της ελληνικής ορθόδοξης επιρροής και τη μετατροπή της Αφρικής σε πεδίο εκκλησιαστικού Ψυχρού Πολέμου.
Παράλληλα, η Τουρκία αναπτύσσει τη δική της στρατηγική διείσδυσης στην Υποσαχάρια Αφρική, η οποία, αν και δεν εμπλέκεται άμεσα στον ορθόδοξο δογματικό χώρο, ανταγωνίζεται άμεσα την παρουσία του Πατριαρχείου σε επίπεδο συνολικής επιρροής.
Μέσω της κρατικής Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων (Diyanet), η Άγκυρα χρηματοδοτεί την κατασκευή τεμενών, ισλαμικών σχολείων και φιλανθρωπικών ιδρυμάτων, προωθώντας την εικόνα της ως ηγέτιδας δύναμης του μουσουλμανικού κόσμου.
Σε συνδυασμό με τη δράση της Τουρκικής Υπηρεσίας Συνεργασίας (TIKA) και την παροχή υποτροφιών, η Τουρκία χτίζει προσβάσεις στις τοπικές ελίτ και προβάλλει μια αντιαποικιοκρατική ρητορική που επιδιώκει να περιορίσει την πολιτική και πολιτισμική εμβέλεια των παραδοσιακών ευρωπαϊκών φορέων.
Βρισκόμενο στο διασταυρούμενο πυρ αυτών των αναθεωρητικών στρατηγικών, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας καλείται να αντιμετωπίσει την προσπάθεια της Ρωσίας να διασπάσει εκ των έσω το ποίμνιό του και την προσπάθεια της Τουρκίας να επιβάλει ένα εναλλακτικό θρησκευτικό και πολιτισμικό μοντέλο.
Υπό αυτό το πρίσμα, η συστηματική στήριξη του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας από την Ελλάδα, την Κύπρο και συνολικά τη Δύση δεν αποτελεί απλώς ζήτημα προστασίας της θρησκευτικής ελευθερίας, αλλά αναδεικνύεται σε στρατηγική αναγκαιότητα για τη διατήρηση ενός σταθερού και φιλικού προγεφυρώματος στην αφρικανική Ήπειρο.
Κίνα και Τουρκία
Η Κίνα και η Τουρκία ακολουθούν διακριτές αλλά συμπληρωματικές στρατηγικές διείσδυσης στη Ζάμπια, μετατρέποντας τη χώρα της Νότιας Αφρικής σε πεδίο έντονου οικονομικού και γεωπολιτικού ανταγωνισμού.
Η Κίνα υπήρξε ιστορικά ο μεγαλύτερος πιστωτής της Ζάμπιας, κατέχοντας περίπου το ένα τρίτο του εξωτερικού της χρέους.
Μετά τη χρεοκοπία της Ζάμπιας το 2020 και την πολυετή αναδιάρθρωση του χρέους μέσω του Πλαισίου της G20, η κινεζική στρατηγική μετασχηματίστηκε από τα κρατικά δάνεια υποδομών προς την ιδιωτική και εταιρική ενσωμάτωση.
Κύριος στόχος της Κίνας παραμένει ο έλεγχος των κρίσιμων ορυκτών, όπως ο χαλκός και το κοβάλτιο, τα οποία είναι απαραίτητα για την πράσινη μετάβαση.
Κινεζικές κρατικές εταιρείες, όπως η CNMC, και κολοσσοί όπως η Jiangxi Copper κατέχουν μετοχικά μερίδια σε ορυχεία, συμβόλαια απορρόφησης παραγωγής και δικαιώματα εκμετάλλευσης.
Παράλληλα, στον τομέα της ενέργειας, κινεζικές κατασκευαστικές όπως η PowerChina και η Sinohydro έχουν κατασκευάσει άνω του 40% των υποδομών ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, ενώ πλέον, μέσω δομών EPC-plus που δεν επιβαρύνουν το κρατικό χρέος, αναπτύσσουν μεγάλα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Επιπλέον, τα δίκτυα μεταφορών και οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές παραμένουν υπό κινεζική τεχνολογική συντήρηση από εταιρείες όπως η Huawei και η ZTE, ενώ εξετάζεται η μετατροπή τμήματος του διμερούς εμπορίου σε κινεζικό γουάν για την παράκαμψη του δολαρίου.
Από την πλευρά της, η Τουρκία εισήλθε δυναμικά στη Ζάμπια στο πλαίσιο της Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης με την Αφρική.
Μη διαθέτοντας τα κεφάλαια της Κίνας, η Άγκυρα επικεντρώνεται στην εμπορική ευελιξία, τις κατασκευές και τη θεσμική και διπλωματική σύσφιξη.
Μετά την επίσκεψη Ερντογάν στη Λουσάκα το 2018 και τη δραστηριοποίηση διακρατικών επιτροπών, υπογράφηκαν κομβικές συμφωνίες, όπως η Συμφωνία Αποφυγής Διπλής Φορολογίας και η Αμοιβαία Προστασία Επενδύσεων.
Τουρκικές εργολαβικές εταιρείες αναλαμβάνουν έργα υποδομών και προμηθεύουν τη χώρα με δομικά υλικά, σίδηρο, χάλυβα και μηχανολογικό εξοπλισμό, ενώ παράλληλα εκδηλώνεται αυξανόμενο ενδιαφέρον για επενδύσεις στον αγροδιατροφικό τομέα και τις μεταλλευτικές δραστηριότητες.
Τέλος, η Τουρκία ασκεί συστηματική πολιτισμική και ανθρωπιστική διπλωματία μέσω του οργανισμού TIKA, παρέχοντας υποτροπές και ανθρωπιστική βοήθεια, ενώ οι τακτικές αεροπορικές συνδέσεις της Turkish Airlines διευκολύνουν τις μετακινήσεις, καθιστώντας την Κωνσταντινούπολη διαμετακομιστικό κόμβο για τις τοπικές ελίτ.
Εν κατακλείδι, ενώ η Κίνα στοχεύει στον μακροοικονομικό έλεγχο των υποδομών και των πρώτων υλών μέσω εξαγορών και εταιρικών συμμετοχών, η Τουρκία αναπτύσσει μια πιο ευέλικτη στρατηγική επικεντρωμένη στο διμερές εμπόριο, τις κατασκευές, τη μεσαία επιχειρηματικότητα και την άσκηση ήπιας ισχύος.
