Ισλαμικό ΚράτοςΙσραήλ
Αίθουσα Σύνταξης
Τμήμα ειδήσεων tribune.gr

Βρετανικά έγγραφα αποκαλύπτουν: Το Λονδίνο συμβούλευε τους Ιρανούς εξόριστους να «εργαλειοποιήσουν» το Κουρδικό για την ανατροπή του Χομεϊνί

Βρετανικά έγγραφα αποκαλύπτουν: Το Λονδίνο συμβούλευε τους Ιρανούς εξόριστους να «εργαλειοποιήσουν» το Κουρδικό για την ανατροπή του Χομεϊνί
ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Διαβάστε σχετικά για Βρετανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιράκ, Ιράν, Ισραήλ, Κουρδιστάν, Κούρδοι, Τουρκία,

Η βρετανική κυβέρνηση είχε συμβουλεύσει τις ομάδες της ιρανικής αντιπολίτευσης στην εξορία να υποσχεθούν στους Κούρδους ένα ομοσπονδιακό κράτος εντός του Ιράν, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη στήριξή τους σε τυχόν σχέδια ανατροπής της επαναστατικής κυβέρνησης του Αγιατολάχ Χομεϊνί. Αυτό αποκαλύπτουν πρόσφατα αποχαρακτηρισμένα βρετανικά έγγραφα.

Το 1981, έναν χρόνο μετά την έναρξη του πολέμου Ιράκ-Ιράν, τη βρετανική κυβέρνηση προσέγγισαν διάφορες εξόριστες αντιπολιτευτικές ομάδες και προσωπικότητες του ανατραπέντος καθεστώτος του Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί.

Οι ομάδες αυτές αναζητούσαν πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη για την εκδίωξη του επαναστατικού καθεστώτος από την Τεχεράνη.

Η στρατηγική των μειονοτήτων

Έγγραφα του Βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας (FCO) δείχνουν ότι, παρόλο που η Βρετανία αρνήθηκε να συμμετάσχει σε απόπειρες αποσταθεροποίησης της κυβέρνησης Χομεϊνί, οι αξιωματούχοι πίστευαν ότι οι εξόριστοι είχαν ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας χωρίς τη στήριξη των μειονοτήτων, ιδιαίτερα των Κούρδων.

Τον Νοέμβριο του 1981, ο Τζον Γκράχαμ, Αναπληρωτής Υφυπουργός Εξωτερικών, συναντήθηκε με τον Μεχντί Σαμίι, πρώην Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν.

Οι δύο άνδρες συζήτησαν για πιθανούς εναλλακτικούς ηγέτες που θα μπορούσαν να ενώσουν την αντιπολίτευση.

Ο Γκράχαμ επισήμανε πως κάθε ομάδα που επιδιώκει να οργανώσει αντίσταση στο εσωτερικό του Ιράν θα έπρεπε να αναζητήσει έναν σύμμαχο με «τοπική βάση ισχύος, πρόσβαση σε ένοπλους υποστηρικτές και δίκτυα σε όλη τη χώρα».

Πρότεινε τους Κούρδους ως την επικρατέστερη τέτοια ομάδα, προσθέτοντας ότι ο καλύτερος τρόπος για να «εξαγοραστεί» η στήριξή τους θα ήταν η υπόσχεση για ένα «Ομοσπονδιακό Κράτος».

Ο Σαμίι συμφώνησε, σημειώνοντας ότι η ομοσπονδιοποίηση του Ιράν μετά την αλλαγή καθεστώτος θα ήταν απαραίτητη.

Γεωπολιτικά συμφέροντα και προειδοποιήσεις

Εκείνη την περίοδο, ο Λόρδος Τζορτζ Μπράουν -Υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας την περίοδο 1966-1968- ασκούσε πιέσεις για μια στρατηγική αποκατάστασης της βρετανικής επιρροής στον αραβικό κόσμο και προστασίας των οικονομικών και γεωστρατηγικών συμφερόντων στη Μέση Ανατολή.

Σε συνάντηση με τον Γκράχαμ, συζητήθηκε η βιωσιμότητα της επιστροφής των εξόριστων στο Ιράν.

Ο Βρετανός διπλωμάτης υποστήριξε ότι οι ομάδες αυτές θα έπρεπε να «καλλιεργήσουν σχέσεις με τους Κούρδους προσφέροντας ομοσπονδία», πρόταση που θα έπρεπε να επεκταθεί και σε άλλες εθνοτικές μειονότητες.

Ωστόσο, ο Λόρδος Μπράουν προειδοποίησε ότι η εμπλοκή των Κούρδων θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα τόσο στο Ιράκ όσο και στην Τουρκία.

Ο Γκράχαμ σημείωσε επίσης τη δυσκολία εξεύρεσης μιας βάσης επιχειρήσεων στο εξωτερικό, με τον Μπράουν να απαντά ότι η Τουρκία «αποτελούσε μια πιθανή δίοδο προς το Ιράν».

Σε αναφορά του, ο Γκράχαμ εξέφρασε την υποψία ότι ο Λόρδος Μπράουν ίσως βοηθούσε το Ιράκ στις προσπάθειές του να εργαλειοποιήσει την ιρανική αντιπολίτευση, γράφοντας χαρακτηριστικά ότι ο Μπράουν «ίσως είχε αναμειχθεί στην υπόθεση» (may have a finger in the pie).

Η στάση των Κούρδων και η βρετανική άρνηση

Λίγους μήνες νωρίτερα, ο στρατηγός Γκολάμ Αλί Οβεϊσί, πρώην αρχηγός του επιτελείου επί Σάχη, είχε ενημερώσει το Λονδίνο ότι διατηρούσε επιρροή σε κουρδικές φυλές, αλλά προειδοποίησε ότι οι Κούρδοι του Ιράν ίσως δέχονταν οποιαδήποτε εξωτερική βοήθεια τους πρόσφερε αυτονομία, ακόμη και από τη Σοβιετική Ένωση.

Παρά τις εσωτερικές διαβουλεύσεις, άλλα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι η βρετανική κυβέρνηση απέρριψε εκκλήσεις Κούρδων υποστηρικτών για επέμβαση στην ένοπλη σύγκρουση με την Τεχεράνη, που είχε ξεσπάσει μετά την επανάσταση του 1979.

Μετά την καταστολή της κουρδικής εξέγερσης από τις ιρανικές δυνάμεις τον Αύγουστο του 1979, το FCO δεν απέκλειε την πιθανότητα ξένης -αλλά όχι βρετανικής- εμπλοκής, «φωτογραφίζοντας» το Ιράκ και το Ισραήλ ως πιθανούς υποστηρικτές των Κούρδων κατά του νέου καθεστώτος.

Διπλωματικές ισορροπίες

Σε απαντητική επιστολή προς κουρδική ομάδα πίεσης, το FCO ξεκαθάρισε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορούσε να υποστηρίξει ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν, καθώς αναγνώριζε τα σύνορα Ιράν, Ιράκ και Τουρκίας από το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο τότε Υπουργός Εξωτερικών, Λόρδος Πίτερ Κάρινγκτον, απαντώντας σε αιτήματα για βοήθεια προς τους Κούρδους, ανέφερε ότι οι Ιρανοί ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Χομεϊνί, είχαν τονίσει την ισότητα όλων των εθνοτικών ομάδων.

Ο Κάρινγκτον προειδοποίησε ότι μια βρετανική παρέμβαση υπέρ των Κούρδων θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως απόδειξη ότι η κουρδική αντίσταση συνδεόταν με ξένες δυνάμεις, πυροδοτώντας περαιτέρω την κατάσταση.

Το νέο ιρανικό σύνταγμα του Δεκεμβρίου του 1979 κατοχύρωνε θεωρητικά τα ίσα δικαιώματα όλων των εθνοτήτων και φυλών, δηλώνοντας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία υποστηρίζει τον αγώνα των καταπιεσμένων κατά των καταπιεστών παγκοσμίως.

Πηγή: MIDDLE EAST MONITOR

Σχετικά άρθρα