ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Στο 27,5% ο κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, έναντι 20,9% στην ΕΕ. Ασφυκτική η πίεση από το κόστος στέγασης, τις καθυστερήσεις πληρωμών και την αδυναμία θέρμανσης. Έρευνα στη Δυτική Ελλάδα αποκαλύπτει τις συνθήκες διαβίωσης των πιο ευάλωτων πολιτών.
Στη δεύτερη χειρότερη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρέθηκε η Ελλάδα το 2025 ως προς τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Το ποσοστό ανήλθε στο 27,5%, αντιστοιχώντας σε σχεδόν 2,8 εκατομμύρια ανθρώπους, με τη χώρα να ξεπερνά τη Ρουμανία και να βρίσκεται πίσω μόνο από τη Βουλγαρία, όπου το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε το 29%. Ο μέσος όρος της ΕΕ διαμορφώθηκε στο 20,9%, με περίπου 92,7 εκατομμύρια ανθρώπους να αντιμετωπίζουν ανάλογο κίνδυνο.
Η εικόνα αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη οικονομική πίεση που δέχονται τα ελληνικά νοικοκυριά, με το εισόδημα να εξαντλείται πριν από το τέλος του μήνα, τους λογαριασμούς να συσσωρεύονται και την κάλυψη βασικών αναγκών, όπως η επαρκής θέρμανση, να γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Ιδιαίτερα επιβαρυντικός παράγοντας είναι το κόστος στέγασης. Στις ελληνικές περιφέρειες, ο σχετικός δείκτης κυμαίνεται από 18,5% στην Κρήτη έως 33,9% στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ. Παράλληλα, οι καθυστερήσεις στην εξόφληση στεγαστικών δανείων, ενοικίων και λογαριασμών κοινής ωφέλειας καταγράφονται σε επίπεδα υπερδιπλάσια του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Στην Πελοπόννησο, σχεδόν τέσσερις στους δέκα κατοίκους κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό. Η περιφέρεια καταγράφει επίσης ιδιαίτερα υψηλή στεγαστική επιβάρυνση: τουλάχιστον το ένα τρίτο του πληθυσμού ζει σε νοικοκυριά όπου το κόστος στέγασης υπερβαίνει το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Πρόκειται για διαφορετικό δείκτη από τον γενικό κίνδυνο φτώχειας, ο οποίος αποτυπώνει ειδικότερα το βάρος των στεγαστικών δαπανών στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Δυτική Ελλάδα και Ιόνια Νησιά: Στέρηση και απλήρωτες υποχρεώσεις
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα ευρήματα για τη Δυτική Ελλάδα και τα Ιόνια Νησιά, όπου καταγράφονται υψηλά επίπεδα υλικής και κοινωνικής στέρησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, το σχετικό ποσοστό ανέρχεται στο 23,3%, χωρίς να διευκρινίζεται αν αφορά συγκεκριμένη περιφέρεια ή το σύνολο των δύο περιοχών.
Στα Ιόνια Νησιά, το 66,3% των κατοίκων, ενώ στη Δυτική Ελλάδα το 50,7%, καθυστερούν πληρωμές για στεγαστικά δάνεια, ενοίκια, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας ή δόσεις αγορών. Τα ποσοστά αφορούν καθυστερήσεις πληρωμών και όχι κατ’ ανάγκη οριστική αδυναμία εξόφλησης. Παράλληλα, σχεδόν ένας στους τρεις κατοικεί σε νοικοκυριό που δεν μπορεί να εξασφαλίσει επαρκή θέρμανση.
Τη γενικότερη επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης καταγράφει και έκθεση της Eurostat που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με αυτήν, το 87,1% του πληθυσμού στην Ελλάδα δηλώνει ότι αντιμετωπίζει τουλάχιστον κάποια δυσκολία να τα βγάλει πέρα, έναντι 42,5% στην ΕΕ. Ο συγκεκριμένος δείκτης αφορά τις δηλωμένες οικονομικές δυσκολίες και δεν ταυτίζεται με τον στενότερο δείκτη κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.
Την ίδια στιγμή, το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα παραμένει, σε πραγματικούς όρους, κατά 22,3% χαμηλότερο από το 2010, ενώ στην ΕΕ έχει αυξηθεί κατά 25,4%. Η απόκλιση αναδεικνύει τη μεγάλη δυσκολία ανάκαμψης της αγοραστικής δύναμης των ελληνικών νοικοκυριών.
Η καθημερινότητα των ευάλωτων στη Δυτική Ελλάδα
Τις συνέπειες της φτώχειας πέρα από τους οικονομικούς δείκτες αναδεικνύει έρευνα της οργάνωσης Co2gether, με έμφαση σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές της Δυτικής Ελλάδας. Στη μελέτη συμμετείχαν 448 οικονομικά ευάλωτα άτομα, κυρίως δικαιούχοι κοινωνικών παροχών, με τα ευρήματα να φωτίζουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι.
Το 54,4% των συμμετεχόντων διαμένει σε κατοικίες που κατασκευάστηκαν πριν από το 1978. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι συνθήκες διαβίωσης υπολείπονται βασικών προδιαγραφών αξιοπρέπειας: το 13,2% δεν διαθέτει κουζίνα, το 16,5% δεν έχει χώρο υγιεινής και το 35,9% στερείται βασικές ηλεκτρικές συσκευές.
Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση όσον αφορά τη θέρμανση. Το 54,9% τη χαρακτηρίζει ανεπαρκή και το 44,8% μη ασφαλή, ενώ το 7,5% δεν διαθέτει κανένα μέσο θέρμανσης. Για πολλά νοικοκυριά, οι ξυλόσομπες και τα τζάκια αποτελούν την κύρια λύση κατά τους χειμερινούς μήνες.
Παρότι το 99,7% των συμμετεχόντων έχει πρόσβαση σε δίκτυο ύδρευσης, η πλειονότητα, σύμφωνα με την έρευνα, δεν είναι συνδεδεμένη με το δίκτυο αποχέτευσης. Το εύρημα αναδεικνύει τις ελλείψεις σε βασικές υποδομές, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές.
Χρόνιες παθήσεις και δυσκολίες πρόσβασης στην υγεία
Σημαντικά είναι και τα εμπόδια στην περίθαλψη. Τουλάχιστον μία χρόνια πάθηση δηλώνει ότι αντιμετωπίζει το 74,8% των ερωτηθέντων, ενώ το ποσοστό φτάνει το 92% μεταξύ των συμμετεχόντων ηλικίας 60 ετών και άνω. Τα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά το δείγμα της έρευνας και δεν μπορούν να γενικευθούν στο σύνολο του πληθυσμού.
Το 43,7% δηλώνει ότι βρίσκεται μακριά από Κέντρο Υγείας, ενώ το 30,8% των μεγαλύτερων σε ηλικία συμμετεχόντων χρειάζεται συνοδεία για να μεταβεί σε υπηρεσία υγείας. Επιπλέον, το 31,2% αντιμετωπίζει δυσκολίες ακόμη και στην πρόσβαση στην είσοδο της κατοικίας του.
Η φροντίδα στηρίζεται κυρίως στην οικογένεια, καθώς μόλις το 3,1% διαθέτει επαγγελματία φροντιστή. Την ίδια ώρα, περίπου τέσσερις στους δέκα συμμετέχοντες εμφανίζουν μέτρια ή σοβαρά συμπτώματα άγχους, το 52,7% αντιμετωπίζει διαταραχές ύπνου και το 23% βιώνει κοινωνική απομόνωση. Στους μεγαλύτερους σε ηλικία, το ποσοστό κοινωνικής απομόνωσης φτάνει το 28,4%.
Ακόμη και η επισιτιστική βοήθεια συναντά εμπόδια, καθώς επτά νοικοκυριά αρνήθηκαν ή διέκοψαν τη λήψη της λόγω του κοινωνικού στίγματος.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι ανάγκες των ευάλωτων πολιτών δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με μεμονωμένες παρεμβάσεις. Ζητούν συντονισμένη δημόσια πολιτική που θα περιλαμβάνει επισκευές και ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, ενίσχυση των Κέντρων Υγείας και των κινητών μονάδων, ανάπτυξη υπηρεσιών κατ’ οίκον φροντίδας, υποστήριξη των οικογενειακών φροντιστών και ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Τα στοιχεία σκιαγραφούν μια πολυδιάστατη κρίση, στην οποία η φτώχεια συνδέεται άμεσα με την αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών, την επισφαλή στέγαση, την περιορισμένη πρόσβαση στην υγεία και την κοινωνική απομόνωση. Ιδιαίτερα στις αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, η γεωγραφική απομόνωση εντείνει τις στερήσεις, καθιστώντας αναγκαίες παρεμβάσεις που θα φτάνουν στους πολίτες οι οποίοι δυσκολεύονται περισσότερο να αναζητήσουν βοήθεια.
