ΙράνΙσραήλ
Μάντυ Σεβαστού
Φυσικός - Εκπαιδευτικός - Σύμβουλος Σταδιοδρομίας

Από τον Δεδομένο Σύμμαχο στη Στρατηγική της Ισχύος

Από τον Δεδομένο Σύμμαχο στη Στρατηγική της Ισχύος
ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Διαβάστε σχετικά για Ερυθρά Θάλασσα, Κέρας της Αφρικής, Κυπριακό Ζήτημα, Κύπρος, ΝΑΤΟ (Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου),

Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ ανέδειξε με τον πιο καθαρό τρόπο τα όρια της ελληνικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία.

Την ώρα που η Αθήνα εξακολουθεί να επενδύει στην εικόνα του προβλέψιμου και συνεπούς συμμάχου, η Άγκυρα αξιοποιεί μεθοδικά τα γεωπολιτικά της πλεονεκτήματα, μετατρέποντάς τα σε διαπραγματευτική ισχύ και στρατηγικά ανταλλάγματα.

Αν η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν αναπροσαρμόσει το δόγμα της στις νέες διεθνείς συνθήκες, κινδυνεύει να βρεθεί στρατηγικά εγκλωβισμένη σε μια δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας η οποία θα διαμορφωθεί χωρίς τη δική της ουσιαστική επιρροή.

Το γεωπολιτικό “Real Estate” και ο αγοραστής Τραμπ

Η Τουρκία λειτουργεί διαχρονικά στη διεθνή σκηνή με όρους γεωπολιτικού real estate.

Δεν πουλά συμμαχική πίστη ούτε αξίες. Πουλά γεωγραφία, πρόσβαση και στρατηγική χρησιμότητα. Πουλά τον έλεγχο των Στενών, τη νοτιοανατολική πτέρυγα της Ευρώπης, την πρόσβαση στη Μέση Ανατολή και τη Μαύρη Θάλασσα.

Και αυτή τη στιγμή, στην Ουάσιγκτον υπάρχει ένας συνομιλητής που αντιλαμβάνεται τις διεθνείς σχέσεις κυρίως μέσα από το πρίσμα των συναλλαγών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει την ασφάλεια με όρους κόστους και οφέλους.

Από αυτή τη σκοπιά, η Τουρκία εμφανίζεται ως ένας περιφερειακός παίκτης με μεγάλο στρατό, σημαντική γεωγραφική θέση και δυνατότητα ανάληψης μέρους του βάρους της περιφερειακής ασφάλειας, επιτρέποντας στις Ηνωμένες Πολιτείες να ανακατανείμουν πόρους και προτεραιότητες.

Τα τρία μοιραία αφάλματα της ελληνικής στρατηγικής

Η υποβάθμιση της απειλής

Η χρήση όρων όπως «ευαισθησίες» και «ανησυχίες» υποβαθμίζει τη σοβαρότητα των ζητημάτων.

Το casus belli και η πιθανή αναβάθμιση των τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων δεν αποτελούν ζήτημα ψυχολογίας ή συμβολισμών.

Αφορούν ευθέως την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας. Όταν μια χώρα δεν περιγράφει η ίδια έναν κίνδυνο ως απειλή ασφαλείας, δύσκολα θα το πράξουν οι σύμμαχοί της.

Η «εξαφάνιση» της Κύπρου

Η συστηματική αποσύνδεση του Κυπριακού από τις συζητήσεις περί ευρωπαϊκής και νατοϊκής ασφάλειας συνιστά στρατηγικό λάθος.

Η ύπαρξη στρατού κατοχής σε ευρωπαϊκό έδαφος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα επειδή η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ.

Η Ελλάδα και η Κύπρος οφείλουν να υπενθυμίζουν διαρκώς ότι οι αρχές του Διεθνούς Δικαίου δεν μπορούν να εφαρμόζονται επιλεκτικά.

Το σύνδρομο του «δεδομένου»

Όταν μια χώρα προσφέρει κρίσιμες στρατηγικές διευκολύνσεις χωρίς να επιδιώκει αντίστοιχα πολιτικά και γεωπολιτικά ανταλλάγματα, κινδυνεύει να θεωρηθεί δεδομένη.

Οι σύμμαχοι σπάνια αφιερώνουν πολιτικό κεφάλαιο σε όσους θεωρούν βέβαιους. Το επενδύουν συνήθως εκεί όπου υπάρχει κόστος, αβεβαιότητα ή διακύβευμα.

Thinking out of the Box: Η Διπλωματία των Choke Points

Η Ελλάδα οφείλει να αναζητήσει ευκαιρίες και πέρα από τα παραδοσιακά πλαίσια του ΝΑΤΟ. Χρειάζεται ένα ευρύτερο δίκτυο στρατηγικών ερεισμάτων, βασισμένο στην οικονομική διπλωματία, τη ναυτιλία, τις επενδύσεις και τη γεωοικονομική επιρροή.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Κέρας της Αφρικής. Η περιοχή αυτή ελέγχει την πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ, έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους του παγκόσμιου εμπορίου και ζωτικό χώρο για τα συμφέροντα της ελληνικής ναυτιλίας.

Για μια χώρα με τη ναυτική παράδοση και το οικονομικό αποτύπωμα της Ελλάδας, η ενίσχυση της παρουσίας της σε αυτή την περιοχή δεν συνιστά πολυτέλεια αλλά στρατηγική αναγκαιότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα οφείλει να αναπτύξει ένα πολυεπίπεδο δίκτυο επαφών και συνεργασιών με όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν τη σταθερότητα, την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και τη λειτουργία κρίσιμων λιμενικών υποδομών στην περιοχή.

Η προσέγγιση αυτή δεν απαιτεί πολιτικές αναγνωρίσεις ούτε μεταβολή των πάγιων ελληνικών θέσεων υπέρ του Διεθνούς Δικαίου, της κρατικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών.

Αντιθέτως, μπορεί να στηριχθεί σε εργαλεία οικονομικής διπλωματίας, ναυτιλιακών επενδύσεων, τεχνικής συνεργασίας, αναπτυξιακών προγραμμάτων και συμμετοχής σε έργα υποδομών που ενισχύουν τη συνδεσιμότητα και την ασφάλεια της περιοχής.

Η Ελλάδα διαθέτει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητο: τη δυνατότητα να συνδέει την οικονομική της ισχύ στη θάλασσα με τη γεωπολιτική της παρουσία.

Μέσω στοχευμένων πρωτοβουλιών σε λιμένες, εμπορικά δίκτυα, ενεργειακούς και μεταφορικούς διαδρόμους, μπορεί να αποκτήσει ουσιαστικό στρατηγικό αποτύπωμα σε μια περιοχή αυξανόμενης σημασίας για τις παγκόσμιες ισορροπίες, χωρίς να δημιουργεί περιττές τριβές με εταίρους και συμμάχους ή να παρέχει επιχειρήματα σε όσους επιχειρούν αβάσιους παραλληλισμούς με άλλες περιφερειακές διενέξεις.

Ο έλεγχος και η επιρροή σε κρίσιμες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου δεν επιτυγχάνονται αποκλειστικά μέσω στρατιωτικής ισχύος ή τυπικών συμμαχιών.

Επιτυγχάνονται μέσω οικονομικής παρουσίας, επενδυτικής διείσδυσης και στρατηγικής συνέπειας.

Στον 21ο αιώνα, η επιρροή δεν απορρέει μόνο από τη στρατιωτική ισχύ. Απορρέει από την ικανότητα ενός κράτους να καθίσταται αναγκαίο στους σχεδιασμούς των άλλων.

Το δόγμα του ενιαίου Ελληνισμού ως Μέτωπο Κοινής Ισχύος

Η Αθήνα οφείλει να ακολουθήσει ένα νέο διπλωματικό δόγμα:

•Θέσπιση του Ενιαίου Γεωστρατηγικού Χώρου: Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετοι πυλώνες ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ασφάλεια της Λευκωσίας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ασφάλειας της Αθήνας.

•Σταθερή ανάδειξη του Κυπριακού: Η Ελλάδα και η Κύπρος οφείλουν να υπενθυμίζουν διαρκώς ότι η παρουσία ξένων στρατευμάτων κατοχής σε ευρωπαϊκό έδαφος παραμένει ένα ανοιχτό ζήτημα διεθνούς νομιμότητας και ασφάλειας.

•Η Πολιτική του Κόστους: Η ελληνική συναίνεση σε κρίσιμες νατοϊκές και ευρωπαϊκές προτεραιότητες δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητη. Η γεωπολιτική αξία της χώρας πρέπει να μετατρέπεται σε συγκεκριμένα στρατηγικά και πολιτικά οφέλη.

Η εποχή κατά την οποία η αξιοπιστία αρκούσε από μόνη της για να εξασφαλίσει επιρροή έχει παρέλθει. Στο σημερινό διεθνές περιβάλλον, η συνέπεια παραμένει απαραίτητη, αλλά δεν καθορίζει τις εξελίξεις.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται διπλωματία παραπόνων.

Χρειάζεται διπλωματία ισχύος.

Στη διεθνή πολιτική ουδείς σέβεται τον δεδομένο. Σέβεται εκείνον που μπορεί να επηρεάσει το κόστος των επιλογών του.

Τον σεβασμό δεν τον ζητάς.

Τον επιβάλλεις.

  • We must stop the pseudo-caliph Erdogan NOW, before he plunges the region into a neo-Ottoman war
    Diplomatic Correspondent
    The rhetoric of Turkish President Recep Tayyip Erdogan is drawing fierce backlash and condemnation, with regional analysts and circles decrying a "neo-Ottoman hypocrisy" that has crossed all lines. At the heart of the criticism lies the stark contradiction between...
  • Να σταματήσουμε τον ψευδοχαλίφη Ερντογάν ΤΩΡΑ πριν βυθίσει την περιοχή σε νεοοθωμανικό πόλεμο
    Αρθρογράφος, Συγγραφέας
    Έντονες αντιδράσεις και επικρίσεις προκαλεί η ρητορική του Τούρκου Προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με αναλυτές και κύκλους της περιοχής να κάνουν λόγο για «νεο-οθωμανική υποκρισία» που ξεπερνά κάθε όριο. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η αντίφαση ανάμεσα στην προσπάθεια...
  • Η πατρίς εν κινδύνω* από το «εκσυγχρονιστικό» δίκτυο
    Αρθρογράφος, Συγγραφέας
    Τόσο στην προβοκάτσια Μπίστη πριν μερικές ημέρες όσο και στην ηλιθιότητα Ντόκου εχτές τι διαπιστώνουμε; Οι ήττες Νίκου Μπίστη και Θάνου Ντόκου δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά συμπτώματα μιας βαθύτερης ιδεολογικής και πολιτικής παθογένειας. Στην πραγματικότητα, αποδεικνύουν πώς η εθνική...