ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Λεζάντα: Ο Τζένσεν Χουάνγκ και η Άλις Χουάνγκ (απλή συνεπωνυμία) εικονίζονται να περπατούν σε ένα πολυτελές θέρετρο γκολφ στο Σαν Μαρτίν της Καλιφόρνια. Αμερικανοί αξιωματούχοι υποψιάζονται ότι η Άλις Χουάνγκ δρούσε ως Κινέζα κατάσκοπος, η οποία συνέβαλε στη λαθραία διακίνηση προηγμένων μικροεπεξεργαστών Τεχνητής Νοημοσύνης στη χώρα. (Από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης)
Στο άκουσμα της φράσης «παγίδα μελιού» (honey trap), ίσως φέρετε στον νου κάτι βγαλμένο από ταινία του Τζέιμς Μποντ: μια όμορφη, μυστηριώδη γυναίκα που χρησιμοποιεί τη γοητεία της για να πλησιάσει έναν ανυποψίαστο στόχο, προσποιούμενη τρυφερότητα ενώ αποσπά πολύτιμες πληροφορίες.
Όμως αυτό το τέχνασμα δεν αποτελεί απλώς ένα κλισέ των κατασκοπικών θρίλερ· έχει μακρά ιστορία και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από κατασκόπους σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι επιπτώσεις για τις εταιρείες και τα άτομα που πέφτουν στα δίχτυα τους μπορεί να είναι θεαματικές.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, ενδέχεται μόλις να το έμαθε αυτό με τον σκληρό τρόπο.
Παραιτήθηκε την Πέμπτη 12/11 έπειτα από μια εβδομάδα αναταραχής γύρω από την εταιρεία του, τη μεγαλύτερη κατασκευάστρια μικροεπεξεργαστών Τεχνητής Νοημοσύνης στον κόσμο, η οποία πυροδοτήθηκε αρχικά από δημοσιεύματα ότι διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση με μια γυναίκα, την οποία Αμερικανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι διοχέτευε πληροφορίες στην κινεζική κυβέρνηση.
Πολλές λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς, όπως το πώς και το πότε η Άλις Χουάνγκ (απλή συνεπωνυμία) ενδέχεται να στρατολογήθηκε από τους επικεφαλής των κινεζικών μυστικών υπηρεσιών και ποιες πληροφορίες, εφόσον υπήρξαν, διέρρευσαν.
Το Πεκίνο χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς περί κατασκοπείας της υπέρ της Κίνας «αβάσιμες εικασίες».
Ωστόσο, η υπόθεση έχει σοβαρές προεκτάσεις πέρα από τη Nvidia και τον Τζένσεν Χουάνγκ, κυρίως μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, των μεγάλων αντιπάλων στην κούρσα για την κυριαρχία στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
«Η έλλειψη κρίσης ενός διευθύνοντος συμβούλου μιας εκ των σημαντικότερων εταιρειών στον κόσμο, ο οποίος διατηρεί δεσμό με κάποια που φέρεται να είναι πράκτορας του Κομμουνιστικού Κόμματος, είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή», δήλωσε ο Άιζακ Στόουν Φις, ιδρυτής της εταιρείας επιχειρηματικών πληροφοριών Strategy Risks.
«Ίσως να μη μοιράστηκε ποτέ καμία σημαντική πληροφορία μαζί της. Αλλά η ίδια η ύπαρξη (αυτής της σχέσης) συνιστά πρόβλημα αφ’ εαυτής».
Πλήθος υψηλόβαθμων προσώπων έχουν πέσει θύματα επιχειρήσεων κατασκοπείας τύπου «παγίδας μελιού» στο παρελθόν.
Η «παγίδα μελιού» είναι «ένα από τα παλαιότερα κόλπα» στην κατασκοπεία και παραμένει «απίστευτα διαδεδομένη», ιδίως από Κινέζους και Ρώσους πράκτορες, ανέφερε ο Στόουν Φις.
Πώς στήνεται μια «παγίδα μελιού»
Κάθε υπηρεσία πληροφοριών οποιασδήποτε χώρας στοχοποιεί άτομα που ενδέχεται να έχουν πρόσβαση σε σημαντικές πληροφορίες, δήλωσε ο Τζον Σάιφερ, πρώην αξιωματικός πληροφοριών της CIA που υπηρέτησε στην Ασία και την Ευρώπη και νυν ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Πληροφοριών, Πολιτικής και Διεθνούς Ασφάλειας «Μάικλ Β. Χέιντεν».
Ωστόσο, οι αυταρχικές κυβερνήσεις βρίσκονται συχνά σε πλεονεκτικότερη θέση ώστε να ωθούν πράκτορες σε απαιτητικές αποστολές που περιλαμβάνουν σεξ και ερωτικές σχέσεις.
«Αυτό που μπορούν να κάνουν οι Κινέζοι, οι Ρώσοι και άλλοι είναι να ασκήσουν πολύ μεγαλύτερη χειραγώγηση και πίεση (για να στρατολογήσουν έναν κατάσκοπο)», είπε ο Σάιφερ.
«Μπορούν να πουν: “Άκου, δεν θα σου επιτρέψουμε να επιστρέψεις στην πατρίδα σου ή δεν θα μπορέσεις να ξαναδείς την οικογένειά σου, εκτός αν συνεργαστείς μαζί μας”».
Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να στηθεί μια «παγίδα μελιού».
Μία μέθοδος είναι να παρασυρθεί ο στόχος σε μια συμβιβαστική θέση και στη συνέχεια να εκβιαστεί ή να απειληθεί.
Για παράδειγμα, εάν επισκεφθεί έναν οίκο ανοχής ή συνευρεθεί ερωτικά με εργαζόμενη στο σεξ, μια υπηρεσία πληροφοριών τότε «εισβάλλει και λέει: “Λοιπόν, μπορούμε να σε συλλάβουμε ή μπορείς να μας βοηθήσεις”», ανέφερε ο Πίτερ Μάτις, πρόεδρος του Ιδρύματος Τζέιμσταουν (Jamestown Foundation), μιας δεξαμενής σκέψης αμυντικής πολιτικής με έδρα την Ουάσιγκτον.
Ένας άλλος τρόπος -ο οποίος απεικονίζεται συχνότερα στον κινηματογράφο και στα Μέσα Ενημέρωσης, αλλά είναι λιγότερο συνηθισμένος στην πραγματική ζωή- είναι ένας εκπαιδευμένος ξένος πράκτορας να προσεγγίσει απευθείας τον στόχο, με πρόθεση να τον αποπλανήσει και να τον εκμεταλλευτεί εξαρχής, δήλωσε ο Σάιφερ.
Ένα παράδειγμα αυτής της τακτικής σημειώθηκε όταν μια γυναίκα πράκτορας της Μοσάντ, προσποιούμενη την Αμερικανίδα τουρίστρια «Σίντι», αποπλάνησε και στη συνέχεια απήγαγε τον πρώην τεχνικό πυρηνικών εγκαταστάσεων Μορντεχάι Βανούνου, ο οποίος είχε προχωρήσει σε εκρηκτικές διαρροές μυστικών του ακόμη αδήλωτου πυρηνικού προγράμματος του Ισραήλ στον βρετανικό Τύπο.
Ωστόσο, το πιθανότερο σενάριο είναι το εξής: Ένας άνδρας ή μια γυναίκα αναπτύσσει οργανικά μια σχέση με κάποιο πρόσωπο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για μια υπηρεσία πληροφοριών.
Η υπηρεσία αντιλαμβάνεται αυτή τη σχέση και στη συνέχεια στρατολογεί το άτομο -είτε μέσω κινήτρων είτε μέσω εξαναγκασμού- προκειμένου να συλλέξει πληροφορίες από τον στόχο.
Κρυφοί εραστές και ψεύτικα παιδιά
Αυτές οι τακτικές ανάγονται πολύ πίσω στον χρόνο, η Ανατολική Γερμανία εκπαίδευε διαβόητα γοητευτικούς, εμφανίσιμους άνδρες για να γίνουν «κατάσκοποι Ρωμαίοι» κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Οι Ρώσοι το έκαναν «συνεχώς» εκείνη την περίοδο, στέλνοντας τόσο άνδρες όσο και γυναίκες πράκτορες να χτυπούν τις πόρτες ξενοδοχείων Δυτικών διπλωματών ή δημοσιογράφων, είπε ο Σάιφερ.
Σε ένα ιδιαίτερα νοσηρό παράδειγμα που διήρκεσε από τη δεκαετία του 1960 έως τη δεκαετία του 1980, ένας άνδρας τραγουδιστής της όπερας του Πεκίνου έπεισε τον εγκατεστημένο στο Πεκίνο Γάλλο διπλωμάτη Μπερνάρ Μπουρσικό ότι ήταν γυναίκα, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει ένα κρυφό ειδύλλιο.
Ο τραγουδιστής, Σι Πέι Που, κατάφερε να συντηρήσει την εξαπάτηση για σχεδόν δύο δεκαετίες, ισχυριζόμενος μάλιστα ότι είχε αποκτήσει τον γιο του Μπουρσικό, ένα μικρό αγόρι το οποίο, στην πραγματικότητα, ανήκε στη μειονότητα των Ουιγούρων της Κίνας και είχε πωληθεί από την εξαθλιωμένη μητέρα του, σύμφωνα με αρχειακά δημοσιεύματα των «New York Times».
Κάποια στιγμή, η κινεζική μυστική υπηρεσία προσέγγισε τον Μπουρσικό, λέγοντάς του ότι θα μπορούσε να συνεχίσει να βλέπει τον Σι μόνο εάν της παρείχε πληροφορίες από τη γαλλική πρεσβεία.
Φοβούμενος για την ασφάλεια του Σι, ο Μπουρσικό συμμορφώθηκε, παραδίδοντας έγγραφα επί χρόνια, έως ότου κατάφερε τελικά να φέρει τον Σι και το αγόρι στη Γαλλία.
Εκεί, οι εραστές συνελήφθησαν, φυλακίστηκαν και τελικά τους δόθηκε χάρη, ενώ αποκαλύφθηκε το πραγματικό φύλο του Σι, προκαλώντας τη συντριβή του Μπουρσικό.
Μια άλλη διάσημη υπόθεση στις αρχές της δεκαετίας του 2000 αφορούσε την Κινεζοαμερικανίδα Κατρίνα Λεούνγκ, την οποία το FBI πλήρωνε αδρά για να κατασκοπεύει την Κίνα.
Στην πραγματικότητα, ήταν διπλή πράκτορας που τροφοδοτούσε με απόρρητες πληροφορίες το Πεκίνο, ενώ παράλληλα διατηρούσε ερωτικές σχέσεις με δύο πράκτορες του FBI, συμπεριλαμβανομένου του επί σειρά ετών χειριστή της.
Εκείνη και ο χειριστής της συνελήφθησαν το 2003· βάσει συμφωνίας αποδοχής ενοχής, η ίδια δεν εξέτισε περισσότερους από τρεις μήνες στη φυλακή.
Οι Κινέζοι κατάσκοποι «στοχοποιούν τους πάντες», δήλωσε ο Σάιφερ.
«Κυνηγούν Αυστραλούς. Κυνηγούν Βιετναμέζους. Κυνηγούν Σιγκαπουριανούς… Ό,τι κι αν πει το Κομμουνιστικό Κόμμα ότι παρουσιάζει ενδιαφέρον για εκείνο, θα βρουν τρόπους να το κυνηγήσουν».
Ο Στόουν Φις συμφώνησε, αναφέροντας ότι παρόμοιες τακτικές εφαρμόζονται πιθανότατα και σε Ιάπωνες, Κορεάτες και Ευρωπαίους στόχους και ότι κινεζικές εταιρείες χρησιμοποιούν ακόμη και τακτικές «δολοματικών παγίδων» (honeypot) εναντίον άλλων εγχώριων ανταγωνιστών στο πλαίσιο της βιομηχανικής κατασκοπείας.
Η Κίνα, εν τω μεταξύ, έχει προειδοποιήσει τους δικούς της πολίτες να αποφεύγουν να πέφτουν θύματα, με το υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας να δηλώνει το 2024 ότι είχε εντοπίσει περιπτώσεις «ξένης κατασκοπείας (που χρησιμοποιεί) τον διαδικτυακό έρωτα και τις γνωριμίες ως σημείο εισόδου».
«Μεταμφιέζοντας προσεκτικά τις ταυτότητές τους, σκηνοθετώντας φαινομενικά “μοιραίες συναντήσεις” και υφαίνοντας σαγηνευτικές παγίδες, επιδιώκουν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη και να στρατολογήσουν άτομα εντός της Κίνας, να υποκλέψουν κρατικά μυστικά και να θέσουν σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια της Κίνας», προειδοποίησε.
Τι διακυβεύεται στην υπόθεση της Nvidia;
Ο Σάιφερ εκτιμά ότι οι «παγίδες μελιού» πετυχαίνουν μόνο περίπου στο 10% των περιπτώσεων, αλλά «στη δουλειά της κατασκοπείας, χρειάζεται να πιάσεις μόνο μερικούς ανθρώπους-κλειδιά σε θέσεις-κλειδιά», είπε.
Ακόμη και μία επιτυχημένη παγίδα στις 100 απόπειρες θα μπορούσε να θεωρηθεί μεγάλη νίκη, εάν αυτοί οι στόχοι είχαν πρόσβαση σε σημαντικά μυστικά.
Και υπάρχουν άφθονα μυστικά προς υποκλοπή στο σημερινό γεωπολιτικό και τεχνολογικό τοπίο.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει αναγνωριστεί ως μία από εκείνες τις τεχνολογίες-κλειδιά που είναι ζωτικής σημασίας για τα πάντα.
»Επιτρέπει τη μεταποίηση, επιτρέπει την επιστημονική ανακάλυψη, επιτρέπει τον κοινωνικό έλεγχο, επιτρέπει τη στρατιωτική στόχευση», δήλωσε ο Μάτις.
«Θα μπορούσε κανείς να εξετάσει ολόκληρο τον κλάδο και να συνειδητοποιήσει ότι οποιοσδήποτε από την ηγεσία αυτών των εταιρειών, οποιοσδήποτε στα ανώτατα διοικητικά κλιμάκια αυτών των επιχειρήσεων, είναι πιθανό να αποτελεί στόχο των υπηρεσιών πληροφοριών».
Η τεταμένη σχέση ΗΠΑ-Κίνας προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο κινδύνου, με τις επιπτώσεις της υπόθεσης Nvidia να απειλούν να βαθύνουν την αμοιβαία δυσπιστία, σημείωσε ο Στόουν Φις.
Για τις ΗΠΑ, αυτή η φερόμενη στοχοποίηση του Τζένσεν Χουάνγκ συνιστά ένα «πολύ απροκάλυπτο παράδειγμα κατασκοπείας», ενώ η Κίνα ενδέχεται να φοβάται ότι η Nvidia -ένας πανίσχυρος παίκτης στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης- θα μπορούσε να δράσει ενάντια στα συμφέροντα του Πεκίνου.
Όμως, σε τελική ανάλυση, τόσο ο Στόουν Φις όσο και ο Μάτις τόνισαν ότι όλοι είμαστε άνθρωποι.
Όλοι έχουμε σχέσεις που θα μπορούσαν να τύχουν εκμετάλλευσης, ερωτικές, πλατωνικές, επαγγελματικές ή άλλες.
Ο μόνος αλάνθαστος τρόπος για να αποφύγει κανείς τη στοχοποίηση είναι να γίνει ερημίτης, επομένως το καλύτερο που μπορούν να κάνουν οι εταιρείες και τα άτομα είναι να παραμένουν σε επαγρύπνηση.
Ή, όπως το έθεσε ο Μάτις: «Είστε στόχος. Μην είστε αφελείς. Και φροντίστε να κάνετε ερωτήσεις».
