ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Την εργαλειοποίηση της θρησκείας από το ρωσικό κράτος, τις διώξεις των θρησκευτικών κοινοτήτων στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη και την ανάγκη κοινής διεθνούς δράσης για την υπεράσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας ανέδειξε ο Μητροπολίτης Μπίλα Τσέρκβα Ευστράτιος (Ζόρια) της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας, μιλώντας στις 11 Νοεμβρίου 2026 σε διεθνές συνέδριο στην Πράγα.
Το συνέδριο της Διεθνούς Συμμαχίας για την Ελευθερία της Θρησκείας ή των Πεποιθήσεων (Διεθνής Συμμαχία για τη Θρησκευτική Ελευθερία ή τις Πεποιθήσεις – Συμμαχία του Άρθρου 18) πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Τσέρνιν, με κεντρικό θέμα την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της κοινωνικής συνοχής.
Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα, ο Ουκρανός ιεράρχης συμμετείχε στη συνεδρία για τη θρησκευτική ελευθερία και τις πρακτικές λύσεις προς την ειρηνική συνύπαρξη.
Στην αρχή της ομιλίας του, ο Μητροπολίτης Ευστράτιος εξέφρασε τις ευχαριστίες του για τη δυνατότητα να βρίσκεται και πάλι σε αυτό το σημαντικό συνέδριο, εκπροσωπώντας την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας και τον Προκαθήμενό της, τον Μακαριώτατο Μητροπολίτη Επιφάνιο, ο οποίος ασκεί επίσης αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία του Πανουκρανικού Συμβουλίου Εκκλησιών και Θρησκευτικών Οργανώσεων.
Παράλληλα, μετέφερε σε όλους τους παρευρισκόμενους χαιρετισμούς από την Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι η χώρα συνεχίζει να υπερασπίζεται την ελευθερία και την ταυτότητά της απέναντι στη ρωσική αυτοκρατορία του κακού.
Όπως ανέφερε ο ιεράρχης, πρόκειται για μια αυτοκρατορία που διακήρυξε ανοιχτά ως στόχο της την «τελική λύση του ουκρανικού ζητήματος», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για απευθείας παράθεμα του Βλαντίμιρ Πούτιν από δημοσίευμα που εξέδωσε το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων μία εβδομάδα μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας επίθεσης.
Εξήγησε δε ότι αυτό σημαίνει την επιδίωξη να καταστραφεί καθετί που συγκροτεί την ουκρανική ταυτότητα, συμπεριλαμβανομένων των ανεξάρτητων ουκρανικών θρησκευτικών οργανώσεων -των προτεσταντικών, καθολικών και ορθόδοξων Εκκλησιών, καθώς και των θρησκευτικών κοινοτήτων των Εβραίων και των Μουσουλμάνων-, δηλαδή όλων εκείνων που δεν επιθυμούν και δεν επιτρέπουν να μετατραπούν σε όργανα της αυτοκρατορικής πολιτικής του Κρεμλίνου.
Συνεχίζοντας, ο Μητροπολίτης Μπίλα Τσέρκβα σημείωσε ότι στην ίδια τη Ρωσία, τα κυριότερα θρησκευτικά κέντρα των λεγόμενων «παραδοσιακών θρησκειών» έχουν προ πολλού μετατραπεί από το κράτος σε όργανα εφαρμογής της κρατικής πολιτικής και διάδοσης της ιδεολογίας του «ρωσικού κόσμου».
Εκτίμησε ότι σήμερα η θρησκευτική ζωή στη Ρωσία βρίσκεται υπό ακόμη αυστηρότερο έλεγχο και πίεση απ’ ό,τι επί σοβιετικού καθεστώτος, προσθέτοντας ότι αυτό το μοντέλο χρησιμοποίησης του κύρους της θρησκείας για την υποδαύλιση της εχθρότητας και την ευλόγηση, στο όνομα του Θεού, του επιθετικού πολέμου, η Ρωσία επιχειρεί με κάθε τρόπο να το διαδώσει στην Ευρώπη και στον κόσμο.
Επιπλέον, τόνισε ότι χρησιμοποιώντας συντηρητική ρητορική και διακηρύσσοντας ως στόχο της την «προστασία των παραδοσιακών αξιών», η ρωσική κρατική εξουσία προσπαθεί να προσελκύσει συντηρητικές θρησκευτικές κοινότητες από όλο τον κόσμο στην αυτοκρατορική πολιτική της.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, πίσω από αυτή τη ρητορική, όπως άλλοτε πίσω από τα σοβιετικά συνθήματα περί προστασίας της εργατικής τάξης, κρύβονται μόνο ο αυταρχισμός, ο ιμπεριαλισμός και η επιδίωξη κυριαρχίας, που δεν έχουν καμία σχέση με τις πραγματικές αξίες.
Κατά τον Ουκρανό ιεράρχη, ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο η ουκρανική αντίσταση στη ρωσική επιθετικότητα δεν αποτελεί μόνο αγώνα για την ελευθερία της Ουκρανίας, αλλά αγώνα για την ελευθερία και την ειρήνη στην Ευρώπη και, ακόμη ευρύτερα, σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ταυτόχρονα, επισήμανε ότι πρόκειται για αγώνα για τη θρησκευτική ελευθερία, για την ελευθερία από την υποδούλωση σε έναν αυτοκρατορικό θρόνο, για την ελευθερία από την υπηρεσία προς εκείνους που υποδαυλίζουν τον πόλεμο και αναζητούν γι’ αυτόν θρησκευτική δικαιολόγηση, καθώς και για την ελευθερία από τη μετατροπή της θρησκείας σε όπλο θανάτωσης.
Ο Μητροπολίτης Ευστράτιος υποστήριξε ότι κανείς δεν είναι σε θέση να υπερασπιστεί μόνος του την ελευθερία του, όταν απέναντί του βρίσκεται μια τεράστια μηχανή προπαγάνδας και κρατικού εξαναγκασμού, η οποία διαθέτει αναρίθμητα μέσα για να επιτύχει τους στόχους της.
Όπως ανέφερε, η επιτυχής αντίσταση σε αυτόν τον Λεβιάθαν, σε αυτόν τον δράκοντα, είναι δυνατή μόνο όταν οι άνθρωποι καλής θέλησης ενώνουν τις προσπάθειές τους και όταν κανείς δεν επιδιώκει να υποτάξει κάποιον άλλον στον εαυτό του ή να κυριαρχήσει επάνω του, αλλά βλέπει στους άλλους -σε πρόσωπα, κοινότητες και θεσμούς- συνεργάτες και φίλους.
Αυτή ακριβώς η προσέγγιση, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται στη βάση της ύπαρξης και της επιτυχημένης δράσης του Πανουκρανικού Συμβουλίου Εκκλησιών και Θρησκευτικών Οργανώσεων, το οποίο συμπληρώνει εφέτος 30 χρόνια κοινής εργασίας.
Όπως εξήγησε, το Συμβούλιο ενώνει, στη βάση της ισοτιμίας, 16 κύριες θρησκευτικές κοινότητες της Ουκρανίας, οι οποίες εκπροσωπούν περίπου το 90% του δικτύου θρησκευτικών οργανώσεων της χώρας και περιλαμβάνουν όλες τις βασικές θρησκευτικές παραδόσεις της, ήτοι Ορθοδόξους, Καθολικούς του λατινικού και του ανατολικού τυπικού, ευαγγελικές και προτεσταντικές κοινότητες, καθώς και κοινότητες Εβραίων και Μουσουλμάνων.
Διευκρίνισε ότι όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται με συναίνεση, γεγονός που εξασφαλίζει την ισοτιμία των συμμετεχόντων και εγγυάται ότι η φωνή του καθενός θα ακουστεί.
Αυτές ακριβώς οι αρχές -η πλήρης ανεξαρτησία από το κράτος, με ταυτόχρονη διατήρηση της σχέσης συνεργασίας μαζί του και με άλλους κοινωνικούς θεσμούς, η ισοτιμία και ο αμοιβαίος σεβασμός- εξασφαλίζουν, κατά τον ιεράρχη, την επιτυχία της κοινής εργασίας του Συμβουλίου εδώ και τρεις δεκαετίες.
Διαβεβαίωσε δε ότι ένας από τους σημαντικούς καρπούς αυτής της εργασίας είναι το γεγονός ότι η ενότητα της θρησκευτικής κοινότητας της Ουκρανίας στην αντίσταση κατά της ρωσικής επιθετικότητας έχει καταστεί μία από τις πηγές πνευματικής δύναμης της ουκρανικής κοινωνίας.
Σημείωσε επίσης ότι η κοινή εργασία μέσα στο Συμβούλιο ανθρώπων και κοινοτήτων που διαφέρουν ως προς τις πεποιθήσεις, την εθνοτική καταγωγή και άλλα χαρακτηριστικά αποτελεί ζωντανό και έμπρακτο παράδειγμα για ολόκληρη την κοινωνία, καθώς δείχνει πώς μπορεί κανείς ταυτόχρονα να παραμένει πιστός στη δική του παράδοση, να διατηρεί την ταυτότητά του και, συγχρόνως, να παραμένει ενωμένος με τους άλλους ως κοινωνία.
Κατά τον Μητροπολίτη Ευστράτιο, η ουκρανική εμπειρία καταδεικνύει ότι για να υπάρξει ενότητα δεν χρειάζεται να εγκαταλειφθούν οι διαφορές, όπως και ότι για να διατηρηθεί η δική τους ταυτότητα δεν χρειάζεται να αρνηθούν στους άλλους το δικαίωμα στη δική τους ταυτότητα.
Τόνισε ότι η αληθινή ενότητα δεν γεννιέται από τον εξαναγκασμό στην ομοιομορφία, αλλά από την ελευθερία, τον αμοιβαίο σεβασμό και την κοινή ευθύνη, εκφράζοντας την υπερηφάνεια των μελών του Συμβουλίου που το Πανουκρανικό Συμβούλιο Εκκλησιών και Θρησκευτικών Οργανώσεων αποτελεί ζωντανό παράδειγμα επιτυχούς εφαρμογής της αρχής «ενότητα μέσα στη διαφορετικότητα».
Δήλωσε παράλληλα ότι το Συμβούλιο είναι ανοιχτό στη συνεργασία με όλους όσοι συμμερίζονται αυτές τις αρχές, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι μόνο από κοινού, μόνο ενώνοντας τις δυνάμεις γύρω από τις αρχές της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας, μπορεί να δημιουργηθεί ένα καλύτερο μέλλον για τον κόσμο, ένα μέλλον στο οποίο θα υπάρχει περισσότερη αγάπη, ελευθερία και αλήθεια και λιγότερη αιματοχυσία, μίσος και εχθρότητα.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, θα υπάρχουν λιγότερα από όλα όσα παρατηρούνται σήμερα στα εδάφη της Ουκρανίας που κατέχει η Ρωσία στην Κριμαία, στο Ντονμπάς και στη νότια Ουκρανία.
Επισήμανε ότι εκεί όπου η Ρωσία κατέλαβε με τη βία τον έλεγχο και την εξουσία, δεν υπάρχει ούτε ελευθερία ούτε ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ η θρησκευτική ελευθερία ουσιαστικά απουσιάζει, καθώς μπορούν να λειτουργούν μόνο θρησκευτικά κέντρα ελεγχόμενα από το κράτος, συμπεριλαμβανομένου του Πατριαρχείου Μόσχας, την ώρα που όλες οι άλλες θρησκευτικές κοινότητες υφίστανται διώξεις και η δραστηριότητά τους απαγορεύεται ή περιορίζεται σημαντικά.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ουκρανός ιεράρχης απηύθυνε έκκληση για βοήθεια και υποστήριξη προς την υπεράσπιση της θρησκευτικής ελευθερίας σε αυτά τα προσωρινά κατεχόμενα εδάφη της Ουκρανίας, προκειμένου να τερματιστούν οι θρησκευτικές διώξεις και η τρομοκρατία που ασκεί συστηματικά η Ρωσική Ομοσπονδία.
Υποστήριξε ότι μόνο η διαρκής διεθνής προσοχή σε αυτό το πρόβλημα και η άσκηση πίεσης στη Ρωσία, μεταξύ άλλων μέσω κυρώσεων κατά των οργανωτών και των εκτελεστών των θρησκευτικών διώξεων, μπορούν να μεταβάλουν την κατάσταση προς το καλύτερο και να περιορίσουν την έκταση του κακού που διαπράττει η Ρωσία.
Ζήτησε επίσης βοήθεια και συνεργασία στον αγώνα κατά της ρωσικής μηχανής προπαγάνδας, επισημαίνοντας ότι το Κρεμλίνο, το οποίο καταστρέφει τη θρησκευτική ελευθερία μέσα στην ίδια τη Ρωσία και ιδίως στα εδάφη που έχει καταλάβει, ταυτόχρονα αυτοανακηρύσσεται υπερασπιστής της θρησκευτικής ελευθερίας.
Προσέθεσε ότι το Κρεμλίνο, του οποίου η ιδεολογία δικαιολογεί τον επιθετικό πόλεμο και το οποίο, με τη βοήθεια των θρησκευτικών κέντρων που του είναι υποταγμένα, ανακηρύσσει αυτόν τον πόλεμο «ιερό», προσπαθεί να παρουσιάσει τον εαυτό του ως ειρηνοποιό και τα θύματα της επιθετικότητας ως δήθεν υπαιτίους της.
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι το Κρεμλίνο, με εντολές του οποίου τα ρωσικά στρατεύματα επιτέθηκαν και κατέστρεψαν ή προκάλεσαν ζημιές σε περισσότερους από επτακόσιους πενήντα χώρους προσευχής και λατρείας στην Ουκρανία -χριστιανικούς ναούς και μοναστήρια, προτεσταντικούς οίκους προσευχής, εβραϊκές συναγωγές και μουσουλμανικά τεμένη-, προσπαθεί ταυτόχρονα να παρουσιαστεί ως «υπερασπιστής των παραδοσιακών αξιών».
Εφιστώντας την προσοχή των συνέδρων σε αυτό το ζήτημα, ο Μητροπολίτης Ευστράτιος ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια του ρωσικού πολέμου κατά της Ουκρανίας, ένας τεράστιος αριθμός θρησκευτικών κτηρίων καταστράφηκε ολοσχερώς ή εν μέρει ή υπέστη σοβαρές ζημιές.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες εκτιμήσεις που επικαλέστηκε, πρόκειται για τη μεγαλύτερης κλίμακας καταστροφή θρησκευτικών υποδομών στην Ευρώπη από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και τους σοβιετικούς διωγμούς κατά της θρησκείας, ενώ έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 80 λειτουργοί θρησκευτικών κοινοτήτων και πολύ περισσότεροι έχουν υποστεί διώξεις, φυλάκιση, βασανιστήρια και εκτοπισμό.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Μητροπολίτης Μπίλα Τσέρκβα παρατήρησε ότι η πτώση της σοβιετικής αυτοκρατορίας του κακού φαινόταν να είναι ένα γεγονός που έφερε για πάντα τη θρησκευτική ελευθερία στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και στον μετασοβιετικό χώρο, ωστόσο σήμερα, 35 χρόνια αργότερα, διαπιστώνεται ότι η ελευθερία δεν είναι κάτι που μπορεί να κατακτηθεί μία φορά και για πάντα, αλλά κάτι που πρέπει να υπερασπίζονται όλοι διαρκώς απέναντι σε διάφορες προκλήσεις.
Κατέληξε τονίζοντας ότι ο αγώνας κατά του κακού και της τυραννίας υπήρξε πάντοτε δύσκολο έργο, αλλά με κοινή δράση είναι εφικτή η αντίσταση στο κακό και στην τυραννία, καθώς η ελευθερία νίκησε στο παρελθόν και μπορεί και πρέπει να νικήσει και σήμερα, καθιστώντας καθήκον όλων να πράξουν από κοινού ό,τι είναι δυνατόν ώστε να επιτευχθεί αυτός ο στόχος.
