ΙράνΙσραήλ
Αίθουσα Σύνταξης
Τμήμα ειδήσεων tribune.gr

Χουτζάτ αλ-Ισλάμ Σαχριαρί: Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ σχεδίαζε μια ενωμένη μουσουλμανική Ούμα πάνω από έθνη – Η ιμπεριαλιστική Θεοκρατία απέναντι στον ελληνότροπο Διαφωτισμό

Χουτζάτ αλ-Ισλάμ Σαχριαρί: Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ σχεδίαζε μια ενωμένη μουσουλμανική Ούμα πάνω από έθνη – Η ιμπεριαλιστική Θεοκρατία απέναντι στον ελληνότροπο Διαφωτισμό
ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Διαβάστε σχετικά για Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, Ιράν, Ισλάμ, Μουσουλμάνοι, Σιίτες, Σουνίτες,

Ο Γενικός Γραμματέας του Παγκόσμιου Φόρουμ για την Προσέγγιση των Ισλαμικών Σχολών Σκέψης δήλωσε ότι το όραμα της ισλαμικής ενότητας που προώθησε ο σκοτωμένος Ηγέτης της Ισλαμικής Επανάστασης, Αγιατολάχ Σεγέντ Αλί Χοσεϊνί Χαμενεΐ, ήταν ένα στρατηγικό και πολιτισμικό εγχείρημα με στόχο τη συγκρότηση μιας ενωμένης μουσουλμανικής Ούμα.

Μιλώντας στο πρώτο διαδικτυακό σεμινάριο του 40ού Διεθνούς Συνεδρίου Ισλαμικής Ενότητας, ο Χουτζάτ αλ-Ισλάμ Χαμίντ Σαχριαρί δήλωσε ότι η έμφαση που έδωσε ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ στην ισλαμική ενότητα για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες συνέβαλε στην ανάπτυξη ενός λόγου, θεσμών και ενός μοντέλου ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ διαφορετικών εθνοτικών και θρησκευτικών κοινοτήτων.

Ανέφερε ότι το 40ό συνέδριο διεξάγεται με θέμα «Η Ισλαμική Ενότητα στη Σκέψη του Μαρτυρικού Ηγέτη, Μεγάλου Αγιατολάχ Σεγέντ Αλί Χοσεϊνί Χαμενεΐ», με φόντο τον θάνατό του, τον οποίο χαρακτήρισε ιστορικό σημείο καμπής.

Ο Χουτζάτ αλ-Ισλάμ Σαχριαρί υπογράμμισε την ίδρυση και τις δραστηριότητες του Παγκόσμιου Φόρουμ για την Προσέγγιση των Ισλαμικών Σχολών Σκέψης ως μία από τις κύριες θεσμικές πρωτοβουλίες που συνδέονται με το όραμα της ισλαμικής ενότητας.

Δήλωσε ότι το φόρουμ εργάστηκε για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες για την προώθηση της επαναπροσέγγισης μεταξύ των ισλαμικών σχολών σκέψης και την προώθηση της ιδέας της μουσουλμανικής αλληλεγγύης.

Δήλωσε ότι η προσέγγιση του Αγιατολάχ Χαμενεΐ ξεπερνούσε τις θεωρητικές συζητήσεις, υποστηρίζοντας ότι παρήγαγε ένα πρακτικό μοντέλο συνύπαρξης στο Ιράν, όπου διαφορετικές εθνοτικές και θρησκευτικές κοινότητες ζουν η μία δίπλα στην άλλη.

Σύμφωνα με τον ανώτερο κληρικό, μουσουλμάνοι με διαφορετικό θρησκευτικό υπόβαθρο έμαθαν να συνεργάζονται και να ενισχύουν ο ένας τον άλλον διατηρώντας παράλληλα τις ιδιαίτερες ταυτότητές τους, περιγράφοντας αυτή την εμπειρία ως ένα μοντέλο που θα μπορούσε να παρουσιαστεί στον ευρύτερο μουσουλμανικό κόσμο.

Επισήμανε επίσης τις θρησκευτικές αποφάσεις του Αγιατολάχ Χαμενεΐ ως μέρος της προσέγγισής του για την ενίσχυση της ισλαμικής ενότητας, συμπεριλαμβανομένης της παραχώρησης άδειας στους Σουνίτες Μουσουλμάνους να χρησιμοποιούν τη δική τους μορφή κάλεσματος σε προσευχή και της απαγόρευσης των προσβολών κατά των ιερών συμβόλων των Σουνιτών Μουσουλμάνων και άλλων ισλαμικών σχολών.

«Αυτές δεν ήταν συνηθισμένες θρησκευτικές αποφάσεις», δήλωσε ο Χουτζάτ αλ-Ισλάμ Σαχριαρί, υποστηρίζοντας ότι εκδόθηκαν από τη θέση της ηγεσίας της μουσουλμανικής Ούμα με στόχο τη διαμόρφωση ενός μέλλοντος βασισμένου σε μεγαλύτερη ενότητα.

Ο κληρικός περιέγραψε την ισλαμική ενότητα ως μια συμπεριληπτική προσέγγιση ικανή να φέρει κοντά διαφορετικούς λαούς, παραδόσεις και σχολές σκέψης και να καλλιεργήσει την ανοχή και την ειρηνική συνύπαρξη.

Υποστήριξε περαιτέρω ότι η έννοια μιας ενωμένης μουσουλμανικής Ούμα θεωρείται απειλή από τις παγκόσμιες δυνάμεις που εναντιώνονται στην ισλαμική αλληλεγγύη, λέγοντας ότι οι προσπάθειες για προσέγγιση των μουσουλμανικών χωρών θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ικανότητά τους να αντιστέκονται σε εξωτερικές κυριαρχίες.

Ο Χουτζάτ αλ-Ισλάμ Σαχριαρί τόνισε ότι οι ιδέες του Αγιατολάχ Χαμενεΐ θα συνεχιστούν και μετά τον θάνατό του, λέγοντας ότι οι θεσμοί, οι έννοιες και οι πρωτοβουλίες που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του παραμένουν ενεργές.

Κάλεσε τους μουσουλμάνους να συνεχίσουν αυτό που περιέγραψε ως πορεία του μαρτυρικού Ηγέτη προς την «αφύπνιση της Ισλαμικής Ούμα», παρουσιάζοντας την ενότητα ως μέσο ενίσχυσης της ικανότητας των μουσουλμάνων να αντιμετωπίσουν αυτό που αποκάλεσε παγκόσμια αλαζονεία και να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους.

Το 40ό Διεθνές Συνέδριο Ισλαμικής Ενότητας συγκέντρωσε περισσότερους από 100 λογίους και διανοούμενους για να εξετάσουν τις αρθρωμένες απόψεις του Αγιατολάχ Χαμενεΐ για τη μουσουλμανική ενότητα και τις επιπτώσεις τους για το μέλλον του ισλαμικού κόσμου.

Η Ούμα είναι η αραβική λέξη για το «έθνος» ή την «κοινότητα». Στο ισλαμικό πλαίσιο, αναφέρεται στην παγκόσμια κοινότητα των Μουσουλμάνων, την οποία ενώνει η κοινή πίστη στον Αλλάχ και τη διδασκαλία του Προφήτη Μωάμεθ, ανεξαρτήτως εθνικής, φυλετικής, γλωσσικής ή γεωγραφικής καταγωγής.

Ιστορική προέλευση: Η έννοια διαμορφώθηκε κατά την πρώιμη ισλαμική περίοδο (μετά τη Χίτζρα το 622 μ.Χ. στη Μεδίνα), αντικαθιστώντας τους παραδοσιακούς φυλετικούς δεσμούς της Αραβίας με μια υπερεθνική θρησκευτική αλληλεγγύη.

Πολιτική και κοινωνική διάσταση: Στον ισλαμικό νόμο (Σαρία) και τη θεολογία, η Ούμα θεωρείται ένα ενιαίο «σώμα». Στη σύγχρονη πολιτική ρητορική -όπως στο κείμενο της δήλωσης του Ιρανού κληρικού- η ιδέα της Ούμα χρησιμοποιείται συχνά ως πρόταγμα για τη γεωπολιτική ενότητα και συνεργασία του ισλαμικού κόσμου απέναντι σε εξωτερικές πιέσεις.

Η σύγκριση της Ούμα με τον «Χριστιανικό Λαό» (Populus Christianus / Christianitas), καθώς και η εξέταση της σχέσης της με την αυτοκρατορική εξουσία και το έθνος-κράτος του Διαφωτισμού, αγγίζει τον πυρήνα της πολιτικής θεολογίας και της συγκριτικής ιστορίας.

Η αναλογία ισχύει σε μεγάλο βαθμό, αλλά παρουσιάζει ουσιώδεις ειδοποιούς διαφορές.

Ούμα και «Χριστιανικός Λαός» (Respublicα Christiana): Όπως ο «Χριστιανικός Λαός» στη μεσαιωνική Ευρώπη συγκροτούσε μια υπερεθνική πνευματική οντότητα πέρα από φέουδα και βασίλεια, έτσι και η Ούμα γεννήθηκε (με το Σύνταγμα της Μεδίνας το 622 μ.Χ.) για να υπερβεί τους προ-ισλαμικούς συγγενικούς και φυλετικούς δεσμούς.

Κοινό σημείο: Και οι δύο έννοιες ορίζουν την ιδιότητα του υπηκόου/μέλους με βάση την πίστη (fides) και όχι την καταγωγή/αίμα (sanguis) ή το έδαφος (solus).

Η δομική διαφορά: Στον Χριστιανισμό υπήρχε από την αρχή η διάκριση των δύο εξουσιών («τα του Καίσαρος τω Καίσαρι»). Στο Ισλάμ, η θρησκευτική και η πολιτική σφαίρα υπήρξαν εξ αρχής οργανικά συνυφασμένες: ο Προφήτης Μωάμεθ ήταν ταυτόχρονα θρησκευτικός ηγέτης, νομοθέτης, στρατηλάτης και αρχηγός κράτους.

Η θεοκρατική σύγκλιση είναι υπαρκτή στο εξής: και στα δύο συστήματα, η πολιτική εξουσία δεν ήταν ουδέτερη (εκκοσμικευμένη), αλλά είχε ως αποστολή τη σωτηρία των ψυχών των υπηκόων.

Ωστόσο, ενώ στον Χριστιανισμό η Εκκλησία διατήρησε μια θεσμική αυτονομία ως ξεχωριστός οργανισμός απέναντι στο Κράτος (γεγονός που διευκόλυνε αργότερα τον διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας στον Διαφωτισμό), στο κλασικό Ισλάμ το «Κράτος» και η «Θρησκεία» (Ντιν βα Ντάουλα) συλλήφθηκαν ως μία αδιαίρετη πραγματικότητα.

Στην υπηρεσία της Αυτοκρατορίας;

Η σύλληψη της Ούμα υπήρξε πράγματι το κατεξοχήν ιδεολογικό υπόβαθρο για τη νομιμοποίηση των μεγάλων ισλαμικών αυτοκρατοριών.

Το Χαλιφάτο ως πολιτικό όργανο της Ούμα: Από τους Ρασιδούν («Ρασιντούν» – Ρασιντούν Χαλίφηδες) και τους Ομεϋάδες, έως τους Αββασίδες και τους Οθωμανούς, η αυτοκρατορική εξουσία αντλούσε τη νομιμοποίησή της από την προστασία και την ενοποίηση της Ούμα.

Εργαλειοποίηση: Όπως η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στη Δύση ή η Ανατολική Ρωμαϊκή (Βυζαντινή) Οικουμένη στην Ανατολή χρησιμοποίησαν τον Χριστιανισμό για να ομογενοποιήσουν ετερόκλητους λαούς υπό μία κεντρική εξουσία, έτσι και οι Χαλίφηδες χρησιμοποίησαν την ενότητα της Ούμα ως αυτοκρατορικό συνεκτικό ιστό.

Ούμα vs. Έθνος-Κράτος του Διαφωτισμού

Η αντίθεση ανάμεσα στην ιδέα της Ούμα και στο μοντέλο που γέννησε ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός και η Γαλλική Επανάσταση είναι δομική:

Ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός συγκρότησε το κυρίαρχο έθνος-κράτος διαλύοντας τις αυτοκρατορίες και αποσυνδέοντας την ιδιότητα του πολίτη από τη θρησκεία (εκκοσμίκευση).

Αντίθετα, η ιδέα της Ούμα λειτουργεί ως ένας παραδοσιακός «παγκοσμιοποιητικός» μηχανισμός, ο οποίος αμφισβητεί την απολυτότητα των εθνικών συνόρων που χαράχθηκαν στη Μέση Ανατολή (π.χ. Συμφωνία Σάικς-Πικό).

Στη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα, η ιδέα της Ούμα αξιοποιείται συχνά από αντι-δυτικά και ισλαμικά ρεύματα ως απάντηση στη δυτική νεωτερικότητα, προτάσσοντας μια οικουμενική αλληλεγγύη απέναντι στον κατακερματισμό των εθνικών κρατών.

Σχετικά άρθρα