ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS 
Χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν την Παρασκευή 22/05 στην Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη, διαμαρτυρόμενοι για τη δικαστική απόφαση που καθαίρεσε τον ηγέτη του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κλιμακώνοντας τις διώξεις εναντίον του κόμματος μετά τις εκλογικές του επιτυχίες έναντι του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Δικαστήριο της Άγκυρας ακύρωσε την Πέμπτη 21/05 τις εσωκομματικές εκλογές του CHP του 2023, επικαλούμενο ισχυρισμούς περί εξαγοράς ψήφων.
Η απόφαση απομάκρυνε τον νυν ηγέτη του κόμματος Οζγκιούρ Οζέλ, δριμύ επικριτή του Ερντογάν, και όρισε ως προσωρινό αρχηγό τον πρώην πρόεδρο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.
Το CHP, το αρχαιότερο πολιτικό κόμμα της Τουρκίας, επικράτησε του AKP στις δημοτικές εκλογές του 2024 και καταγράφει συνεχή άνοδο στις δημοσκοπήσεις.
Ο Οζέλ κάλεσε τους υποστηρικτές του να συγκεντρωθούν το βράδυ της Παρασκευής 22/05 έξω από τα κεντρικά γραφεία του CHP στην Άγκυρα.
«Αυτοί θα φύγουν, εμείς θα μείνουμε», φώναζαν οι διαδηλωτές, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP).
«Ο Ερντογάν βλέπει πολύ καθαρά ότι δεν πρόκειται να κερδίσει άλλες εκλογές.
»Θέλει να αφήσει τον λαό χωρίς υποψήφιο, χωρίς κόμμα, χωρίς ηγεσία και χωρίς ελπίδα», δήλωσε ο Οζέλ στο πλήθος, το οποίο ανέμιζε κόκκινες σημαίες, στο χρώμα της τουρκικής σημαίας.
«Στόχος αυτής της επίθεσης είναι ολόκληρο το δημοκρατικό σύστημα. Όλες οι ελευθερίες και όλα τα δικαιώματα δέχονται επίθεση», πρόσθεσε.
Στην Κωνσταντινούπολη, μια μεγάλη πορεία συγκέντρωσε εκατοντάδες υποστηρικτές του Οζέλ κοντά στο Παλάτι Ντολμάμπαχτσε, το οθωμανικό παλάτι του 19ου αιώνα στην ευρωπαϊκή ακτή του Βοσπόρου.
Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης σε πέντε περιφέρειες της Κωνσταντινούπολης, της μεγαλύτερης πόλης της Τουρκίας, όπου ο δήμαρχος Εκρέμ Ιμάμογλου, ο κυριότερος πολιτικός αντίπαλος του Ερντογάν, παραμένει φυλακισμένος από πέρυσι.
Κινητοποιήσεις καταγράφηκαν και στη Σμύρνη, το προπύργιο της αντιπολίτευσης στα παράλια του Αιγαίου.
Διεθνείς αντιδράσεις και «σκοτεινή εποχή»
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε έντονες ανησυχίες για το κράτος δικαίου, τη δικαστική ανεξαρτησία και τον δημοκρατικό πλουραλισμό στην Τουρκία, τονίζοντας ότι πρέπει να επιτραπεί στην αντιπολίτευση να λειτουργεί ελεύθερα.
«Θα υποφέρουμε, θα πολεμήσουμε, αλλά θα σταθούμε όρθιοι.
»Θα γίνουμε και πάλι η ελπίδα αυτού του έθνους!» είχε δηλώσει νωρίτερα ο Οζέλ στην πλατφόρμα «X», καλώντας «όλους όσοι αγαπούν τη χώρα τους να αντισταθούν και να ξαναγράψουν την ιστορία».
«Αυτό δεν είναι ζήτημα του CHP. Είναι ζήτημα του λαού», υπογράμμισε.
Ο Κιλιτσντάρογλου ηγήθηκε του CHP για χρόνια, αλλά έχασε επανειλημμένα σε εκλογικές αναμετρήσεις από τον Ερντογάν και απομακρύνθηκε στο κομματικό συνέδριο τον Νοέμβριο του 2023, πέντε μήνες μετά την ήττα του στις προεδρικές εκλογές.
Οι διαδηλώσεις ενδέχεται να δοκιμαστούν ως προς τη δυναμική τους, καθώς το βράδυ της Παρασκευής 22/05 σηματοδότησε την έναρξη της εννεαήμερης επίσημης αργίας για τη γιορτή των Θυσιών (Κουρμπάν Μπαϊράμ).
Η δικαστική υπόθεση θεωρείται ευρέως ως μια προσπάθεια αποδυνάμωσης του CHP μετά τις νίκες του στις τοπικές εκλογές.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η απόφαση συνεχίζει μια διαδικασία που ξεκίνησε με τη σύλληψη του Ιμάμογλου, του επικρατέστερου προεδρικού υποψηφίου του CHP και της πιο δημοφιλούς πολιτικής του φυσιογνωμίας.
Ο Ιμάμογλου φυλακίστηκε με κατηγορίες που θεωρούνται ευρέως πολιτικά υποκινούμενες.
Την Πέμπτη 21/05, ο ίδιος δήλωσε ότι η δικαστική εντολή δεν αποτελεί κίνηση μόνο κατά του CHP, αλλά «πραξικόπημα κατά της Τουρκίας, κατά της δημοκρατίας».
«Αυτό είναι σοβαρό. Ξεπερνά τα κόμματα. Είναι ώρα το έθνος να ενωθεί για να υπερασπιστεί την Τουρκία», έγραψε στο «X».
Ο Ιμάμογλου συνελήφθη την ημέρα που το CHP τον όρισε ως υποψήφιό του για τις επόμενες προεδρικές εκλογές, οι οποίες είναι προγραμματισμένες για το 2028.
Η μεγαλύτερη δικαστική υπόθεση εναντίον του ξεκίνησε τον Μάρτιο, με τους εισαγγελείς να ζητούν ποινή φυλάκισης έως και 2.430 ετών.
Το σκεπτικό της απόφασης και το κομματικό μπάχαλο
Η διεθνής κατακραυγή κλιμακώνεται από τη στιγμή που τουρκικό εφετείο ακύρωσε το συνέδριο του 2023 του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), καθαιρώντας τον ηγέτη του κόμματος Οζγκιούρ Οζέλ και τη νυν κομματική διοίκηση, και αποκαθιστώντας τον πρώην πρόεδρο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και την ομάδα του.
Η απόφαση του Περιφερειακού Δικαστηρίου της Άγκυρας την Πέμπτη 21/05 αφορούσε το 38ο Τακτικό Συνέδριο του CHP, όπου ο Οζέλ είχε νικήσει τον Κιλιτσντάρογλου τον Νοέμβριο του 2023, αναλαμβάνοντας την προεδρία του κόμματος.
Το δικαστήριο έκρινε ότι το συνέδριο ήταν νομικά άκυρο, μια απόφαση που ουσιαστικά αντιμετωπίζει την ψηφοφορία σαν να μην έγινε ποτέ.
Το CHP αρνήθηκε να αναγνωρίσει αυτό που χαρακτήρισε «παράνομη απόφαση» και κατέθεσε ενστάσεις τόσο στο δικαστήριο όσο και στις εκλογικές Αρχές.
Το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο (YSK) ήταν προγραμματισμένο να συνεδριάσει στις 4 μ.μ. την Παρασκευή για να εξετάσει την ένσταση του κόμματος.
Προηγούμενες αναφορές είχαν ισχυριστεί ότι η ένσταση απορρίφθηκε, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση.
Παράλληλα, το 36ο Πολιτικό Τμήμα του Περιφερειακού Δικαστηρίου της Άγκυρας απέρριψε ξεχωριστό αίτημα των κεντρικών γραφείων του CHP για άρση του ασφαλιστικού μέτρου.
Καταδίκη από την Ευρώπη
Η απόφαση προκάλεσε άμεσα επικρίσεις εκτός Τουρκίας, με διεθνείς πολιτικές ομάδες και Ευρωπαίους αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι απειλείται ο πολιτικός πλουραλισμός και ο δημοκρατικός ανταγωνισμός.
Η εκπρόσωπος Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, Ανίτα Χίπερ, δήλωσε την Παρασκευή 22/05 ότι από την Τουρκία, ως υποψήφια προς ένταξη χώρα και επί σειρά ετών μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, αναμένεται να προασπίζεται τα δημοκρατικά πρότυπα, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Η Χίπερ τόνισε ότι η απόφαση του δικαστηρίου να ακυρώσει το συνέδριο του CHP, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες διώξεις που οδήγησαν στη σύλληψη περισσότερων από 20 δημάρχων του -συμπεριλαμβανομένου του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου- εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το κράτος δικαίου, τον δημοκρατικό πλουραλισμό και τη δικαστική ανεξαρτησία.
«Οι νομικές και διοικητικές διαδικασίες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον εκφοβισμό των κομμάτων και των πολιτικών της αντιπολίτευσης, ούτε να εμποδίζουν τη συμμετοχή τους στην πολιτική διαδικασία σε ισότιμη βάση με τα κυβερνώντα κόμματα», δήλωσε η Χίπερ.
Η Σοσιαλιστική Διεθνής ανέφερε σε ανακοίνωσή της στο «X» ότι είναι «εξαιρετικά ανησυχητική» η δικαστική απόφαση σχετικά με την ηγεσία του CHP και χαρακτήρισε την ακύρωση της εκλογής του Οζέλ «σαφή και παράνομη πράξη».
«Η απόπειρα αντικατάστασης του Οζγκιούρ Οζέλ μέσω μιας τέτοιας διαδικασίας από την προηγούμενη διοίκηση του κόμματος αποτελεί πλήγμα στο δημοκρατικό σύστημα της Τουρκίας και είναι πραγματικά απαράδεκτη», ανέφερε η οργάνωση, εκφράζοντας την πλήρη αλληλεγγύη της προς τον Οζέλ και την εκλεγμένη ηγεσία του CHP.
Η Ομάδα του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος (PES) στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών καταδίκασε επίσης την απόφαση, τονίζοντας ότι η ανατροπή της δημοκρατικής επιλογής των συνέδρων του CHP το 2023 αποτελεί «επίθεση στον πολιτικό πλουραλισμό».
«Στεκόμαστε στο πλευρό της εκλεγμένης ηγεσίας του CHP και όσων υπερασπίζονται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την πολιτική ελευθερία στην Τουρκία», ανέφερε η ομάδα στο «X», προσθέτοντας ότι η Ευρώπη «δεν μπορεί να παραμείνει σιωπηλή».
Ο Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ, εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, χαρακτήρισε την απόφαση σημείο καμπής για το πολιτικό σύστημα της χώρας.
«Με την απόφαση της “απόλυτης ακυρότητας”… εισερχόμαστε σε μια σκοτεινή εποχή στην Τουρκία», έγραψε ο Σάντσεθ Αμόρ στο «X».
«Πρόκειται για ένα καλά προετοιμασμένο σχέδιο εξόντωσης του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης.
»Είναι το προσχέδιο ενός πλήρως αυταρχικού συστήματος.
»Η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να εθελοτυφλεί ούτε να σιωπά».
Ο Γερμανός Γιόχαν Βάντεπουλ επέκρινε επίσης την απόφαση, σημειώνοντας ότι έρχεται σε σύγκρουση με τον δεδηλωμένο στόχο της Τουρκίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μιλώντας στο περιθώριο της συνόδου των Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στο Χέλσινγκμποργκ της Σουηδίας, ο Βάντεπουλ δήλωσε ότι η Άγκυρα συνεχίζει να επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της για ένταξη στην ΕΕ, αλλά μια τέτοια δικαστική απόφαση έρχεται σε αντίθεση με αυτή τη δέσμευση.
Εξέφρασε την ανησυχία του για την ακύρωση ενός ολόκληρου κομματικού συνεδρίου και την απομάκρυνση του ηγέτη της αντιπολίτευσης, συμπληρώνοντας ότι ο πολιτικός ανταγωνισμός στις δημοκρατίες πρέπει να διεξάγεται μέσω της πολιτικής και όχι των δικαστηρίων.
Αρκετοί Γερμανοί νομοθέτες εξέφρασαν επίσης την ανησυχία τους, σύμφωνα με την Deutsche Welle.
Ο Σερντάρ Γιουκσέλ του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, ο Μαξ Λουκς των Πρασίνων και η σοσιαλδημοκράτισσα Ντέρια Τουρκ-Νάχμπαουρ προειδοποίησαν ότι η απόφαση εγείρει ερωτήματα για τη δικαστική ανεξαρτησία και τη μεταχείριση των κομμάτων της αντιπολίτευσης στην Τουρκία.
Χαρακτήρισαν την απόφαση πολιτική και όχι νομική, και κάλεσαν τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβουν σαφέστερη στάση έναντι της Άγκυρας.
Το πολιτικό παρασκήνιο
Το CHP δέχεται αυξανόμενη νομική και πολιτική πίεση μετά τα σημαντικά κέρδη του στις δημοτικές εκλογές του Μαρτίου του 2024, με περισσότερους από 20 δημάρχους του και εκατοντάδες δημοτικούς υπαλλήλους να έχουν προσαχθεί ή συλληφθεί στο πλαίσιο ερευνών που το κόμμα καταγγέλλει ως πολιτικά υποκινούμενες.
Η υπόθεση του συνεδρίου βασίστηκε σε ισχυρισμούς για παρατυπίες στην ψηφοφορία του 2023, συμπεριλαμβανομένων καταγγελιών για εξαγορά ψήφων και χειραγώγηση.
Το CHP αρνείται οποιαδήποτε παρανομία και τονίζει ότι οι δικαστικές αγωγές εντάσσονται σε μια προσπάθεια υπονόμευσης της εκλεγμένης ηγεσίας του κόμματος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δικαστήριο της Άγκυρας είχε απορρίψει την ίδια ακριβώς αγωγή τον Οκτώβριο του 2025, κρίνοντας ότι είχε καταστεί άνευ αντικειμένου, καθώς το CHP είχε στο μεταξύ διεξαγάγει άλλη ψηφοφορία για την ηγεσία και είχε επανεκλέξει τον Οζέλ σε έκτακτο συνέδριο τον Σεπτέμβριο του 2025.
Ο Κιλιτσντάρογλου ηγήθηκε του CHP για 13 χρόνια προτού χάσει την ηγεσία από τον Οζέλ.
Ήταν επίσης ο κοινός προεδρικός υποψήφιος της αντιπολίτευσης το 2023, όταν ηττήθηκε από τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Οζέλ και η ηγεσία του CHP έχουν κατηγορήσει επανειλημμένα την κυβέρνηση Ερντογάν ότι εργαλειοποιεί τη Δικαιοσύνη για να πιέσει την αντιπολίτευση και να αποδυναμώσει το κόμμα ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών, που είναι προγραμματισμένες για το 2028.
Η κυβέρνηση αρνείται οποιαδήποτε παρέμβαση στη δικαιοσύνη και ισχυρίζεται ότι τα τουρκικά δικαστήρια ενεργούν ανεξάρτητα.
