Ισλαμικό ΚράτοςΙσραήλ
Νίκος Μιχαηλίδης
Διδάκτωρ Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Πρίνστον, ΗΠΑ - Πολιτικός αναλυτής

Η Ελλάδα, οι Καρδούχοι-Κούρδοι και ο τουρκικός αναθεωρητισμός

Η Ελλάδα, οι Καρδούχοι-Κούρδοι και ο τουρκικός αναθεωρητισμός
ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Διαβάστε σχετικά για Αμπντουλάχ Οτσαλάν, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (ΗΠΑ), Ιράκ, Ιράν, Ισραήλ, Κουρδιστάν, Κούρδοι, Κύπρος, Νίκος Μιχαηλίδης, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Συρία, Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), Τουρκία,

Η ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία και ο εν εξελίξει πόλεμος κατά του ιρανικού καθεστώτος οδηγούν την Μέση Ανατολή σε μακρόχρονη περίοδο αστάθειας και κατακερματισμού.

Μη κρατικοί δρώντες όπως τα κουρδικά δίκτυα της περιοχής, μετατρέπονται σε απαραίτητους συμμάχους μεγάλων αλλά και περιφερειακών δυνάμεων.

Οι Κούρδοι, με την εκτεταμένη οργανωτική τους υποδομή σε Ιράν, Ιράκ, Συρία και Τουρκία, αναδεικνύονται σε κρισιμότατη μεταβλητή που συνδέει άμεσα τις περιφερειακές ισορροπίες με το εσωτερικό της Τουρκίας.

Νέος τουρκικός ελιγμός διασφάλισης εσωτερικής σταθερότητας

Η Άγκυρα, διαβλέποντας τις επερχόμενες προκλήσεις σε σχέση με το κουρδικό, έσπευσε να υιοθετήσει μια στρατηγική «προληπτικής μόνωσης» του εσωτερικού μετώπου, ώστε καμία εξωτερική δύναμη να μην μπορέσει να εργαλειοποιήσει τα κουρδικά απελευθερωτικά κινήματα εναντίον της.

Αυτή η τακτική δεν είναι απλή εσωτερική διαχείριση. Είναι μια ψυχρή επιλογή της τουρκικής κυβέρνησης που πρέπει να παρακολουθεί προσεκτικά η ελληνική κυβέρνηση, διότι επηρεάζει την εθνική μας ασφάλεια στο Αιγαίο, την Κύπρο και την ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.

Στο επίκεντρο της τουρκικής στρατηγικής βρίσκεται η λεγόμενη πρωτοβουλία «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία», στην οποία βασικοί πρωταγωνιστές είναι ο ισλαμιστής Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο υπερεθνικιστής εταίρος του Ντεβλέτ Μπαχτσελί και ο φυλακισμένος ηγέτης του PKK Αμπντουλάχ Οτσαλάν.

Ο τελευταίος ευελπιστεί ότι η αποδυνάμωση κρατών στην περιοχή και η ανασφάλεια που προκαλεί στην Άγκυρα καθώς και οι δομικές αδυναμίες της, δίνουν μια ιστορική ευκαιρία για αναγνώριση, σε πρώτη φάση, δικαιωμάτων και ρόλου στον κουρδικό πληθυσμό της Τουρκίας.

Η πρωτοβουλία αυτή παρουσιάζεται δημοσίως ως προσπάθεια «εθνικής ενότητας και εσωτερικής ασφάλειας».

Στην πραγματικότητα, όμως, λειτουργεί ως μέσο στρατηγικής μόνωσης: μειώνει την ένταση στο εσωτερικό της Τουρκίας για να την προστατέψει από την διάχυση της επερχόμενης περιφερειακής αποσταθεροποίησης λόγω των εξελίξεων στο Ιράν και του ρόλου των κουρδικών ενόπλων ομάδων και των επιδιώξεων ανεξαρτησίας τους.

Οι Τούρκοι ιθύνοντες σχεδιασμού πολιτικής, βάσιμα φοβούνται ότι η αύξηση της σημασίας των κουρδικών κινημάτων για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, δύναται να λειτουργήσει εναντίον της Τουρκίας.

Η ενίσχυση του κουρδικού παράγοντα

Οι Κούρδοι, χάρη στην οργανωτική τους ικανότητα, διαθέτουν συγκριτικά ισχυρότερη υποδομή από άλλα ιρανικά αντιπολιτευτικά κινήματα.

Η πρόσφατη συμμαχία ιρανικών Κουρδικών ομάδων, οι επαφές τους με αμερικανούς ιθύνοντες και η πιθανή συνεργασία τους με ΗΠΑ και Ισραήλ, καθιστούν τον κουρδικό παράγοντα κρίσιμο παίκτη στην περιοχή.

Στη Συρία, η Τουρκία αποδέχθηκε -έστω και με επιφυλάξεις- την ένταξη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στις κρατικές δομές της Δαμασκού.

Αυτή η επιλογή δεν σηματοδοτεί αλλαγή στάσης απέναντι στην κουρδική αυτονομία, αλλά ακριβώς το αντίθετο: είναι μέρος της ίδιας τακτικής για να αποφευχθεί η δημιουργία μιας σταθερής, αυτόνομης κουρδικής οντότητας στα νότια σύνορα.

Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα μετατρέπει κάθε περιφερειακή κρίση σε ευκαιρία περιορισμού των κουρδικών φιλοδοξιών, προσπαθώντας να διατηρήσει τον έλεγχο του παιχνιδιού σε περιφερειακό επίπεδο.

Είναι σαφές ότι η Άγκυρα δεν επιδιώκει πραγματική πολιτική επίλυση του κουρδικού και εκδημοκρατισμό, αλλά την περιθωριοποίησή του, ώστε να διατηρήσει την «στρατηγική της αυτονομία» εντός του ΝΑΤΟ και στην περιοχή.

Η πιθανή ενεργοποίηση κουρδικών δυνάμεων ως μέσου πίεσης κατά του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ δημιουργεί νέα δεδομένα που η Τουρκία προσπαθεί να ελέγξει.

Αν οι Κουρδικές δυνάμεις αποκτήσουν ξανά κεντρικό ρόλο σε μια αντι-ιρανική συμμαχία, η Άγκυρα θα βρεθεί αντιμέτωπη με αυξημένες πιέσεις στα ανατολικά και νότια σύνορά της.

Αυτό εξηγεί την έντονη διπλωματική της παρέμβαση ώστε οι ΗΠΑ να μην εμπλακούν περισσότερο με ιρανικές κουρδικές ομάδες.

Ο ελληνικός ρόλος

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο τουρκο-κουρδικό μέτωπο, όχι ως παθητικός παρατηρητής, αλλά ως ενεργός παράγοντας που μπορεί να εκμεταλλευτεί τα παράθυρα ευκαιρίας που δημιουργούνται.

Η Αθήνα μόνο όφελος θα έχει από την ενίσχυση των επαφών με Κουρδικές οργανώσεις στη Συρία και το Ιράκ και από την διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και πληροφόρησης.

Επιπλέον, θεωρώ αναγκαίο οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου να επενδύσουν σε έρευνα και ανάλυση για το κουρδικό ζήτημα και τις πολλαπλές διαστάσεις του.

Η δημιουργία εδρών Κουρδικών σπουδών στα ελλαδικά και κυπριακά πανεπιστήμια είναι πλέον επιβεβλημένη.

Αλλά και η δημιουργία μιας ομάδας εργασίας στο Υπουργείο Εξωτερικών, σε συνεργασία με ειδικούς που παρακολουθούν τις κουρδο-τουρκικές σχέσεις, θα επιτρέψει την υπεύθυνη χαρτογράφηση ενός περίπλοκου πεδίου ανταγωνιστικών σχέσεων που αναπόφευκτα επηρεάζουν και την ελληνική ασφάλεια.

Η Ελλάδα δεν πρέπει να δει τους Κούρδους απλά ως «αντίπαλο» της Τουρκίας, αλλά ως παράγοντα που μπορεί να διαμορφώσει τις ευρύτερες περιφερειακές ισορροπίες με τρόπο που θα έχει θετικότατο αντίκτυπο και στα ελληνικά εθνικά συμφέροντα, εφόσον βέβαια και η Αθήνα διατηρεί ρεαλιστική και ενεργητική στάση.

Συμπερασματικά, η πρωτοβουλία της κυβέρνησης Ερντογάν να ξεκινήσει «συνομιλίες» με τον φυλακισμένο Κούρδου ηγέτη Α. Οτσαλάν τους τελευταίους μήνες αποτελεί στοιχείο μιας ευρύτερης τουρκικής στρατηγικής «προληπτικής μόνωσης» αλλά και εσωτερικής σταθεροποίησης εν όψει δραματικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.

Πρόκειται δηλαδή για μια καθαρά τακτική κίνηση ελιγμού με στόχο την αποτροπή κουρδικής αυτονομίας ή ανεξαρτησίας σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Δεν υπόσχεται μακροπρόθεσμες λύσεις ούτε δημοκρατική διευθέτηση· επιδιώκει μόνο ελεγχόμενη «σταθερότητα» που να εξυπηρετεί αποκλειστικά τα συμφέροντα της Άγκυρας σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών.

Για την ελληνική κυβέρνηση, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να παρακολουθεί με προσοχή, να ενισχύει τις συμμαχίες της, να εκμεταλλεύεται τα παράθυρα ευκαιρίας και να προετοιμάζεται για πιθανές τουρκικές αντιδράσεις.

Η εθνική μας ασφάλεια και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα απαιτούν όχι μόνο επαγρύπνηση, αλλά και στρατηγική πρωτοβουλία.

Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να εδραιωθεί ως αξιόπιστος και σταθεροποιητικός παράγοντας στην Ανατολική Μεσόγειο, αρκεί να δράσει με ψυχραιμία, στρατηγική σκέψη και αποφασιστικότητα.

  • Προσομοίωση Δημοκρατίας
    Εκπαιδευτικός, E.E. Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Αντιπρόεδρος
    «Εκλογική Δημοκρατία: Το πολίτευμα όπου η εξουσία ασκείται μέσω εκπροσώπων που εκλέγονται περιοδικά (αντιπροσωπευτικό σύστημα). Εστιάζει στη νομιμοποίηση μέσω της ψήφου». «Πραγματική - Ουσιαστική Δημοκρατία: Επιδιώκει την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων, τη διαφάνεια, τον έλεγχο των εξουσιών και...
  • Σχέδιο ανατροπής στην Ανατολική Μεσόγειο! Ελλάδα και Ισραήλ στο ίδιο στρατόπεδο
    Αρθρογράφος, Συγγραφέας
    Ο Στέφανος Μυτιληναίος, Διπλωματικός Συντάκτης, συνιδρυτής και συνδιαχειριστής της ιστοσελίδας tribune.gr, στο παγκόσμιο Ραδιόφωνο της ΕΡΤ «Η Φωνή της Ελλάδας» / «The Voice of Greece», στην εκπομπή «Έλληνες παντού», με τον Θανάση Χούπη. Σε μια συζήτηση για το πολύπλοκο...
  • Αρμενία: Η Εκκλησία, με τις όποιες ατέλειές της, παραμένει φύλακας της αρμενικής ταυτότητας
    Ανεξάρτητος Αρθρογράφος
    FAUST Mais ce Dieu, que peut-il pour moi? Me rendra-t-il l'amour, la jeunesse et la foi? Avec rage. Maudites soyez-vous, ô voluptés humaines! Maudites soient les chaînes Oui me font ramper ici-bas! Charles François Gounod: Faust (Margarethe) Grand Opéra en cinq actes, ACTE PREMIER, N° 3 –...