ΙράνΙσραήλ
Ιακωβίνος
Παρασκήνια και Παραπολιτικά

République, Ισλάμ και Ελληνισμός – Τρεις Κόσμοι

République, Ισλάμ και Ελληνισμός – Τρεις Κόσμοι
ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ TRIBUNE ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Διαβάστε σχετικά για Γαλλία, Γαλλική Επανάσταση, Ελληνισμός, Ισλάμ, Μουσουλμάνοι, Ορθός Λόγος, Πλατωνισμός, Πολιτική Αρετή,

Στην καρδιά της σύγχρονης πολιτικής διαμάχης μεταξύ ελευθερίας και ταυτότητας, αναδύονται τρεις αντιλήψεις: η γαλλική κοσμική «λαϊκότητα», δηλαδή «κοσμικό κράτος» (laïcité), η ισλαμική πολιτικοθρησκευτική ταυτότητα (θεοκρατία), και το ελληνορωμαϊκό φιλοσοφικό ιδεώδες (ορθός λόγος). Καθεμιά αντιπροσωπεύει μια μοναδική πρόσληψη του ανθρώπου, του Θεού, του Νόμου και της Πολιτείας.

La République Laïque: Η Κοσμική Άμυνα

Η Γαλλική Δημοκρατία, τέκνο του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης, εδράζει την ύπαρξή της σε ένα ριζικό διαχωρισμό θρησκείας και πολιτείας.

Η περίφημη laïcité (νόμος του 1905) επιβάλλει ουδετερότητα στο κράτος και ιδιωτικότητα στη θρησκευτική πίστη.

Το κράτος δεν μάχεται το θείο· μάχεται την απόπειρα του θείου να νομοθετεί. Ο δημόσιος χώρος οφείλει να είναι ουδέτερος – απαλλαγμένος από σύμβολα, προσευχές, νηστείες, ενδυματολογικούς κανόνες. Εδώ, η ελευθερία πραγματώνεται ως αποδέσμευση από κάθε υπερβατική αυθεντία.

Ισλάμ: Το Θείο ως Νόμος και Πολιτεία

Η ισλαμική πολιτική ταυτότητα θεμελιώνεται στη μη διάκριση Θεού και Νόμου.

Ο Αλλάχ είναι ταυτόχρονα δημιουργός, νομοθέτης, δικαστής. Ο νόμος (sharia) δεν είναι προϊόν διαβούλευσης ή συμβιβασμού – είναι αποκάλυψη. Κάθε πτυχή του ιδιωτικού και δημόσιου βίου υπάγεται σε θεολογική νομιμότητα: από το φαγητό μέχρι την ενδυμασία και τον έγγαμο βίο.

Η Ούμμα (κοινότητα των πιστών) λειτουργεί ως πολιτική πραγματικότητα. Ο πολίτης είναι τέκνο του Θεού, μέλος μιας πνευματικής οικογένειας με καθήκον υποταγής. Δηλαδή δεν είναι πολίτης, είναι υπήκοος. Ο δημόσιος χώρος είναι φορέας πίστης: χώρος λατρείας, όχι διαλόγου.

Όταν η ισλαμική ταυτότητα έρχεται σε επαφή με τη Δύση, διεκδικεί -ειρηνικά ή όχι- τη θρησκειοποίηση του δημόσιου χώρου. Θεοκρατία δηλαδή.

Ο Ελληνισμός: Ο ορθός λόγος ως πολιτεία

Η ελληνική φιλοσοφική παράδοση δεν αντιμάχεται το θείο, αλλά το αναπλαισιώνει. Ο Θεός των φιλοσόφων είναι Νους, Αρχή των Αρχών – όχι παρεμβατικός κυρίαρχος. Ο Πλάτων, ο Ψελλός, ο Πλήθων, ο Βησσαρίων – όλοι τους βλέπουν τον Νόμο ως έκφραση του ορθού λόγου και όχι επιβολή αποκάλυψης.

Η πολιτεία συγκροτείται με βάση την αληθινή παιδεία, την καλλιέργεια της Αρετής και του ορθού λόγου. Ο πολίτης δεν είναι απλώς νομικό υποκείμενο, αλλά μαθητής της Αλήθειας. Ο δημόσιος χώρος δεν είναι ουδέτερος ούτε θεοκρατικός, αλλά φιλοσοφικός: χώρος ελεύθερης έρευνας και εσωτερικής μεταμόρφωσης.

Η ταυτότητα του Έλληνα δεν έγκειται στο αίμα, ούτε στην πίστη – αλλά στη συμμετοχή στον λόγο. Έτσι, η κοσμικότητα του Ελληνισμού είναι παιδευτική, όχι κατασταλτική ούτε δογματική.

Συμπέρασμα: Τρεις Κόσμοι, Τρεις Κρίσεις

Η République αποστειρώνει για να προστατευθεί.

Το Ισλάμ θεοκρατεί για να επιβληθεί.

Ο Ελληνισμός παιδαγωγεί για να εξανθρωπίσει.

Στον πολιτικό λαβύρινθο του 21ου αιώνα, όπου τα θρησκευτικά πάθη συναντούν τη δημοκρατική κρίση, η αρχαιοελληνική στάση -κριτική, ελεύθερη, φιλοσοφική- δεν είναι ουτοπική. Είναι, ίσως, η τελευταία ρεαλιστική πρόταση για μια πολιτεία ανθρώπων και όχι φανατικών.

Ιδιαίτερα, αν η Γαλλία θέλει να νικήσει τον θρησκευτικό αυτονομισμό, πρέπει να πάψει να βλέπει την κοσμικότητα ως φίμωση και να την επανεφεύρει ως παιδεία του πολίτη. Και αυτό είναι, τελικά, ελληνική πρόταση.

  • Το αξίωμα και ο άνθρωπος: Σεβασμός χωρίς αυταπάτη – υπακοή χωρίς δουλοπρέπεια
    Νομικός, Ύπατος Μεγάλος Ταξιάρχης του Υπάτου Συμβουλίου του 33° του ΑΑΣΤ για την Ελλάδα
    Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ο θεσμός και ο άνθρωπος που τον εκπροσωπεί συναντώνται αρμονικά. Ο άξιος δικαστής τιμά το δικαστικό λειτούργημα. Ο ενάρετος ιερέας καθιστά σεβαστό το θρησκευτικό του αξίωμα. Ο συνετός υπουργός υπηρετεί την Πολιτεία και ο υπεύθυνος πρόεδρος ενός οργανισμού ενσαρκώνει...
  • Ο αγώνας της πολιτικής επιβίωσης και η «σταθερότητα» της αστάθειας
    Φυσικός - Εκπαιδευτικός - Σύμβουλος Σταδιοδρομίας
    Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη βρίσκεται στην τελική ευθεία της δεύτερης τετραετίας της και το βασικότερο επιχείρημα που προβάλλει είναι εκείνο της σταθερότητας της χώρας. Δημοσκοπικά, όμως, το επιχείρημα αυτό δεν φαίνεται να αρκεί για να εξασφαλίσει τη μόνη οδό πολιτικής...
  • Περί «πνευματικών ανθρώπων» – Οι… απόψεις Αθερίδη
    Εκπαιδευτικός
    Πολύς θόρυβος γίνεται για τις απόψεις του Αθερίδη για τον Χρυσοχοΐδη. Διόλου παράξενο. Εδώ γίνεται λόγος για τις απόψεις της Άντζελας Δημητρίου για ένα σωρό ζητήματα. Πολύ συχνά, άνθρωποι της τηλεόρασης φοράνε το ψευδεπίγραφο προσωπείο του «πνευματικού ανθρώπου», εκείνου, δηλαδή, του...